IV SA/Gl 797/06

WyrokWSA w Gliwicach2006-11-17

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli uprawnione placówki medyczne nie rozpoznały u pracownika schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych, pomimo pracy w warunkach narażenia na szkodliwe czynniki?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli spełnione są dwie przesłanki: rozpoznanie przez uprawnioną placówkę medyczną schorzenia z wykazu chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a chorobą. Brak rozpoznania schorzenia przez placówkę medyczną uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej, nawet jeśli pracownik był narażony na szkodliwe czynniki.
Stan faktyczny
Skarżący M. Ś. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny odmówił jej stwierdzenia, opierając się na orzeczeniu lekarskim, które nie rozpoznało choroby. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, wskazując, że mimo pracy w warunkach narażenia na szkodliwe czynniki, uprawnione placówki medyczne nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr.sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2006r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. odmówił stwierdzenia u M. Ś. choroby zawodowej -[...] wym. w poz. [...] wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) Decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające oraz orzeczenie lekarskie Poradni Chorób .Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r. nr rej. [...]. Odwołanie od decyzji złożył M. Ś. podnosząc, iż nie zgadza się z decyzją PPIS w R. informując, że termin kolejnego badania wyznaczono na dzień [...]r. w IMP i ZŚ w S.. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zmianami) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz..U. Nr 132 poz.1115) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu wskazał, iż do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest: orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby -zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18 listopada 1983 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Podniesiono, iż w sprawie M. Ś. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w/wym. pracował w latach [...]-[...] w "A" w R. jako [...],[...] i [...] i w latach [...]-[...] jako pracownik [...] (1/2 etatu) [...], gdzie w latach [...]-[...] był eksponowany na [...]. Pracował więc w wymienionym okresie zatrudnienia w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłej choroby zawodowej narządu [...]. Nadmieniono, iż M. Ś. był badany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr rej. [...]) i w toku postępowania odwoławczego w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (obserwacja kliniczna [...], orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr rej. [...]). Lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek diagnostycznych (I i II szczebla) w konkluzjach orzeczeń nie rozpoznali u w/wym. choroby zawodowej wym. w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.. [...] M. Ś. wykonane w dniach [...] r. i aktualnie nie wykazują obecności [...] odpowiadających efektom oddziaływania [...] upoważniających do rozpoznania [...]. Dodatkowo wyjaśniono, że badanie [...] jest badaniem z wyboru w diagnostyce [...] i podstawą rozpoznania klinicznego [...] jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu [...], mogących odpowiadać efektom oddziaływania [...]. Zdjęcia rentgenowskie [...] są oceniane na podstawie porównania ze standardem [...] Międzynarodowego Biura Pracy. Nadto podkreślono, że proces [...] przebiega powoli i nie wymaga weryfikacji [...] w krótkim okresie czasu i dlatego też w rozpoznawaniu [...] nie stosuje się ograniczenia czasowego, co oznacza, iż choroba ta może być rozpoznana nawet długo po ustaniu narażenia zawodowego np. podczas wskazanych kolejnych badań kontrolnych w WaMP w S. za dwa lata. Reasumując wskazano, iż wobec braku rozpoznania [...] u M. Ś. przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych (WaMP i IMPiZŚ w S.) -Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie miał podstaw do wydania decyzji ją stwierdzającej, tym samym utrzymał w całości w mocy decyzję pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. Ś. nie zgadza się z decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., podnosząc rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. rozporządzenia Rady ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez uzależnienie stwierdzenia choroby zawodowej od pozanormatywnych, sprzecznych z prawem przesłanek. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Oceniając legalność zapadłych w sprawie decyzji w tych granicach nie sposób dostrzec naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając opisane wyżej decyzje organy działały zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśniły sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, przeprowadzając potrzebne dowody. Nadto właściwie oceniając ich wiarygodność, dokonały pełnych i poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczyniły wszechstronne rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywowały. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia też wątpliwości co do jej zgodności z powołanym przepisem prawa materialnego. W dniu wydawania zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Z brzmienia § 10 tegoż rozporządzenia wynika, iż postępowanie rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (03 września 2002 r.), czyli postępowanie będące w toku, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy przedmiotowe postępowanie faktycznie zostało wszczęte w roku [...], a zatem prawidłowo w podstawie prawnej decyzji wskazano przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych w zw. z § 10 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy trafnie przyjął w swojej decyzji, że M. Ś. w czasie zatrudnienia pracowała w warunkach przekroczeń normatywów higienicznych dla [...] ([...]), a więc pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Z § 7 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wprost wynika, iż jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych, a w odniesieniu do pracowników kolejowych - oddziały i poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia. Zatem nie wszystkie jednostki służby zdrowia , a tylko te wymienione w wyżej cyt. przepisie prawa są uprawnione do wydawania orzeczeń w sprawach chorób zawodowych. Takimi jednostkami są również Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. I Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., na których opinie powołano się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W orzeczeniach wyżej wymienionych i uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek służby zdrowia stwierdzono , że brak jest podstaw do rozpoznania [...]. Palcówka diagnostyczna I stopnia wskazała, że w obrazie [...] nie stwierdzono typowych zmian [...] upoważniających do rozpoznania [...], a placówka diagnostyczna II stopnia wskazała, że w badaniu [...] i obserwacji klinicznej nie stwierdzono zmian charakterystycznych dla [...]. Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, iż jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, to powstałe schorzenie bezwzględnie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową. Zatem zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są prawidłowymi z uwagi na dokonane przez uprawnione jednostki diagnostyczne rozpoznanie – nie występowanie u skarżącej choroby zawodowej - [...]. Brak przesłanki w postaci rozpoznania [...] przez upoważnioną placówkę lekarską uniemożliwia stwierdzenie u skarżącego choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że wiele lat pracował w warunkach narażenia na działanie [...], ani odczucie pokrzywdzenia zapadłymi rozstrzygnięciami. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło