IV SA/Gl 790/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-08-11

Skład orzekający: Szczepan Prax

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest bezprzedmiotowy, jeśli przepisy prawa (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) zwalniają stronę z obowiązku ich uiszczania?
Ratio decidendi
Wniosek strony o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona w takich sprawach jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą zasiłku stałego. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uzasadniając trudną sytuacją materialną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił umorzyć postępowanie z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. Z.-K.(K.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego w kwestii wniosku skarżącej z dnia [...] r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: 1/ umorzyć postępowanie z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych; 2/ ustanowić adwokata. W sprawie ze skargi T. Z.-K. przeciwko Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 kwietnia 2008 r. oddalono skargę. Wyrok został doręczony skarżącej [...] r. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniając wniosek wskazała, że mieszka samotnie w lokalu socjalnym o powierzchni [...] m². Nie pracuje, i nie poszukuje pracy, bowiem jest osobą [...] na stałe. Ponadto skarżąca podała, że nie jest właścicielką żadnych nieruchomości ani wartościowych ruchomości, nie posiada również oszczędności. Nie posiada żadnych dochodów, ponieważ w [...] r. ZUS pozbawił ją [...]. Żyje tylko z pomocy przyjaciół i ludzi udzielających jej pomocy finansowej, którą musi zwrócić. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 243 § 1 i art. 244 w związku z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., na wniosek strony może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym (obejmujące zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) lub całkowitym (obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego). W przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła wniosek odpowiadający wymogom powołanych przepisów prawa, wskazując w nim rodzaj prawa pomocy, z jakiego chce skorzystać tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Odnosząc się do wniosku skarżącej w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zauważyć należy, iż stosownie do postanowień art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. strona, której przedmiotem skargi jest działanie lub bezczynność organu w sprawach zakresu opieki i pomocy społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów postępowania. Oznacza to, że skarżąca z mocy przepisu prawa jest zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych. Biorąc to pod uwagę uznano, że w tym stanie prawnym wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Dlatego też na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w punkcie 1 sentencji postanowiono o umorzeniu postępowania w kwestii przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić trzeba, że art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uzależnia przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, od wykazania przez taką osobę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analizując sytuację finansową i rodzinną skarżącej i dając wiarę jej twierdzeniom należy uznać, że nie tylko nie dysponuje środkami finansowymi nie pozwalającymi jej ponieść kosztów postępowania, ale również, że niewątpliwie nie posiada ona jakichkolwiek środków na ich pokrycie. Jest bowiem osobą niepracującą, bez prawa do emerytury lub renty, a wypłata przysługującej jej wcześniej [...] została wstrzymana przez ZUS w [...] r. Skarżąca nie jest właścicielką żadnych nieruchomości ani wartościowych ruchomości, nie ma również żadnych oszczędności. Zatem należy przyjąć, że wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie (jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe), co uzasadnia uwzględnienie wniosku o ustanowienie adwokata. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 p.p.s.a. należało postanowić, jak w punkcie 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło