IV SA/Gl 807/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2007r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] . nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżone postanowienie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm./ nie stwierdził u J. S. choroby zawodowej [...] spowodowanego [...] . W uzasadnieniu decyzji wskazał, że odmowa stwierdzenia choroby zawodowej podjęta została w następstwie orzeczeń lekarskich z dnia [...] r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. i z dnia [...] r. Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w których nie stwierdzono występowania u skarżącego choroby zawodowej. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu [...] r. Pismem procesowym z dnia [...] r. J. S. skierowanym do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak również odwołał się od wskazanej decyzji. W motywach wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazał, że gdy otrzymał decyzję organu pierwszej instancji był bardzo chory i nie był w stanie zająć się odwołaniem. Kiedy stan zdrowia się poprawił upłynął termin do wniesienia odwołania. Aktualnie zaś stan [...] bardzo się pogorszył i z tego powodu postanowił wystąpić z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wskazanym piśmie skarżący przedstawił przebieg choroby związanej z [...] i wiąże ją z pracą w warunkach [...]. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że skarżący wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podał jako okoliczność uprawdopodobniającą brak winy stan zdrowia, jednakże oświadczenie skarżącego nie zostało uwiarygodnione żadnym zaświadczeniem lekarskim potwierdzającym, że stan zdrowia uniemożliwiał mu podejmowanie czynności prawnych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję w imieniu skarżącego wniósł radca prawny M. M.. W skardze tej zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady praworządności i niepodjęcie kroków niezbędnych do właściwego wyjaśnienia sprawy, jak również art. 77 § 1 powyższego Kodeksu przez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a także art. 8 wskazanego aktu, czyli zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W uzasadnieniu skargi wskazał, że organ odwoławczy podejmujący zaskarżone postanowienie nie podjął żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia czy faktycznie w przypadku skarżącego można mówić o uprawdopodobnieniu przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że J. S. Od [...] lat choruje na [...], oraz [...], a choroba ta uniemożliwia mu skuteczne dbanie o własne sprawy. Zdaniem wnoszącego skargę, z uwagi na stan zdrowia J. S., organ odwoławczy był zobowiązany do podjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia zasadności zgłoszonego wniosku. Wskazany organ żadnych takich działań nie podjął, a tym samym dopuścił się naruszenia wskazanych powyżej przepisów postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, jaką zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Przeprowadzona kontrola wykazała, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny nie wzbudza żadnych wątpliwości i przedstawia się w sposób następujący. Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. decyzją z dnia [...] r. nie stwierdził u J. S. choroby zawodowej - [...] spowodowanego [...]. Decyzja ta została skarżącemu doręczona w dniu [...] r. i w prawem przewidzianym terminie skarżący nie wniósł odwołania, lecz uczynił to dopiero pismem z dnia [...]r., czyli znacznie po upływie wskazanego terminu. Jednakże skarżący w piśmie tym wystąpił o przywrócenie terminu, a jako powód niedotrzymania terminu do wniesienia odwołania podał, że był chory. Organ odwoławczy nie prowadząc żadnego postępowania dowodowego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W świetle przedstawionego stanu faktycznego przyjdzie zwrócić uwagę na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Stosownie do postanowień art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z kolei po myśli art. 7 tego Kodeksu organ administracji podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Zgodnie natomiast z art. 9 wskazanego aktu organ administracji czuwa nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udziela jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Pełnomocnik skarżącego w skardze zarzucił organowi odwoławczemu, że podjął w sprawie rozstrzygnięcie bez należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Ze stanowiskiem zaprezentowanym w skardze przyjdzie się zgodzić. Otóż jak zostało zaznaczone skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jako powód jego uchybienia podał, że w okresie, kiedy otrzymał decyzję organu pierwszej instancji był bardzo chory. Organ odwoławczy po wpłynięciu do niego wskazanego wniosku nie podjął żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia sytuacji zdrowotnej skarżącego, a w szczególności nie podjął działań zmierzających do ustalenia, od kiedy skarżący był chory i jak długo ta choroba trwała, jak również nie sprawdził czy skarżący przedmiotowy wniosek złożył w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uniemożliwiającej dokonanie określonej prawem czynności prawnej. Wskazany organ własną aktywność w sprawie ograniczył do wydania zaskarżonego postanowienia i wskazania w nim, że skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów uwiarygodniających oświadczenie o złym stanie zdrowia. Działania podjęte przez organ odwoławczy, a w zasadzie ograniczenie się tylko do powyżej wskazanego stwierdzenia naruszają postanowienia art. 7 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ organ ten podjął rozstrzygnięcie bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jak również dopuścił się naruszenia zasady informacji. Warto zaznaczyć, że przedstawione działanie organu administracji jest wystarczającą przesłanką uwzględnienia skargi w przypadku osób, które chorują na choroby [...], natomiast jak wynika z przedłożonego przez pełnomocnika skarżącego zaświadczenia lekarskiego skarżący od dłuższego czasu choruje na [...]. Ze wskazanego zaświadczenia wynika także, że skarżący nie leczył się wcześniej z motywów chorobowych. Zatem w przypadku skarżącego organ odwoławczy tym bardziej zobowiązany był do podjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących stanu zdrowia skarżącego i na ile ten stan zdrowia uniemożliwił skarżącemu skorzystanie z przysługujących mu środków odwoławczych. W świetle przedstawionych rozważań wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, z powodu naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 7 art. 9 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego i naruszenie wskazanych przepisów mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ramach kontroli zaskarżonego postanowienia należy zwrócić uwagę na jeszcze inne uchybienie, którego dopuścił się organ odwoławczy, a które nie zostało podniesione w skardze. Otóż mocą zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Oznacza to, że mocą wskazanego postanowienia organ odwoławczy rozstrzygnął dwie samoistne kwestie, a mianowicie: po pierwsze problem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a po drugie wydał rozstrzygnięcie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zaznaczyć należy, że z budowy osnowy zaskarżonego postanowienia wynika, że organ ten w pierwszej kolejności orzekł o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania a w drugiej kolejności odmówił przywrócenia wskazanego terminu. Tak podjęte rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe, ponieważ jest sprzeczne z unormowaniami zamieszczonymi w art. 59 i art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przyjdzie zwrócić uwagę organowi odwoławczemu, że w ramach postępowania administracyjnego organ administracji w pierwszej kolejności stosownie do postanowień art. 58 i art. 59 wyżej wymienionego Kodeksu jest zobowiązany orzekać o przywróceniu bądź o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to jest ostateczne i przysługuje na nie jedynie skarga do sądu administracyjnego. Dopiero po podjęciu wskazanego rozstrzygnięcia otwiera się dla organu odwoławczego podstawa do podjęcia drugiego postanowienia w sprawie, a mianowicie do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to podejmowane jest w oparciu o treść art. 134 cytowanego aktu, kończy ono postępowanie w sprawie i służy na nie jedynie skarga do sądu administracyjnego. Na marginesie wskazanych uwag, przyjdzie zauważyć, że w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia brak jest też odwołania się do postanowień art. 134 przywoływanego Kodeksu. Następstwem niniejszego wyroku jest powrót sprawy do organu odwoławczego, który kierując się wskazaniami zamieszczonymi w niniejszym wyroku powinien podjąć działania mające na celu wyjaśnienie sytuacji zdrowotnej skarżącego i do wyjaśnienia, czy skarżący dochował wymogom wynikającym z przepisów prawa w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z uwagi na fakt, że mocą zaskarżonego postanowienia stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania i odmówiono przywrócenia terminu do jego wniesienia, Sąd nie orzekał o jego wykonalności. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję. SJ/