IV SA/Gl 791/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-11-04
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu przysługuje prawo do ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy wydania kserokopii dokumentacji w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Skarżącemu przysługuje zwolnienie z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w sprawach dotyczących pomocy społecznej, dlatego wniosek o zwolnienie z opłat jest bezprzedmiotowy. Natomiast prawo do ustanowienia pełnomocnika z urzędu może zostać przyznane, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało potwierdzone.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. o odmowie wydania kserokopii dokumentacji dotyczącej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniósł o całkowite zwolnienie z opłat oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną i zły stan zdrowia. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku złożył odpowiedni formularz potwierdzający zakres żądania. Analiza sytuacji majątkowej i zdrowotnej wykazała, że nie posiada żadnych zasobów finansowych ani majątku, a jego dochody pochodzą wyłącznie z pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania kserokopii dokumentacji w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego;
W treści skargi z dnia 25 sierpnia 2010 r. J. B. wniósł o "całkowite zwolnienie z opłat" oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, zarządzeniem z dnia 5 października 2010 r. stronę wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru.
Skarżący złożył rzeczony formularz w dniu 25 października 2010 r., potwierdzając, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata.
W uzasadnieniu powołał się na trudną sytuację materialną i życiową oraz zły stan zdrowia wywodząc, iż jest osobą [...] i utrzymuje się z [...] w kwocie [...] oraz z [...] w wysokości [...] miesięcznie. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na postanowienie o odmowie wydania skarżącemu dokumentacji związanej z postępowaniami dotyczącymi przyznania mu świadczeń z pomocy społecznej. Tymczasem z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. wynika, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Wnioskujący korzysta więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jego wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku J. B. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącego doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani jakiegokolwiek majątku. Dokumenty dołączone do akt administracyjnych innych zawisłych przed tutejszym Sądem spraw (sprawy o sygn. akt od IV SA/Gl 786 do IV SA/Gl 790/10) potwierdzają przy tym, że jest osobą schorowaną, ma orzeczony [...], zaś jedynym źródłem dochodu są dla niego świadczenia otrzymywane w ramach szeroko pojętej pomocy społecznej.
W tym miejscu trzeba odnotować, że kwestią sporną w zakresie wspomnianych wyżej spraw o sygn. od IV SA/Gl 786 do IV SA/Gl 790/10 jest problem, czy wnioskujący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką - Z. B. Niezależnie jednak od tego zagadnienia - które będzie dopiero podlegać w tych sprawach ocenie tutejszego Sądu i zostanie przezeń rozstrzygnięte w wyrokach - uznano, że sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia zastosowanie wobec niego prawa pomocy. Nawet bowiem, gdyby przyjąć, że J. B. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, to także wliczywszy do dochodu tej rodziny wartość pobieranej przez nią [...], wynoszącą [...] brutto (vide: pismo [...] z dnia [...] dołączone do akt administracyjnych wyżej wymienionych spraw o sygn. od IV SA/Gl 786 do IV SA/Gl 790/10), nie budzi wątpliwości, że nie jest on w stanie pokryć kosztów jakie wiążą się z udziałem w sprawie adwokata bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie (i ewentualnie małżonki).
Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło