IV SA/Gl 806/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Mikusiński po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 listopada 2010 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej; Postanowieniem z dnia 9 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę W. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., Nr [...] z uwagi na fakt, iż została ona wniesiona po upływie przewidzianego prawem terminu. Następnie, to jest w dniu 10 stycznia 2011 r. skarżący nadał do Sądu pismo procesowe datowane na 8 stycznia 2011 r., w którym zawarł osobiście sporządzoną skargę kasacyjną od tego orzeczenia oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2011 r. Sąd orzekł o ustanowieniu dla strony adwokata, natomiast postanowieniem wydanym w dniu 5 kwietnia 2011 r. odrzucił wspomnianą skargę kasacyjną W. P. z dnia 8 stycznia 2011 r. W dniu 13 maja 2010 r. pełnomocnik skarżącego wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy przez Okręgową Radę Adwokacką w K. - adwokat P. D. złożył skargę kasacyjną od wskazanego wyżej postanowienia o odrzuceniu skargi z dnia 9 listopada 2010 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Motywując omawiany wniosek podniósł, że o okolicznościach uzasadniających wniesienie skargi kasacyjnej powziął wiadomość dopiero w dniu 13 maja 2011 r., kiedy W. P. poinformował go telefonicznie o tym, iż nie otrzymał ani jednego awiza dotyczącego przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję. Równocześnie reprezentujący stronę adwokat wywiódł, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej powinien być liczony od dnia 13 kwietnia 2011 r., czyli od daty doręczenia W. P. postanowienia Sądu z dnia 5 kwietnia 2011 r. o odrzuceniu jego osobistej skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 177 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia skarżącemu odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi upłynął z dniem 7 stycznia 2011 r. (piątek). Omawiane postanowienie z dnia 9 listopada 2011 r. zostało doręczone W.P. w trybie art. 73 p.p.s.a. Mianowicie, awizowano je w dniu 24 listopada 2010 r. oraz powtórnie w dniu 2 grudnia 2010 r. (vide: adnotacje na zwróconej przesyłce - karta nr 25 akt sprawy), a tym samym, za datę doręczenia należało uznać 8 grudnia 2010 r. (14 dni od daty pierwszego awizowania). Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że termin ten nie został w sprawie zachowany. Upłynął on bowiem w dniu 7 stycznia 2011 r., zaś złożenie skargi kasacyjnej przez reprezentującego stronę adwokata nastąpiło w dniu 13 maja 2011 r. W tym miejscu należy pokreślić, że chybione jest stanowisko pełnomocnika strony, zgodnie z którym termin do wniesienia tego środka zaskarżenia powinien być liczony od daty doręczenia W. P. postanowienia Sądu z dnia 5 kwietnia 2011 r. o odrzuceniu jego osobistej skargi kasacyjnej. Jednoznaczne brzmienie art. 177 §1 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do początku biegu wskazanego w nim trzydziestodniowego terminu, a w konsekwencji nie sposób zgodzić się z poglądem, aby początek ten ulegał przesunięciu z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy, obejmujące ustanowienie pełnomocnika czy też z uwagi na wniesienie przez stronę osobistej skargi kasacyjnej. Uregulowania ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przewidują wstrzymania biegu terminów ustawowych i dlatego fakt, iż skarżący wniósł osobiście sporządzoną skargę kasacyjną od zapadłego w sprawie postanowienia z dnia 9 listopada 2010 r. pozostaje bez wpływu na ocenę terminowości skargi kasacyjnej wniesionej następnie przez reprezentującego go adwokata. Osobista skarga kasacyjna W. P. nie spełniała bowiem wymogu określonego w art. 175 §1 p.p.s.a., a tym samym, wniesienie tego środka zaskarżenia nie było prawnie skuteczne, co spowodowało, iż Sąd orzekł o jego odrzuceniu. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują zaś, aby w takiej sytuacji termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez ustanowionego dla strony pełnomocnika należało liczyć w sposób odmienny niż ten, który wynika wprost z art. 177 §1 cytowanej regulacji. Marginalnie warto odnotować, że również osobista skarga kasacyjna W. P. została wniesiona po upływie określonego w tym przepisie terminu. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że skarga kasacyjna adwokata P. D. została wniesiona - wbrew jego twierdzeniom - z uchybieniem ustawowego terminu. Stosownie jednak do art. 86 §1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu należy mieć na uwadze uregulowania art. 86-87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w których określone zostały przesłanki warunkujące uwzględnienie zgłoszonego w tej kwestii żądania. W pierwszej kolejności zatem Sąd zbadał, czy zachowany został termin do złożenia niniejszego wniosku. Trzeba bowiem podkreślić, że po myśli art. 87 §1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Analiza okoliczności sprawy prowadzi do konkluzji, że wymóg ten został spełniony. Niniejszy wniosek został bowiem złożony w dniu 13 maja 2011 r., zaś zgodnie z oświadczeniami pełnomocnika skarżącego, uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej spowodowane zostało faktem, iż w tym samym dniu uzyskał on informację o okolicznościach uzasadniających jej złożenie, dowiadując się od W. P. w trakcie rozmowy telefonicznej, że miał on nie otrzymać ani jednego awiza zawiadamiającego o przesyłce zawierającej zaskarżoną decyzję. Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu, w piśmie procesowym z dnia 13 maja 2011 r. (omyłkowo datowanym jako "13 maja 2010 r.") adwokat P. D. zawarł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu z dnia 9 listopada 2011 r. Zachowany więc został również wymóg określony w art. 87 §4 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy niezbędne było rozważenie, czy zachodzi przesłanka wskazana w art. 86 §1 zd. 1 tej ustawy, a mianowicie, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Trzeba w tym miejscu zaakcentować, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 sierpnia 1999 r., sygn. akt III SA 7432/98, publ.: LEX nr 39470). Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu ma więc charakter wyjątkowy i jest możliwe tylko wówczas, gdy strona uprawdopodobni, że pomimo swojej staranności nie mogła jej dokonać w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97, publ.: LEX nr 47891). W tym kontekście nie sposób uznać, aby wniosek pełnomocnika skarżącego zasługiwał na uwzględnienie. Po pierwsze, trzeba zwrócić uwagę, że adwokat P. D. już w dniu 16 marca 2011 r. wiedział, iż został wyznaczony jako pełnomocnik W. P. W tej dacie bowiem upoważnił do zastępowania go w sprawie aplikanta adwokackiego, który w tym samym dniu przeglądał akta sprawy (vide: upoważnienie stanowiące kartę nr 54 akt sądowych). Wymieniony wyżej adwokat nie wyjaśnił przy tym, dlaczego informację o okolicznościach mogących stanowić podstawę wniesienia skargi kasacyjnej uzyskał od skarżącego dopiero prawie dwa miesiące później, to jest w dniu 13 maja 2011 r. Tymczasem tak późne powzięcie wiadomości o ewentualnych faktach mogących mieć istotny wpływ na możliwość zakwestionowania wydanego w sprawie orzeczenia Sądu trudno a priori uznać za niezawinione. Przedstawiony wyżej stan rzeczy świadczyć może jedynie o braku należytej komunikacji pomiędzy pełnomocnikiem i stroną, zaś we wniosku nie podniesiono wywodów wskazujących, aby taki stan rzeczy wynikał z przyczyn obiektywnych, czy też był uzasadniony okolicznościami niezależnymi od skarżącego lub jego pełnomocnika. Po drugie, nawet gdyby przyjąć, że zaprezentowana w powyższym zakresie argumentacja pełnomocnika strony świadczy o braku jego winy w złożeniu skargi kasacyjnej z uchybieniem terminu, to nie sposób zgodzić się, aby za uchybienie to winy nie ponosił sam skarżący. Trzeba bowiem podkreślić, że już wniosek o ustanowienie adwokata został złożony przez W. P. po terminie do wniesienia skargi kasacyjnej. Jak wskazano wyżej, postanowienie tutejszego Sądu z dnia 9 listopada 2011 r. o odrzuceniu skargi zostało mu doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 8 grudnia 2010 r., podczas gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy zgłosił on dopiero w dniu 10 stycznia 2011 r., czyli po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który nastąpił 7 stycznia 2011 r. Złożenie zatem wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika już po upływie terminu określonego w art. 177 §1 p.p.s.a. uniemożliwiło wniesienie skargi kasacyjnej z zachowaniem tego terminu. Reprezentujący skarżącego adwokat nie powołał się natomiast na żadne okoliczności mogące wskazywać, aby opóźnienie strony w niniejszym zakresie nie wiązało się z brakiem zachowania przez nią należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Warto w tym miejscu dodać, że W. P. był świadomy, iż skargę kasacyjną składa się w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia Sądu z dnia 9 listopada 2011 r.. W dniu 10 grudnia 2010 r., kiedy stawił się w tutejszym Sądzie wydano mu (zgodnie z jego żądaniem) kserokopię tego postanowienia pouczając go równocześnie, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej będzie biegł nie od tego dnia, lecz od daty doręczenia odpisu przywołanego orzeczenia przez pocztę (vide: karta nr 23 akt sprawy). Pomimo tego jednak, pismo zawierające wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata złożył po upływnie terminu określonego w art. 177 §1 p.p.s.a. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności, Sąd uznał, że rozpoznany wniosek nie zawiera argumentacji pozwalającej uznać, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie zostało zawinione przez skarżącego. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.