IV SA/Gl 791/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2006r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. G. z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 z późn. zm.) nie stwierdzono u Pani B. M. choroby zawodowej - przewlekłej choroby [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). Organ I instancji wydał wskazaną decyzję na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału w postaci karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, wywiadu środowiskowego, orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawionego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. a także orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, wystawionego przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Z orzeczenia lekarskiego placówki medycznej I szczebla wydanego na podstawie przeprowadzonych badań [...] i [...] z oceną [...] nie stwierdzono w narządzie [...] B. M. zmian patologicznych w postaci [...] ([...] wykazu ), wtórnych zmian [...] ([...] wykazu ) lub [...] i [...] i [...], a w konsekwencji uznano, iż brak jest podstaw upoważniających do rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu [...] o podłożu nadmiernego wysiłku [...]. Wobec zakwestionowania przez badaną wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. orzeczenia lekarskiego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. G. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie w sprawie do czasu wydania orzeczenia lekarskiego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. potwierdził rozpoznanie placówki medycznej I szczebla i wydał orzeczenie, z którego wynikało, iż u badanej B. M. występuje przewlekły prosty [...] i [...]. Schorzenie to jednak, w opinii wydających orzeczenie lekarskie nie miało cech klinicznych organicznych patologii narządu [...] powodowanych nadmiernym wysiłkiem [...] wymienionych w wykazie chorób zawodowych. W toku postępowania przed Państwowym Inspektorem Sanitarnym w D. G., po wydaniu orzeczenia lekarskiego II szczebla B. M. skierowała do organu pismo kwestionując w nim rzetelność i fachowość przeprowadzonych badań medycznych w obu ośrodkach, które wydawały orzeczenia lekarskie, a także zarzucając niekompletność tych badań. Zdaniem odwołującej nie przeprowadzono u niej [...]. Takie badanie, przeprowadzone u niej równolegle z postępowaniem administracyjnym toczącym się w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej przez inną placówkę medyczną, pozwoliło w opinii B. M. na nie budzącą wątpliwości odpowiedź co do etiologii jej schorzenia, a w związku z powyższym domagała się skierowania jej na badania do niezależnego Instytutu Medycyny Pracy poza S. Na poparcie swoich twierdzeń, odwołująca wskazała w swoim piśmie, iż składa jako załącznik wynik [...] ze Szpitala Klinicznego nr [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. G. w uzasadnieniu wyżej opisanej decyzji, przyznał, iż B. M. wykonywała pracę w warunkach narażenia zawodowego jako [...] od [...] roku do nadal. Powołując się jednak na treść wydanych w sprawie orzeczeń właściwych jednostek służby zdrowia I i II instancji nie uwzględnił wniosków zawartych w piśmie B. M. Wobec powyższego złożyła ona od przywołanej decyzji odwołanie, wnosząc w nim o unieważnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia jako wydanego z naruszeniem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ), a także domagając się skierowania jej do innego ośrodka medycyny pracy celem przeprowadzenia ponownych badań, które określiła jako "uczciwe". Zdaniem odwołującej jej żądanie winno zostać spełnione po myśli § 8 wskazanego rozporządzenia, które nakazuje inspektorowi sanitarnemu podjęcie odpowiednich czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego, a w tym wystąpienie o dodatkową konsultację medyczną. Odwołująca oświadczyła nadto, iż opinie lekarzy [...] i [...] , u których leczyła się dotychczas są zgodne co do rozpoznania jej choroby jako choroby zawodowej. Dodatkowo, w dniu [...] B. M. w odpowiedzi na wezwanie do zajęcia stanowiska w sprawie, zgodnie z jej uprawnieniem wynikającym z art. 10 k.p.a., przekazała Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w K. pismo wraz z obszerną dokumentacją lekarską w postaci kart historii choroby począwszy od [...] karty leczenia sanatoryjnego i wyników badania [...] z opisem. W wyniku postępowania odwoławczego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wydał decyzję nr [...] utrzymując decyzję organu I instancji w mocy w całości. Odnosząc się do zarzutów odwołującej Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zauważył, iż do stwierdzenia choroby zawodowej wymagane jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia schorzenia jako choroby zakwalifikowanej do chorób zawodowych, a więc znajdującej się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy, a rozpoznaną jednostką chorobową, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wydał rozpoznane schorzenie, istniało w miejscu pracy i w czasie jej wykonywania. Jakkolwiek, zdaniem organu, stwierdzono w sprawie wystąpienie szkodliwego czynnika ([...] ) w miejscu pracy B. M., to jednak orzeczenia lekarskie uzyskane z dwóch kompetentnych ośrodków orzeczniczych wykluczyły wystąpienie u niej choroby zawodowej. Stwierdzony przewlekły prosty [...] i [...] nie odpowiada skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego i nie nosi cech organicznej patologii związanej z nadmiernym [...]. Odpowiadając na wniosek B. M. o skierowanie jej na jeszcze jedno badanie, organ podniósł, iż nie można ponowić badania lekarskiego ze względu na wyczerpanie dwuszczeblowego trybu diagnostyczno-orzeczniczego przewidzianego w postępowaniu dotyczącym chorób zawodowych. Brak jest nadto podstaw, by kwestionować uzyskane w sprawie diagnozy medyczne lekarzy jednostek organizacyjnych służby zdrowia wymienionych w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. Nie godząc się z rozstrzygnięciem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. B. M. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji ponownie zakwestionowała wyniki badań lekarskich stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jako naruszenie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz.1115 ) potraktowała brak przeprowadzenia u niej badań specjalistycznych i nieuwzględnienie złożonej przez nią dokumentacji medycznej, potwierdzającej jej zdaniem chorobę zawodową. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie skarżąca oświadczyła, iż w trakcie badań w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. przeprowadzono u niej badania [...], [...] oraz ocenę [...], a pełna dokumentacja medyczna znajdująca się w aktach sprawy była przez nią okazywana orzecznikom obu placówek medycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) zwanej dalej P.p.s.a. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 P.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna nie wykazała naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji. Co prawda zastrzeżenia Sądu wzbudziło postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. G. z dnia [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego na okres wykonania badań lekarskich i wydania orzeczenia lekarskiego przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, wskazać bowiem należy, że rozpoznanie medyczne uprawnionej placówki służby zdrowia konieczne do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej nie jest prawomocnym rozstrzygnięciem o cechach właściwych dla orzeczeń organów administracji państwowej lub sądów i nie nosi cech rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, o którym mowa w treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednakże naruszenie to ( nota bene nie zaskarżone przez stronę w przewidzianym trybie odwoławczym ), nie ma wpływu na merytoryczne orzeczenie w tej sprawie, a zatem nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z tych samych przyczyn nie stanowiło podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji dostrzeżone przez Sąd w ramach kontroli ex officio, uchybienie proceduralne polegające na naruszeniu przez organ I instancji obowiązków wynikających z treści art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. G. nie ustosunkował się w sposób wyczerpujący do stanowiska strony zaprezentowanego w trakcie toczącego się postępowania, a w szczególności co do jej żądania skierowania na ponowne badania specjalistyczne. Trzeba jednak w tym miejscu zwrócić uwagę, iż istota odwołania się do drugiej instancji i powtórne orzekanie w tej samej sprawie przez organ odwoławczy między innymi ma na celu korektę i poprawienie decyzji pierwszej instancji, jeśli jest wadliwa co do rozstrzygnięcia bądź uzasadnienia, jeśli nie zachodzi konieczność jej uchylenia. W tym przypadku decyzja organu pierwszej instancji nie była dotknięta żadną z wad, które by dawały podstawę do jej uchylenia w całości albo w części, przeto organ II instancji mógł konwalidować wskazane uchybienie we własnym zakresie, co też uczynił wywodząc w uzasadnieniu, z jakich przyczyn żądanie odwołującej co do przeprowadzenia dodatkowego badania specjalistycznego uważa za niemożliwe do spełnienia. Oceniając w pozostałej mierze postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż jest ono zgodne z przepisami prawa zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). Przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ) chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym". Jak wynika z brzmienia wskazanej normy prawnej, chorobą zawodową nie jest każde schorzenie, na które zapada pracownik w trakcie wykonywania pracy, lecz takie schorzenie, które wymienione zostało w wykazie chorób zawodowych. Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Zgodnie z § 6 ust. 1 oraz § 2 ust. 3 pkt 4 przywoływanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. orzeczenie lekarskie stanowiące ocenę medyczną zagadnienia, wydaje się na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika oraz oceny narażenia zawodowego. Ocenę narażenia zawodowego, odnosi się m.in. do sposobu wykonywania pracy, a więc określenia stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz [...] czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie narządów. Do kompetencji organów Inspekcji Sanitarnej - Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego należy natomiast ocena prawna wskazanej wyżej dokumentacji. Ocena ta dokonywana jest w oparciu o treść przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż zarówno przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne i rozpoznanie medyczne stanowią materiał dowodowy podlegający prawnej ocenie organu, przy czym trzeba podkreślić, iż w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ) i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Bezspornie natomiast mają obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i czy są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione. Bezsporne jest również, iż organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, nie zawierającym przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznym z przepisami prawa. Dysponując bowiem tak wadliwym orzeczeniem, organ, po myśli § 8 zobowiązany jest wezwać orzeczników do uzupełnienia wydanych orzeczeń w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. W przypadku jednak, gdy orzeczenia lekarskie wydane w sprawie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i są rzeczowo i przekonywająco uzasadnione, a zatem odpowiadają warunkom opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., stanowią podstawę do wydania decyzji uwzględniającej treść tych orzeczeń. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą bowiem rozstrzygać o istnieniu choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w cytowanym rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i jest przekonywująco uzasadnione. Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż w treści karty narażenia zawodowego praca skarżącej uznana została jako praca wykonywana w warunkach nadmiernego wysiłku [...], a więc w warunkach w których występowało hipotetyczne narażenie zawodowe. Jednocześnie jednostki orzecznicze, zarówno pierwszego, jak i drugiego stopnia, rozpoznały u skarżącej chorobę narządu [...]- lecz nie była to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Jednostki orzecznicze stwierdziły bowiem, biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonych badań, przewlekły prosty [...] i [...] nie noszący cech klinicznych organicznych patologii narządu [...] powodowanych nadmiernym wysiłkiem [...] wymienionych w wykazie chorób zawodowych. Jeśli więc obie jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej, a stwierdzone zmiany chorobowe nie odpowiadały żadnej z chorób wymienionych w wykazie - to niekorzystnym dla strony decyzjom nie można zarzucić sprzeczności z prawem. Wbrew zarzutom skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy inspekcji sanitarnej rozpoznające sprawę, w sposób przekonywujący uzasadniły brak możliwości stwierdzenia, iż występująca u skarżącej choroba narządów [...] jest chorobą zawodową w rozumieniu prawa. Trzeba bowiem zauważyć, iż organy inspekcji sanitarnej nie kwestionowały występowania u niej schorzeń narządów [...]. Nie kwestionowali tego również lekarze jednostek orzeczniczych. Odnosząc jednak stwierdzone schorzenia do ujętych w wykazie chorób zawodowych uznały, iż różny jest ich charakter, a tym samym brak jest możliwości stwierdzenia choroby zawodowej. Ponownie należy zauważyć, iż chorobą zawodową jest wyłącznie takie schorzenie, które widnieje w wykazie sporządzonym przez ustawodawcę, a decyzja wydana w tym przedmiocie nie ma cech uznania administracyjnego. Opinie lekarskie jednostek orzeczniczych I i II szczebla były jednomyślne w tym zakresie, a ich uzasadnienie jednoznaczne i logiczne. Twierdzenia skarżącej o braku rzetelności i etyki badających ją lekarzy są zdaniem Sądu jej osobistymi odczuciami. Zarzut braku przeprowadzenia właściwych i koniecznych badań specjalistycznych, wobec potwierdzenia przez skarżącą, iż badania, o których mowa w orzeczeniach lekarskich w istocie zostały przeprowadzone, budzą wątpliwości co do wiarygodności stanowiska skarżącej. Powoływanie się przez skarżącą w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze na wyniki badań przeprowadzonych prywatnie nie ma dla sprawy istotnego znaczenia, a jej twierdzenie o nabawieniu się w okresie wykonywania pracy zawodowej schorzenia o charakterze choroby zawodowej pozostaje bez oparcia w zebranym materiale dowodowym sprawy. Zgodnie z poglądem orzecznictwa podzielonym w pełni przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie, wskazanie w przepisach jednostek uprawnionych do stwierdzania choroby zawodowej powoduje, że gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej, opinia innej jednostki służby zdrowia i to niespełniająca żadnych wymogów formalnych nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005 r. sygn. OSK 1488/04 publ. w LEX 166671 ). W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego bądź materialnego, a tylko taki wzgląd w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. mógłby stać się przyczyną uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy - działając w granicach właściwości sądu ograniczonej do badania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. su.