IV SA/Gl 795/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie uchylenia decyzji przyznającej prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Burmistrz Miasta R. decyzją z [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 25 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228) uchylił swoją decyzję z [...] w sprawie przyznania J. K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a także odmówił wyżej wymienionej przyznania prawa do wskazanego świadczenia na okres od 1 października 2012 r. do 11 lutego 2013 r. oraz przyznał tejże wskazane świadczenie na okres od 12 lutego 2013 r. do 30 września 2013 r. W motywach tego rozstrzygnięcia organ podkreślił, iż wydane zostało ono w ramach postępowania wznowieniowego, ponieważ wyszła na jaw nowa okoliczność nie znana organowi w dniu podjęcia pierwotnej decyzji, iż strona nie była uprawniona do świadczeń alimentacyjnych. Z dołączonego do akt sprawy wyroku rozwodowego wynika, że alimenty stronie przysługiwały od 12 lutego 2013 r., a tym samym strona od tego dnia spełnia wymogi do otrzymywania przedmiotowego świadczenia. Burmistrz Miasta R. decyzją z [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 9, art. 19 oraz art. 25 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 489) uchylił w całości swoją decyzję [...] nr [...] mocą której uchylił własną decyzję z [...] w sprawie przyznania J. K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a także odmówił wyżej wymienionej przyznania prawa do wskazanego świadczenia na okres od 1 października 2012 r. do 11 lutego 2013 r. oraz przyznał tejże wskazane świadczenie na okres od 12 lutego 2013 r. do 30 września 2013 r., i odmówił przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz J. K. w okresie od 1 października 2012 r. do 21 lipca 2013 r. i przyznał wyżej wymienionej takie świadczenie na okres od 22 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r. W motywach tego rozstrzygnięcia organ podkreślił, iż wydane zostało ono w ramach postępowania wznowieniowego, ponieważ wyszła na jaw nowa okoliczność nie znana organowi w dniu podjęcia pierwotnej decyzji, iż strona nie była uprawniona do świadczeń alimentacyjnych. Z dołączonego do akt sprawy wyroku rozwodowego oraz informacji komornika sądowego wynika, że bezskuteczność dochodzenia alimentów występowała od 22 lipca 2013 r., a tym samym strona od tego dnia spełnia wymogi do otrzymywania przedmiotowego świadczenia. Z decyzją tą nie zgodził się A. K. przedstawiciel ustawowy J. K., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i wystąpił o jej zmianę, albowiem na jej mocy cofnięto wypłatę świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz jego córki. Nadto zaakcentował, że stara się uzyskać alimenty od byłej żony, która uchyla się od ich płacenia, nadto podniósł, że jest osobą niepełnosprawną i wspólnie z córką znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta R. z [...] nr [...] w sprawie uchylenia w całości decyzji z [...] w sprawie uchylenia decyzji z [...] przyznającej prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na J. K. oraz odmawiającą przyznania tego świadczenia w okresie od 1 października 2012 r., do 11 lutego 2013 r. oraz przyznania tejże wskazane świadczenie na okres od 12 lutego 2013 r. do 30 września 2013 r. i odmówienia przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz J. K. w okresie od 1 października 2012 r. do 21 lipca 2013 r. i przyznania wyżej wymienionej takiego świadczenia na okres od 22 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołało treść art. 9 ust. 1 i art. 2 pkt 11, a także art. 10 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, aby uznać, że prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego zostało przyznane na okres od dnia kiedy strona była uprawniona do świadczenia alimentacyjnego do końca okresu zasiłkowego. Nadto podniesiono, że brak jest podstaw do przyznania prawa do świadczenia za okres przed uprawomocnieniem się decyzji przyznającej alimenty. W konsekwencji należało decyzję organu pierwszej instancji podzielić. Z decyzją nie zgodził się przedstawiciel ustawowy skarżącej J. K. A. K., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W motywach skargi ponownie podkreślił, że nie wiedział o umorzeniu zabezpieczenia alimentacyjnego jak również wskazał, iż nie zna prawa administracyjnego. Nadto podniósł, że utrzymuje się wspólnie z córką i znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Dodatkowo zaakcentował, że był przekonany, iż organy administracji monitorowały jego sytuację i były w stanie wychwycić zaistniałą sytuację. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U.) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. Nr 1369) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie podkreślić, że sąd administracyjny dokonuje kontroli przedłożonego mu rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z przepisami prawa, a tym samym przy ocenie prawidłowości takiego rozstrzygnięcia nie mogą być brane pod uwagę zasady współżycia społecznego jak również pokrzywdzenie skarżącego. Tym samym podnoszone w skardze argumenty odnoszące się do tych kwestii nie mogły stanowić wzorca kontroli i wpływać na ocenę prawidłowości działań administracji. Przystępując do kontroli zaskarżonej decyzji dostrzec należy, iż decyzja ta jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydana została w ramach postępowania nadzwyczajnego, a mianowicie w następstwie wznowienia postępowania. Okoliczność ta posiada w niniejszej sprawie istotne znaczenie, ponieważ w kontekście podejmowanych wcześniej decyzji, w niniejszym postępowaniu determinuje przyjęte rozstrzygnięcie. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji decyzją z [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 9, art. 19 oraz art. 25 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 489) uchylił w całości swoją decyzję [...] nr [...] mocą której uchylił własną decyzję z[...] w sprawie przyznania J. K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a także odmówił wyżej wymienionej przyznania prawa do wskazanego świadczenia na okres od 1 października 2012 r. do 11 lutego 2013 r. oraz przyznał tejże wskazane świadczenie na okres od 12 lutego 2013 r. do 30 września 2013 r., i odmówił przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz J. K. w okresie od 1 października 2012 r. do 21 lipca 2013 r. i przyznał wyżej wymienionej takie świadczenie na okres od 22 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r. Oznacza to, że mocą wskazanej decyzji organ pierwszej instancji powrócił do sytuacji dotyczącej przyznania świadczenia alimentacyjnego dla J. K. na okres zasiłkowy 1 październik 2012 r. - 30 września 2013 r. W tej sytuacji dostrzec należy, że w aktach sprawy zalega decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] utrzymująca w mocy decyzję tegoż organu z [...] stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta R. z [...] mocą której przyznano A. K. prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej J. K. na okres od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. Podkreślić należy, że wskazana powyżej decyzja Samorządowego Kolegium odwoławczego w Katowicach z [...] została mocą wyroku tutejszego Sądu z września 2017 r. sygn. akt IV SA/GL /17 wyeliminowana z obrotu prawnego. Okoliczność ta w sposób pośredni wpływa na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji, ponieważ skutkuje tym, że w dalszym ciągu jest wniosek skarżącego o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres zasiłkowy 1 październik 2012 r. 30 wrzesień 2013 r. Jak zostało już powyżej zaznaczone przedmiotem kontroli tutejszego Sądu jest decyzja organów administracji podjęta w ramach trybu nadzwyczajnego weryfikacji ostatecznych decyzji administracji, a mianowicie wznowienia postępowania. Na wstępie tej części rozważań przyjdzie podzielić stanowisko organów administracji, iż w sprawie tej wystąpiła jedna z przesłanek wznowienia postępowania przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie ujawniła się nowa okoliczność, która istniała w dniu podjęcia decyzji, lecz nie była znana organowi podejmującemu rozstrzygnięcie. Okolicznością tą stała się informacja pochodząca od Komornika Sądu Rejonowego w W., iż alimenty na rzecz J. K. zostały zasądzone od 12 lutego 2013 r., a tytuł wykonawczy został złożony do komornika sądowego 21 maja 2013 r., a tym samym bezskuteczność egzekucji wystąpiła dopiero od 22 lipca 2013 r. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że przywoływana przez organ pierwszej instancji przesłanka wznowienia postępowania, a zatem art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie tej nie może być wykorzystana, a wynika to z przywołanego już powyżej wyroku tutejszego Sądu z września 2017 r., mocą którego wyeliminowana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] Przyjdzie zauważyć, że w kontekście rozpoznawanej sprawy dostrzeżona rozbieżność w podstawie wznowienia postępowania, może stanowić przesłankę uwzględnienia wniesionej skargi, jednakże następstwem tego rozstrzygnięcia, sprawa wróciłaby do organu pierwszej instancji, który związany wskazaniami tutejszego Sądu obowiązany byłby podjąć rozstrzygnięcie, które w swojej istocie odpowiadałoby temu, które zostało poddane kontroli tutejszego Sądu w ramach niniejszego postępowania. W świetle powyższego nie jest zasadnym uwzględnienie wniesionej skargi i obligowanie organu administracji publicznej do wydawania analogicznego rozstrzygnięcia do tego, które zostało przez ten organ wydane. Poddana kontroli tutejszego Sądu decyzja organów administracji wydana w następstwie wznowienia postępowania administracyjnego od strony merytorycznej odpowiada prawu. Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 2 pkt 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów świadczenie alimentacyjne przysługuje osobie uprawnionej, a to oznacza osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. Po myśli art. 2 pkt 2 przywoływanej ustawy pod pojęciem bezskuteczności egzekucji rozumie się egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu: braku podstawy prawnej do pojęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika albo braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą. Treść przywołanych unormowań ma kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości poddanej kontroli decyzji. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych niniejszej sprawy wyrok Sądu Rejonowego w W. zasądzający na rzecz osoby uprawnionej J. K. alimenty jest z 12 lutego 2013 r., natomiast tytuł wykonawczy do komornika został złożony 21 maja 2013 r., tym samym o bezskuteczności egzekucji można mówić dopiero od 22 lipca 2013 r. Oznacza to zatem, że osobie uprawnionej przedmiotowe świadczenie może przysługiwać dopiero od tego dnia. Mocą kontrolowanej decyzji organy administracji w ten sposób ustaliły prawo osoby uprawnionej, a zatem uczyniły to w zgodzie z przepisami prawa materialnego. W tej sytuacji brak jest podstaw dla kwestionowania prawidłowości zastosowania przez organy administracji obu instancji przepisów prawa materialnego. Jak już było to sygnalizowane odmiennie sytuacja przedstawia się w kontekście przepisów prawa procesowego, ponieważ w tym zakresie organy obu instancji dopuściły się pewnych uchybień, gdy idzie o podstawę wznowienia postępowania, przy czym na marginesie można zaznaczyć, że w dniach podejmowania stosownych rozstrzygnięć przywoływana przez te organy podstawa wznowienia postępowania administracyjnego występowała, jednakże w następstwie wyroku tutejszego Sądu z września 2017 r. odpadła, gdyż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego. Pewne obiekcje może wzbudzać także uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, ponieważ co do zasady sprowadza się ono przywołania ustaleń historycznych, natomiast rozważania tego organu są nader skromne. Jednakże przywołać należy treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak zostało to już powyżej zaznaczone od strony merytorycznej decyzje organów administracji wydane w rozpoznawanej sprawie są prawidłowe, zatem dostrzeżone uchybienia procesowe nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a to oznacza, że przywołana przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi nie mogła być uwzględniona. Podnoszone w skardze przez skarżącego zarzuty odwołujące się do braku znajomości przepisów prawa jak również akcentowanie zaufania do organów Państwa oraz odwoływanie się do trudnej sytuacji materialnej rodziny nie mogą być uwzględnione. Podkreślić trzeba bowiem, że sąd administracyjny kontroluje poddaną jego ocenie decyzję organu administracji pod kątem legalności, czyli zgodności z przepisami prawa. W sprawie tej rozstrzygnięcie organów administracji od strony przepisów prawa materialnego jest prawidłowe, natomiast dostrzeżone uchybienia o charakterze procesowym nie mogą doprowadzać do sytuacji, gdy strona postępowania przed sądem administracyjnym uzyskuje iluzoryczne wsparcie i uwzględnienie skargi, a w rzeczywistości sąd zawierając wskazania w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia związałby organ co do przyszłych działań i nakazałby podjęcie analogicznego rozstrzygnięcia. Podnoszone w skardze zarzuty nie odwołują się do kwestii normatywnych lecz bazują na elementach emocjonalnych, a te nie stanowią kryterium oceny prawidłowości poddanych kontroli decyzji. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 wyżej wymienionej ustawy należało skargę oddalić.