IV SA/Gl 796/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić radcę prawnego dla skarżącego; W dniu [...]r. J.S. nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. Równocześnie zadeklarował, że gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych i uzyskuje dochód z tytułu "renty polskiej" w miesięcznej kwocie [...] zł. Ponieważ oświadczenia złożone przez skarżącego uznano za niewystarczające, zarządzeniem z dnia 26 lipca 2011 r. zwrócono się do niego o uprawdopodobnienie danych, na które się powołał. W odpowiedzi skarżący nadesłał kopię decyzji organu rentowego, z której wynika, że pobiera rentę w wysokości netto (do wypłaty) [...] zł. Przedłożył także pismo procesowe, w treści którego oświadczył wyraźnie, iż "zamieszkuje w nieruchomości z rodzicami" oraz, że rodzice regulują za tę nieruchomość czynsz. W tym stanie rzeczy uznano, że złożony przez skarżącego wniosek jest obarczony brakiem formalnym. W jego treści nie wymienił on bowiem żadnych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym ani nie zawarł jakichkolwiek informacji o ich majątku i dochodach. Tymczasem z art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. wynika wprost, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach strony a także o jej stanie rodzinnym. Pojęcie "stanu majątkowego i dochodów strony" nie jest przy tym tożsame z "jej majątkiem". Zakres tego sformułowania jest bowiem zbliżony do pojęcia "sytuacji majątkowej", która obejmuje również dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, czy też w inny sposób wpływających na jego możliwości płatnicze (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt I OZ 657/06, publ.: LEX Nr 181557). Wobec powyższego, pismem z dnia 5 sierpnia 2011 r. wnioskodawcę wezwano do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach rodziców, z którymi pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym, a w szczególności o podanie dokładnej wysokości dochodu tych osób oraz wykazanie składników ich majątku (zasoby pieniężne, to jest oszczędności, gotówka, papiery wartościowe a także nieruchomości oraz przedmioty o wartości przekraczającej 3.000 Euro). Równocześnie skarżącego wezwano do nadesłania dokumentów źródłowych potwierdzających wydatki związane z zamieszkiwaną nieruchomością. W odpowiedzi J.S. nadesłał dokumenty potwierdzające wysokość kosztów poniesionych przez swych rodziców za zużycie wody, telefon, zakup opału oraz za energię elektryczną. Przedłożył także pismo procesowe, w którym oświadczył, że rodzice nie prowadzą działalności gospodarczej i nie posiadają przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Do pisma strona dołączyła kopie decyzji ZUS ustalających wysokość emerytur pobieranych: przez swojego ojca - w kwocie netto [...] zł oraz przez matkę - w kwocie netto [...] zł. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi J.S. jest postanowienie wydane w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej. Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe trzeba wyjaśnić, że skarżący korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w konsekwencji, jego wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (strona została już o tym w niniejszej sprawie poinformowana przez Sąd stosownym pismem z dnia 20 lipca 2011 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń J.S. wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani majątku, zaś jedynym źródłem dochodu jest dla niego renta w kwocie netto zaledwie [...] zł (vide: kopia decyzji organu rentowego stanowiąca kartę nr 21 akt sprawy). Wnioskujący pozostaje przy tym na częściowym utrzymaniu rodziców, którzy opłacają należności związane z zamieszkiwaną wspólnie z nim nieruchomością. Także jednak uwzględniwszy wysokość dochodu ojca i matki skarżącego, wynoszącą ogółem [...] zł (vide: nadesłane kopie decyzji organu rentowego) uznano, że nie wystarcza on na poczynienie oszczędności umożliwiających opłacenie radcy prawnego z wyboru, bez ryzyka poniesienia uszczerbku w zaspokojeniu niezbędnych potrzeb bytowych tej trójosobowej rodziny. Mając na uwadze powyższe, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.