IV SA/Gl 803/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia NSA Adam Mikusiński Protokolant stażysta Anna Michalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że ta decyzja nie podlega wykonaniu. Sygn. akt IV SA/Gl 803/06 | | U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998r., Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B.-B. orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u B. B. choroby zawodowej, w postaci przewlekłej choroby narządu [...] spowodowanej nadmiernym wysiłkiem [...] , wymienionej w pozycji [...] punkt [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało oparte na orzeczeniu lekarskim z dnia [...] nr [...] Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., z którego wynikało, że u B. B. nie stwierdzono w narządzie [...] zmian patologicznych w postaci [...] , wtórnych zmian [...] oraz [...] i trwałą [...], wymienionych w pozycji [...] punkt [...]-[...] powołanego wykazu chorób zawodowych. Jako czynnik szkodliwy wskazano nadmierny wysiłek [...] na stanowisku [...], a okres narażenia - lata pracy od [...] do [...] to zostało sporządzone przez Specjalistę [...] dr n. med. S. K. [...] Specjalistę [...] A. O.-P. i podpisane przez Kierownika Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. - Specjalistę Medycyny Przemysłowej Lekarza Chorób Wewnętrznych dr n. med. F. S. Identyczne w treści orzeczenie nr [...] i Wew zostało wydane w dniu [...] przez Szpital Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., jako jednostkę orzeczniczą drugiej instancji. Podsumowując Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził, na podstawie obu powołanych orzeczeń lekarskich, że pomimo udokumentowanego narażenia zawodowego nie znalazł podstaw do stwierdzenia u B. B. zawodowej etiologii choroby narządu [...]. Rozpoznany u niej charakter zmian chorobowych w postaci czynnościowych zaburzeń [...] i stwierdzona [...] ([...]) nie ma bowiem cech typowych dla organicznej patologii narządu [...] wywołanej nadmiernym wysiłkiem [...], wymienionej w powołanym wykazie chorób zawodowych. W odwołaniu B. B. podniosła, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji oraz domagała się przeprowadzenia ponownych i rzetelnych badań. Zarzuciła, że badanie przeprowadzone w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. było nierzetelne, bowiem nie była przy nim obecna prowadząca ją pani dr n. med. S. K. Odwołująca zaznaczyła, że jej nieobecność podczas tego badania miała istotny wpływ na treść wydanego wówczas orzeczenia. Dodatkowo podkreśliła, że badanie to było przeprowadzone bez znieczulenia miejscowego, które jest konieczne dla jej dokładnego [...] zbadania z uwagi na posiadany przez nią odruch wymiotny na tle nerwowy. Akcentowała również brak wykonania badania na długotrwałe czytanie przy którym zanika jej [...] Podsumowując odwołanie wywiodła, że jej pogarszający się od [...] stan narządu [...] nie został należycie zbadany, a występujące dolegliwości są wynikiem wieloletniej pracy w narażeniu na wysiłek [...]. Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniósł, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy zawodowej odwołującej poczynione przez organ pierwszej instancji i uznał, że pracując na stanowisku [...] była narażona na wysiłek [...] stwarzający ryzyko przewlekłej choroby narządu [...]. Stwierdził również, że obie kompetentne placówki orzecznicze wykluczyły u odwołującej chorobę zawodową wymienioną w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), co wynika z uzasadnień powołanych orzeczeń lekarskich. Rozpoznane zmiany chorobowe nie odpowiadają skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego jakim jest wieloletni wysiłek [...] oraz nie uzasadniają rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu [...] spowodowanej nadmiernym wysiłkiem [...], co musiało skutkować decyzją odmowną. Odnosząc się do treści odwołania wyjaśnił, że nie można ponowić badania lekarskiego ze względu na wyczerpanie dwuszczeblowego trybu diagnostyczno-orzeczniczego przewidzianego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym chorób zawodowych. W skardze z dnia [...] B. B. domagała się uchylenia krzywdzącej jej decyzji podważając wiarygodność badań lekarskich przeprowadzonych w toku postępowania administracyjnego. Podniosła fakt wieloletniej pracy w zawodzie [...] w narażeniu na nadmierny wysiłek [...] i akcentowała, że nadal w konsekwencji wykonywania pracy zawodowej ma dolegliwości ze strony trwale uszkodzonego narządu [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżąca jeszcze raz podniosła, że dr n. med. S. K., podpisana pod orzeczeniem lekarskim z dnia [...] nie badała jej, gdyż po raz ostatni badała ją w [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej w skrócie jako ustawa p.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik, a ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Zdaniem Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem przeprowadzona sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona wydana z naruszeniem prawa, które to naruszenie w istotny sposób mogło wpłynąć na wynik sprawy i polegało na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego oraz nie wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, w oparciu o art. 7 i art. 77 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, co w konsekwencji mogło doprowadzić do wadliwego zastosowania prawa materialnego. Rozpatrując niniejszą sprawę trzeba zauważyć, że stosownie do treści art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, a w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom nie dał wiary i odmówił mocy dowodowej. Zaskarżona decyzja wskazanym wymaganiom nie odpowiada, gdyż jej uzasadnienie nie zawiera żadnych rozważań wobec treści zawartych w odwołaniu zarzutów skarżącej. Bezspornym jest, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), bowiem zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej narządu [...] u skarżącej miało miejsce w dniu [...] i uczynił to Dyrektor Szkoły Podstawowej Nr [...] w B.-B. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że skarżąca pracowała jako [...] w okresie od [...] do [...] w warunkach narażenia na chorobę zawodową [...]. Z tej racji została poddana badaniu w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. W jego orzeczeniu lekarskim z dnia [...] nr [...] sporządzonym przez Specjalistę [...] dr n. med. S. K. i [...] Specjalistę[...] A. O.-P. oraz podpisanym przez Kierownika Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. - Specjalistę Medycyny Przemysłowej Lekarza Chorób Wewnętrznych dr n. med. F. S. nie stwierdzono w jej narządzie [...] zmian patologicznych w postaci [...],[...] oraz [...] i [...] i trwałą [...], wymienionych w pozycji [...] punkt [...] wykazu chorób zawodowych narządu [...] rozporządzenia Ministrów 30 lipca 2002 r. Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych (...). Następnie w dniu 26 września 2005 r. jednostka orzecznicza drugiej instancji - Szpital Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wydał orzeczenie lekarskie o nr [...] i Wew., w którym również stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącej przewlekłej choroby narządu [...] spowodowanej nadmiernym wysiłkiem [...]. Organ odwoławczy w wydanej decyzji powołując się na powyższe oba orzeczenia lekarskie nie ustosunkował się w żaden sposób do treści podniesionych w odwołaniu zarzutów, a w szczególności nie poczynił ustaleń dotyczących osób wykonujących u skarżącej badania przez co nie stwierdził czy zostały one przeprowadzone w obecności lekarza prowadzącego - Specjalisty [...] dr n. med. S. K., która podpisała orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz czy badania te były dokonywane po podaniu znieczulenia miejscowego, tak aby zapobiec odruchowi wymiotnemu. Tymczasem z karty wypisowej Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] wynika, że podczas badań [...] skarżącej była trudna do oceny z uwagi na odruch wymiotny. Sprawa ta była akcentowana przez skarżącą w odwołaniu, która zarzuciła, że między innymi z tego powodu utrudnione i niewiarygodne były jej badania wykonywane bez znieczulenia miejscowego. Poza sporem pozostaje jedynie okoliczność, że skarżąca wykonując pracę [...] i prowadząc zajęcia dydaktyczne w latach [...] -[...] była narażona na wysiłek [...] stwarzający ryzyko powstania choroby zawodowej narządu [...]. Rozpatrując odwołanie skarżącej bez wyjaśnienia wskazanych zarzutów organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji, czym uchybił dyspozycji art. 7, art. 77 § 1 i 3 K.p.a. oraz obowiązkowi wnikliwej oceny wiarygodności zebranego w sprawie materiału dowodowego, wynikającej z art. 80 w związku z art. 138 § pkt 1 K.p.a. Jednocześnie podkreślić trzeba, że na organach administracji publicznej orzekających w sprawach chorób zawodowych ciąży obowiązek wyjaśnienia wszystkich wątpliwości występujących w toku prowadzonego postępowania dowodowego, a wydana w oparciu o to postępowanie decyzja winna być zgodna z prawem. Organy te winny pamiętać, jak to już wielokrotnie podkreślano w innych orzeczeniach sądowych w sprawie chorób zawodowych, że orzeczenie lekarskie jest opinią podlegającą ocenie tak jak każdy inny dowód zebrany w toku postępowania. Dlatego organy administracji publicznej mają obowiązek kontrolować, czy wydana opinia wyjaśniła istotne dla sprawy okoliczności wymagające wiedzy specjalistycznej oraz czy opinia ta jest rzeczowo i przekonująco uzasadniona, a w szczególności czy została wydana w oparciu o ustalony w sprawie stan faktyczny i to zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Stosownie bowiem do treści § 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministrów 30 lipca 2002 r. Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych w związku z § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. Nr 132, poz. 1121) właściwym do wykonania badania i orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej jest lekarz spełniający stosowne wymagania kwalifikacyjne, który sam dokonuje podpisu karty badania w związku z chorobą zawodową. Nadto, w oparciu o § 6 ust. 1 i § 2 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministrów 30 lipca 2002 r. Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych orzeczenie lekarskie stanowiące ocenę medyczną zagadnienia, wydaje się na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika oraz oceny narażenia zawodowego. Dopiero wówczas, gdy sporządzona opinia (orzeczenie lekarskie) odpowiada powołanym warunkom, to może ona stanowić podstawę do wydania prawidłowej decyzji. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i ponownego jego wnikliwego ocenienia w celu rozpatrzenia sprawy pod kątem wyżej naprowadzonych okoliczności, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowody nie jest wyczerpujący i nie może być podstawą do wydania jednoznacznego rozstrzygnięcia. Tym samym, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja narusza prawo, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i 3, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy i dokonanej w niej wykładni prawa materialnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 a i c w związku z art. 152 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.