IV SA/Gl 796/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-02-13
Skład orzekający: NSA Tadeusz Michalik, WSA Małgorzata Walentek, Asesor WSA Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba, która wystąpiła u pracownika, może zostać uznana za chorobę zawodową, jeśli mimo narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy, lekarze orzecznicy nie stwierdzili jej zawodowej etiologii?Ratio decidendi
Choroba może zostać uznana za zawodową tylko wtedy, gdy zostanie stwierdzona przez lekarzy orzeczników kompetentnej placówki diagnostycznej jako choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz zostanie wykazany związek przyczynowy między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą. Samo narażenie na czynniki szkodliwe w środowisku pracy nie jest wystarczające, jeśli lekarze nie potwierdzą zawodowej etiologii schorzenia.Stan faktyczny
Skarżąca B. K. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej, wskazując na pracę w narażeniu na czynniki szkodliwe. Organy administracji, opierając się na opiniach lekarskich, nie stwierdziły choroby zawodowej, argumentując brak zawodowej etiologii schorzenia. Skarżąca kwestionowała obiektywizm opinii lekarskich i wskazywała, że dolegliwości odczuwała już wcześniej, a zakończenie zatrudnienia zostało uznane za podstawę do braku stwierdzenia choroby zawodowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2007r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA/Gl 329/04 w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...] zaskarżoną decyzję oraz decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. z dnia [...] r. Nr [...], bowiem zostały wydane pomimo, że postępowanie w sprawie było zawieszone.
Po podjęciu zawieszonego postępowania, decyzją z dnia [...] r. NR [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D., na podstawie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 90 z 1998 r., poz. 575 z późn. zm.), po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej, nie stwierdził u B. K. choroby zawodowej - [...] - przewlekłej choroby [...] wywołanej [...] - wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że skarżąca podczas pracy zawodowej w okresie od [...]r. do [...]r. i od [...]r. do [...] r., w ciągu 4 - 5 godzin na zmianę roboczą [...]. Praca związana była z [...] i wymagała wykonywania [...]. Jednak obie jednostki orzecznicze nie rozpoznały u B. K. choroby zawodowej - [...]. Lekarze orzecznicy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. podnieśli, że analiza porównawcza wyników kolejno wykonywanych badań specjalistycznych w okresie od [...]r. do [...] r. jednoznacznie przemawia przeciwko zawodowej etiologii rozpoznanego [...].
W odwołaniu z dnia [...] r. skarżąca podniosła, że w przeprowadzonym postępowaniu ustalono okoliczności uzasadniające stwierdzenie u niej choroby zawodowej. Rozpoznany został [...] i uznano, że pracowała w narażeniu na powstanie wymienionej choroby. Decyzja o braku podstaw stwierdzenia choroby zawodowej została wydana wskutek zakwestionowania zawodowego pochodzenia choroby. Podniosła zastrzeżenia do orzeczeń lekarskich w tym zakresie. Stwierdziła, że według ich treści postęp choroby po [...] r. - od kiedy jest na emeryturze - nie jest związany z długoletnią pracą [...], ale ze [...]. W związku z tym wskazała, że dolegliwości odczuwała już w [...] r. Jednak wtedy nie rozpoznano u niej choroby. Obecnie ma silne objawy choroby, ból [...] utrudnia jej wykonywanie wielu czynności.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest zakwalifikowanie przez lekarzy orzeczników kompetentnej placówki diagnostycznej służby zdrowia występującego schorzenia jako choroby wymienionej w odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą zawodową, tj. wykazanie, iż narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie nastąpiło w czasie i miejscu pracy, w związku z wykonywanym zawodem. W sprawie B. K. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w latach [...]-[...] i [...] - [...] sposób wykonywania przez nią pracy - [...]- był związany z [...]. W wymienionych okresach zatrudnienia pracowała więc w warunkach potencjalnego ryzyka powstania choroby zawodowej - [...]. B. K. została poddana badaniom w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Lekarze specjaliści rozpoznali u niej [...]. Według orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy z [...] r., analiza porównawcza wyników kolejno wykonanych badań [...] (z dnia [...]r., [...] r. i [...] r.) wykazuje [...], co - biorąc pod uwagę ustanie narażenia zawodowego w [...] roku - dodatkowo jednoznacznie przemawia przeciwko uznaniu etiologii zawodowej rozpoznanego [...].
Wobec braku rozpoznania u B. K. - przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych - choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., nie było podstaw do uwzględnienia odwołania.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, B. K. argumentowała, że w postępowaniu ustalono przesłanki stwierdzenia u niej choroby zawodowej. Rozpoznany został [...] i uznano, że pracowała w narażeniu na powstanie wymienionej choroby. Stwierdzenie braku zawodowego pochodzenia choroby zostało uzasadnione zakończeniem jej zatrudnienia. Wskazała ponownie, że dolegliwości odczuwała już w [...] r., jednak wtedy nie rozpoznano u niej choroby. Zarzuciła brak obiektywizmu drugiego orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w S., gdyż zostało wydane przez ten sam zespół, który wydał pierwsze orzeczenie. Podniosła, że z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż uznano, że choroba nie została wywołana wykonywaniem pracy, gdyż zwróciła się o stwierdzenie choroby będąc na emeryturze.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej zostało bowiem rozpoczęte w czasie obowiązywania wymienionego rozporządzenia.
Zgodnie z § 1 ust. 1 cytowanego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.
Przedmiotem postępowania organu administracji jest więc ustalenie, czy są spełnione przesłanki takie jak; wystąpienie choroby określonej w wykazie chorób zawodowych oraz stwierdzenie, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
Postępowanie w sprawie dotyczyło choroby zawodowej - [...] - przewlekłej choroby [...] wywołanej [...]- określonej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.
Organy sanitarne obu instancji - w oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego - zgodnie przyjęły, że sposób wykonywania przez skarżącą pracy w latach [...] - [...] i [...] - [...] był związany z [...]. Nie ulega zatem wątpliwości okoliczność wykonywania przez nią pracy w warunkach narażenia na powstanie schorzenia określonego w poz. [...] wykazu chorób zawodowych.
Jednakże lekarze specjaliści obu jednostek orzeczniczych (I i II szczebla) nie rozpoznali u niej choroby zawodowej. Skarżąca została poddana badaniom w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i dwukrotnie w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w S.. Występujące schorzenie - z uwagi na brak etiologii zawodowej - nie stanowiło podstawy do rozpoznania choroby zawodowej - [...] - przewlekłej choroby [...] wywołanej [...] - wymienionej pod poz. [...] wykazu chorób zawodowych.
Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich, organy obydwu instancji nie stwierdziły choroby zawodowej u B. K..
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd - na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania.
Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r., rozpoznana choroba, określona w wykazie chorób zawodowych, tylko wówczas może być uznana za chorobę zawodową, jeśli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Na podstawie wyników dochodzenia epidemiologicznego, nie budzi wątpliwości okoliczność wykonywania przez skarżącą pracy w warunkach narażenia na powstanie schorzenia określonego w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Jednakże jest to tylko kolejna z przesłanek wymienionych w § 1 cytowanego rozporządzenia. Wystąpienie choroby, określonej w wykazie chorób zawodowych i wykonywanie pracy w narażeniu zawodowym, są warunkami koniecznymi, ale nie są wystarczającymi do stwierdzenia choroby zawodowej. Nie został bowiem spełniony warunek łączący obydwie wyżej wymienione przesłanki - tj., że rozpoznana u skarżącej choroba została wywołana właśnie pracą w narażeniu zawodowym.
Stwierdzenie w orzeczeniach lekarskich obu jednostek orzeczniczych (I i II szczebla), że rozpoznana u skarżącej choroba nie ma etiologii zawodowej, nie pozwala zakwalifikować jej schorzenia jako choroby zawodowej.
Niewypełnienie jednego z warunków wymienionych w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Odnośnie zarzutu skarżącej, że brak zawodowego pochodzenia choroby został uzasadniony ustaniem jej zatrudnienia, wskazać należało, że teza powyższa stanowi tylko własną interpretację treści orzeczenia lekarskiego przez skarżącą. Zresztą wcześniej wskazała w odwołaniu, że dolegliwości odczuwała już w [...] r. - jak sama przyznała - wtedy jednak nie rozpoznano u niej choroby. Powyższe oświadczenie skarżącej przytoczyć należało tylko z uwagi na to, że stwierdziła w nim przecież, że rozpoznanie choroby wówczas nie nastąpiło pomimo, że zatrudnienie jeszcze nie ustało, a następnie w zarzutach skargi podniosła okoliczność, że zakończenie zatrudnienia stanowiło rzekomą podstawę stwierdzenia braku zawodowego pochodzenia choroby.
Podkreślić należało, że w zakresie okoliczności wymagających wiedzy specjalnej, w tym przypadku wiedzy medycznej, organ orzekający dokonuje ustaleń na podstawie orzeczeń lekarskich. Orzeczenia te podlegają ocenie - podobnie jak pozostałe dowody - dokonanej na podstawie przepisów postępowania administracyjnego, a więc z zachowaniem reguł tej oceny. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżąca była badana w dwóch placówkach diagnostycznych i obydwie - w orzeczeniach lekarskich - zgodnie stwierdziły, że rozpoznane u niej schorzenie nie ma etiologii zawodowej. Orzeczenia jednostek medycznych zawierały wskazania podstaw przyjętych wniosków tj. przytoczenie wyników przeprowadzonych badań. Ponadto skarżąca została poddana badaniom trzykrotnie - w wyniku trzeciego badania zostało wydane "Orzeczenie Lekarskie Podsumowujące" Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] r. Poddano wówczas analizie wyniki wszystkich badań, a orzeczenie zostało wydane przez trzech specjalistów; z zakresu medycyny pracy, [...] oraz [...].
Orzeczenie z [...] r. zawierało ponadto odniesienie do treści wcześniejszego orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy.
Bezpodstawny jest również zarzut braku obiektywizmu drugiego orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w S., dotyczący tego, że zostało wydane przez ten sam zespół, który wydał pierwsze orzeczenie. Z istoty bowiem orzeczenia uzupełniającego wynika to, że jest sporządzane przez tego samego biegłego lub zespół biegłych, którzy wydali orzeczenie podlegające uzupełnieniu.
Wobec powyższego uznać należało, że organ orzekający prawidłowo ocenił zebrane w sprawie dowody, w tym orzeczenia jednostek medycznych i na podstawie całokształtu materiału dowodowego trafnie uznał istotne okoliczności sprawy za ustalone. Zastosował prawidłową ocenę prawną do ustalonego stanu faktycznego.
Skarżąca podniosła zarzut jakoby z treści zaskarżonej decyzji wynikało, że nie uznano zawodowej etiologii choroby, gdyż zwróciła się o stwierdzenie choroby zawodowej będąc na emeryturze. Odnośnie tego zarzutu, podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie nie miało znaczenia jaki okres upłynął od ustania narażenia zawodowego.
Na podstawie przytoczonych na wstępie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania i nie naruszyły przepisów prawa materialnego tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).
W konsekwencji - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło