IV SA/Gl 80/18

PostanowienieWSA w Gliwicach2018-06-21

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, jej wniosek o zwolnienie od kosztów jest bezprzedmiotowy, a wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona jest z mocy prawa zwolniona z ich uiszczenia. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, stanowiący część prawa pomocy, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, a jej trudna sytuacja materialna jest udokumentowana.
Stan faktyczny
Skarżący M. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał na swoją trudną sytuację materialną, utrzymując się z zasiłku stałego i ponosząc wysokie koszty utrzymania. Do wniosku dołączył decyzję o przyznaniu zasiłku stałego. Skarga dotyczyła decyzji administracyjnej w przedmiocie zasiłku stałego z pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. (D.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu; W dniu 14 czerwca 2018 r. M. D. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się "częściowego zwolnienia od kosztów sądowych" oraz ustanowienia adwokata. W treści tego formularza oświadczył, że gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (poza spółdzielczym własnościowym prawem do kawalerki o powierzchni 20,70 m2) i utrzymuje się z zasiłku stałego z pomocy społecznej, w wysokości 604 zł ponosząc koszty w ramach czynszu (225,24 zł) oraz opłaty za prąd (43,63 zł). Dodał przy tym, iż w związku z zaległościami płatniczymi odcięto mu dopływ gazu do mieszkania. Do wniosku strona dołączyła kopię decyzji administracyjnej z dnia 22 czerwca 2017 r., na mocy której przyznano jej zasiłek stały do dnia 30 listopada 2019 r. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi M. D. jest decyzja administracyjna rozstrzygająca w zakresie zasiłku stałego z pomocy społecznej. Wnioskodawca jest więc w niniejszej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 18 czerwca 2018 r. - karta nr 21 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika, iż nie posiada on zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jego sytuacja materialna i życiowa jest przy tym od dłuższego czasu niewątpliwie trudna albowiem ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu znacznym i jedynym źródłem utrzymania są dlań świadczenia z zakresu pomocy społecznej (vide: aktualnie obowiązująca decyzja o przyznaniu zasiłku stałego - karta nr 16 akt sądowych oraz dołączone do akt administracyjnych: wyrok Sądu Rejonowego w C. ustalający znaczny stopień niepełnosprawności i aktualizacja wywiadu środowiskowego). Skoro przy tym brak jest okoliczności mogących wskazywać, aby opisana wyżej sytuacja miała ulec w międzyczasie poprawie, uznano, iż wnioskujący wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie wygenerować środków umożliwiających opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło