IV SA/Gl 797/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-04-23
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, mimo że jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, nawet jeśli jest zwolniony z opłat sądowych z mocy prawa. Kryteria przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, w tym ustanowienia adwokata, są odrębne od zwolnienia z kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący E.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący powołał się na trudną sytuację życiową, problemy zdrowotne, niepełnosprawność, samotne gospodarowanie, posiadanie spalonego domu i gruntu rolnego, a także brak zasobów pieniężnych. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych został uznany za bezprzedmiotowy, gdyż skarżący był już z nich zwolniony z mocy prawa. Sąd rozpoznał wniosek o ustanowienie adwokata, biorąc pod uwagę niskie dochody skarżącego (emerytura 890 zł netto), zniszczenie domu w wyniku pożaru, wiek (79 lat) i znaczny stopień niepełnosprawności.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.S. (S.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego;
W dniu 9 kwietnia 2014 r. E.S. nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata.
W uzasadnieniu skarżący powołał się na trudną sytuację życiową, problemy zdrowotne i niepełnosprawność. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie i posiada dom o powierzchni 200 m2 (52 m2 pow. mieszkalnej), który uległ spaleniu w wyniku pożaru oraz grunt rolny o powierzchni 0,5080 ha. Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi jest w niniejszej sprawie decyzja wydana w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej. W konsekwencji, strona jest w tej sprawie objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (E.S. został już o tym poinformowany przez Sąd odrębnym pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r.).
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, iż nie posiada on oszczędności ani żadnego majątku, który mógłby zostać łatwo spieniężony. Dokumenty dołączone do akt administracyjnych niniejszej sprawy potwierdzają przy tym, że jedynym źródłem dochodu jest dla niego emerytura, w kwocie netto (do wypłaty) zaledwie 890 zł (wynika to z zaświadczenia ZUS z dnia [...] r. - karta nr 18 tych akt, a równocześnie brak jest przesłanek mogących świadczyć o tym, aby wysokość tego świadczenia miała w międzyczasie znacznie wzrosnąć). Zamieszkiwany przezeń dom uległ zniszczeniu w wyniku pożaru w związku z czym "funkcjonuje on w środowisku jako osoba bezdomna" (patrz: wywiad środowiskowy - karta nr 68 akt administracyjnych). Należy przy tym mieć w polu widzenia, że wnioskodawca to osoba w podeszłym wieku (79 lat) z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności (patrz: orzeczenie stanowiące kartę nr 3 akt sądowych).
Mając na względzie zaprezentowany wyżej stan rzeczy należało przyjąć, że skarżący nie jest w stanie dokonać oszczędności umożliwiających opłacenie kosztów, jakie wiążą się z udziałem adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bez uszczerbku w swoich niezbędnych potrzebach. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło