IV SA/Gl 802/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Działu Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S., na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej w skrócie K.p.a., odmówił przyznania M. S. dodatku mieszkaniowego, podając w uzasadnieniu, że kwota przysługującego mu dodatku jest niższa od kwoty stanowiącej 2% kwoty najniższej emerytury oraz przedstawił w tym zakresie stosowne obliczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. zarzucił organowi pierwszej instancji niewłaściwą interpretację przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wskazał, iż przysługuje mu dodatek mieszkaniowy, gdyż jest inwalidą wojennym, jak też powołał się na straty spowodowane kradzieżą i zalaniem mieszkania, których organ nie uwzględnił przy rozpatrzeniu sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr[...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ ustalił, iż odwołujący w dniu 24.04.2012 r. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w którym stwierdził, iż jest właścicielem lokalu o powierzchni 44,13 m², wyposażonego w instalację centralnego ogrzewania, gaz i centralnie dostarczaną ciepłą wodę. Podał, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, natomiast jego dochody za ostatnie 3 miesiące wyniosły 3 967,07- zł. Kolegium powołało się na treść art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i uznało, iż miesięczny dochód w gospodarstwie domowym odwołującego wynosi 1 322,36- zł. i nie przekracza maksymalnej dopuszczalnej kwoty dochodu w wysokości 1 398,56- zł., tj. 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku (175% z kwoty 799,18- zł.), z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Natomiast łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc, potwierdzona przez zarządcę budynku, wynosi 339,50- zł. Stosownie do postanowień art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia lokalu mieszkalnego dla jednej osoby wynosi 35 m², zatem w przedmiotowej sprawie została ona przekroczona o 9,13 m², albowiem wynosi 44,13 m², co oznacza, że wydatki mieszkaniowe winny być przeliczone na powierzchnię normatywną i wynoszą 269,26- zł. Obliczona wysokość przysługującemu odwołującemu dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w art. 6 ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą 20% dochodu strony i wynosi 4,79- zł. (269,26- zł. - 20% z kwoty 1 322,36 zł., tj. 264,47- zł. = 4,79- zł.). Tymczasem, na podstawie art. 7 ust. 6 omawianej ustawy, dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji, czyli niższa niż 15,98- zł. Ustawodawca nie przewidział bowiem żadnych odstępstw od ustalonych warunków przyznania dodatku mieszkaniowego, jak też decyzja w sprawie dodatku mieszkaniowego nie jest wydawana w ramach uznania organu administracji, który mógłby ocenić, czy z uwagi na trudną sytuację (podniesione w odwołaniu inwalidztwo, kradzież, czy zalanie mieszkania) dodatek może być jednak przyznany. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. S. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem. Powołał się jeszcze raz na przysługujące mu uprawnienie do posiadania "nadmetrażu" z powodu inwalidztwa i konieczności rehabilitacji, a także zgłoszoną organom ścigania szkodę z powodu zalania mieszkania i kradzieży. W podsumowaniu skargi domagał się ponownego przeliczenia przysługującego mu dodatku mieszkaniowego i wydania na jego korzyść rozstrzygnięcia zgodnego z ustawą z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2010 r. nr 101, poz. 648 z późn. zm.), a także akcentował konstytucyjny obowiązek władzy publicznej otaczania specjalną opieką zwłaszcza inwalidów wojennych (art. 19 Konstytucji RP). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powtórzył argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi zaznaczył, iż zarówno Konstytucja RP, jak i ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin nie zawierają odmiennych niż zawarte w ustawie o dodatkach mieszkaniowych regulacji w zakresie przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Z akt sprawy nie wynika również, aby w przypadku skarżącego zaistniała sytuacja uregulowania w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a więc powiększenia normatywnej powierzchni zajmowanego lokalu o 15 m². Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jakkolwiek skład orzekający dostrzega trudną sytuację życiową i zdrowotną skarżącego, to jednak trzeba wyjaśnić, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona i dotyczy wyłącznie oceny, czy organy wydając decyzję administracyjną postępowały zgodnie z obowiązującymi przepisami. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). Ponadto, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta S. z dnia[...]Nr [...] którą odmówiono przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawą", regulujące zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach (art. 1). Dodatek mieszkaniowy nie należy do świadczeń o charakterze uznaniowym. Świadczenie to przyznaje się na wniosek osoby uprawnionej, po spełnieniu przez nią łącznie wszystkich ustawowych przesłanek, jakimi są: istnienie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego o określonej powierzchni normatywnej, w zależności od liczby członków gospodarstwa domowego (art. 2 i art. 5), wysokość odpowiedniego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego (art. 3), ponoszenie wydatków mieszkaniowych oraz wymóg, aby wyliczona kwota dodatku mieszkaniowego nie była niższa od kwoty stanowiącej 2% najniższej emerytury w dniu wydania decyzji (art. 7 ust. 6). Niespełnienie choćby jednej z opisanych wyżej przesłanek skutkuje odmową przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego. Zaistniały w sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości, w szczególności powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego samodzielnie przez skarżącego wynosi 44,13 m², co wynika z treści wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia 24 kwietnia 2012 r. Powierzchnia ta przekracza normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego dla jednej osoby, tj. 35 m² wskazaną w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Nie mniej jednak ustawodawca dopuszcza możliwość przekroczenia tej powierzchni, nie więcej jednak niż o 30% (art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy). Tak więc dodatek mieszkaniowy może być przyznany osobie prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, jeżeli powierzchnia zajmowanego lokalu nie przekroczy 45,5 m², co ma miejsce w przypadku skarżącego. Zauważyć przyjdzie, w oparciu o art. 5 ust. 3 ustawy, iż powiększenie normatywnej powierzchni mieszkania o 15 m² stosuje się, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, przy czym o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 z późn. zm.). Mając na uwadze zarzuty skargi należy podkreślić, że skarżący nie jest osobą poruszającą się na wózku inwalidzkim, jak również do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia 24 kwietnia 2012 r. nie dołączył orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S., co do wskazań dotyczących prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Co więcej, jako osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe i mieszkająca samotnie nie korzysta z lokalu mieszkalnego wraz z innymi osobami. Stąd też, brak jest podstaw do uznania, iż przysługuje skarżącemu "dodatkowo nadmetraż", o czym nadmienił w odwołaniu i skardze. Należy zaznaczyć, iż z treści omawianej ustawy również nie wynikają obowiązki w zakresie odmiennego traktowania inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, którym przysługuje jedynie "zaopatrzenie", które obejmuje po pierwsze - świadczenia pieniężne (w tym rentę inwalidzką, rentę rodzinną, dodatki do rent, zasiłek pogrzebowy) oraz po drugie - świadczenia w naturze, czyli świadczenia lecznicze i położnicze, protezowanie, przysposobienie zawodowe, pobyt w domu rencistów oraz inne uprawnienia i przywileje, takie jak np. prawo do skierowania na pobyt w sanatorium, prawo do ulgi 100 % przy przejazdach tramwajami i autobusami (trolejbusami) komunikacji miejskiej, bez względu na miejsce zamieszkania, które są przyznawane na podstawie odrębnych przepisów ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2010 r. nr 101, poz. 648 z późn. zm.). Poczynione w tym zakresie zarzuty również nie zasługują na uwzględnienie, bowiem nie mają oparcia w obowiązujących przepisach. W przedmiotowej sprawie odmówiono skarżącemu, prowadzącemu jednoosobowe gospodarstwo domowe, przyznania dodatku mieszkaniowego w oparciu o art. 7 ust. 6 ustawy z uwagi na to, iż dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli kwota dodatku byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji. Odnosząc się do przesłanek przyznania dodatku mieszkaniowego zauważyć przyjdzie, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8 ustawy. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 5 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje wówczas, gdy powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza normatywnej powierzchni określonej w art. 5 ust. 1 ustawy o więcej niż 30 % lub o więcej niż 50 % jeżeli udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Jego wysokość obliczana jest z kolei według zasad wynikających z art. 6 ustawy. Przepisy powyższe w sposób wyraźny i precyzyjny określają kryteria uzyskania prawa do dodatku mieszkaniowego, uzależniając jego otrzymanie od łącznego spełnienia przesłanek w postaci: posiadania jednego z wymienionych w art. 2 ust. 1 ustawy tytułów do lokalu, osiągania określonego dochodu oraz zajmowania lokalu mieszkalnego o określonej w ustawie powierzchni użytkowej. Ponadto, uzależniają wysokość dodatku od wysokości wydatków ponoszonych na lokal, jak też kwoty najniższej emerytury i renty, wynikające z Komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent (M. P. nr 15, poz. 162) najniższa emerytura od dnia 1 marca 2011 r. do 28 lutego 2013 r. wynosi 728,18 zł miesięcznie, a 175% z tej kwoty to 1 274,32 zł. Wydatki skarżącego za ostatni miesiąc, tj. kwiecień 2012 r. na powierzchnię lokalu 44,13 m², potwierdzone przez zarządcę budynku wynoszą 339,50- zł., a w przeliczeniu na powierzchnię normatywną 35 m² wynoszą 269,26- zł. i taka wysokość wydatków została uwzględniona przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego. Zatem wysokość dodatku mieszkaniowego stanowiąca różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą 20% dochodu skarżącego wynosi 4,79- zł. (269,26- zł. - 20% z kwoty 1 322,36 zł., tj. 264,47- zł. = 4,79- zł.). Tak wyliczona na rzecz skarżącego kwota dodatku mieszkaniowego jest niższa od kwoty stanowiącej 2% najniższej emerytury(14,56- zł.), dlatego z tego powodu nie został przyznany skarżącemu dodatek mieszkaniowy. Zdaniem Sądu, podstawowym kryterium, od którego ustawa uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego, jest poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym. Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt przedmiotowej sprawy trzeba stwierdzić, że organy zastosowały przywołane przepisy ustawy. Przede wszystkim prawidłowo ustaliły łączny dochód skarżącego za okres trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku (od stycznia do marca 2012 r.), który wyniósł 3 967,07- zł., co daje miesięcznie kwotę 1 322,36- zł. i przekroczył maksymalną dopuszczalną kwotę dochodu, która wynosi 1 274,32- zł. Wynika to z wypełnionej przez skarżącego do wniosku deklaracji o wysokości dochodów (akta administracyjne k-4). Z tego powodu nie zostało spełnione również kryterium dochodowe uprawniające do przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Tym samym zaistniała odrębna samodzielne przesłanka do odmowy przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego i to niezależnie od wcześniej już naprowadzonej wynikającej z art. 7 ust. 6 ustawy. Zaznaczyć należy, że przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych w sposób bardzo precyzyjny określają przesłanki przyznania dodatków mieszkaniowych, w tym kryterium normatywnej powierzchni zajmowanego lokalu oraz kryterium dochodów osób ubiegających się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wskazują również rodzaje wydatków, które mogą być uwzględnione przy ustalaniu uprawnień do dodatku oraz podają sposób ich obliczenia. Prawidłowo zatem, dokonując oceny okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia i wydając zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy uwzględnił: powierzchnię lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącego, mając na uwadze określoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wartość powierzchni normatywnej lokalu, dochody z okresu trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku oraz wydatki na lokal mieszkalny, jednakże błędnie wziął pod uwagę wysokość emerytury obowiązującej w dniu złożenia wniosku, co jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skarżącego słusznie też nie uznał za okoliczność mającą wpływ na rozstrzygnięcie faktu, że zajmowany lokal był zalany, czy też został okradziony. Dla określenia prawa do dodatku mieszkaniowego oraz jego wysokości okoliczności powyższe nie mają znaczenia, bowiem nie zostały wskazane w ustawie, jako podlegające ocenie i mające wpływ na rozstrzygnięcie. Jak słusznie wskazuje organ odwoławczy decyzja w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego jest decyzją związaną, niezależną od uznania organu administracji i jest wydawana w oparciu o ocenę przesłanek określonych przez ustawodawcę w sposób sztywny, bez pozostawiania jakiegokolwiek luzu decyzyjnego, z tego powodu nie można było wydać decyzji uwzględniającej wniosek skarżącego z dnia 24 kwietnia 2012 r. Jakkolwiek więc zrozumiała jest obiektywnie trudna sytuacja skarżącego, to trzeba podkreślić, że odmawiając przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego organy kierowały się ściśle określonymi kryteriami ustawowymi oraz nie działały w ramach uznania administracyjnego. Reasumując, w ocenie Sądu prawidłowo w zaskarżonej decyzji stwierdzono brak podstaw prawnych do przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. W świetle poczynionych ustaleń faktycznych i przedstawionego stanu prawnego sprawy uznać trzeba, że rozstrzygnięcie podjęte przez oba organy administracji publicznej orzekające w przedmiotowej sprawie było prawidłowe pomimo z urzędu dostrzeżonej przez Sąd nieprawidłowości, dotyczącej wysokości najniższej emerytury od dnia 1 marca 2011 r., która obowiązywała do dnia 28 lutego 2013 r. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.