IV SA/Gl 808/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-12-01

Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz - Furmanik, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w C. Sp. z o.o., będącego spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, w której 100% udziałów posiada gmina, można uznać za podmiot zobowiązany do udostępniania informacji sektora publicznego w celu ponownego wykorzystania, zgodnie z ustawą o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność decyzji Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w C. sp. z o.o. w przedmiocie informacji publicznej, ponieważ spółka ta, mimo że nie jest jednostką sektora finansów publicznych ani państwową jednostką organizacyjną, może być uznana za podmiot zobowiązany do udostępniania informacji sektora publicznego w celu ponownego wykorzystania, jeśli została utworzona w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, a gmina posiada ponad połowę udziałów. Działanie w formie decyzji administracyjnej przez spółkę, która nie jest podmiotem zobowiązanym, stanowi brak podstawy prawnej i skutkuje nieważnością decyzji.
Stan faktyczny
T. J., poseł na Sejm, zwrócił się do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w C. sp. z o.o. o udostępnienie informacji publicznej w celu ponownego wykorzystania, w tym spisu wydatków, zeskanowanych faktur, list płac oraz umów reprezentacyjnych. Spółka odmówiła, uznając się za niepodlegającą przepisom ustawy o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego ze względu na charakter swojej działalności (przemysłowy/handlowy). Po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który został potraktowany jako decyzja, T. J. złożył skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd uznał, że spółka działała w formie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej, co skutkowało stwierdzeniem nieważności obu decyzji.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w C. sp. z o.o. i zasądził od spółki na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] w C. sp. z o.o. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego Przedsiębiorstwa z dnia [...] roku nr [...] r; 2) zasądza od Miejskiego Przedsiębiorstwa [...] w C. sp. z o.o. na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych (słownie: dwieście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Działając na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 25 lutego 2016r. o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. 2016r. poz. 352) T. J. zwrócił się do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością o udostępnienie w celu ponownego wykorzystania informacji sektora publicznego, a to: 1. spisu wydatków poniesionych przez spółkę za okres od 1 stycznia 2014r. do 20 czerwca 2016r. z uwzględnieniem szczegółowych kwot przedmiotu wydatku osoby, na której rzecz został poniesiony, a także jego daty: 2. zeskanowanej wersji wszystkich faktur jakiej zostały opłacone przez Spółkę w okresie od 1 stycznia 2014r. do 20 czerwca 2016r. 3. kopii list wypłat wszystkich pracowników Spółki, a także osób współpracujących ze Spółką w ramach umowy-zlecenia w okresie od 1 stycznia 2014r. do 20 czerwca 2016r. 4. zeskanowanej wersji umów podpisanych w celach reprezentacyjnych, w szczególności dotyczących imprez świątecznych, przyjęć jubileuszowych, nagród i prezentów itp. za okres od 1 stycznia 2014r. do 20 czerwca 2016r. Wnioskodawca zażądał odesłania informacji drogą elektroniczną na wskazany adres email. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że aktualnie piastuje mandat poselski Posła na Sejm VIII kadencji. W ramach pełnionej funkcji chciałby stworzyć finansową mapę miasta, na której uwzględnione zostałyby wydatki spółek komunalnych. W związku z tym wystąpił do wszystkich spółek komunalnych o udostępnienie tożsamych informacji. Dzięki temu będzie mógł przedstawić mieszkańcom miasta szczegółowe informacje na temat sposobu spożytkowania ich pieniędzy. Mapa taka zostanie upubliczniona wraz z poszczególnymi informacjami uzyskanymi od Spółki na jego profilu w portalu społecznościowym Facebook, a także na jego własnej stronie internetowej. Wnioskodawca przedstawił nadto definicję legalną terminu "informacja sektora publicznego" powołując się na brzmienie art. 2 ust. 1 ustawy o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego. Zwrócił nadto uwagę, że po myśli art. 5 w/w ustawy każdemu przysługuje prawo do ponownego wykorzystania informacji sektora publicznego przekazanych na wniosek o ponowne wykorzystanie. W odpowiedzi na wniosek jego adresat - Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w C. Sp. z o.o. pismem z dnia [...] nr [...] odmówiło uwzględnienia wniosku. Wyjaśniono, że w ustawa z dnia 25 lutego 2016r. o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego określa zasady i tryb udostępniania i przekazywanie informacji sektora publicznego w celu ponownego wykorzystania, podmioty, które udostępniają lub przekazują informację, warunki ponownego wykorzystania oraz zasady ustalania opłat za ponowne wykorzystanie. Zakres podmiotowy tej ustawy został określony w jej art. 3. Jako podmioty zobowiązane wskazano tam: 1. jednostki sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013r. poz. 885 ze zm.); 2. inne niż określone w pkt 1 państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej; 3. inne niż określone w pkt 1 osoby prawne utworzone w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, jeżeli podmioty, o których mowa w tym przepisie oraz w pkt 1 i 2 pojedynczo lub wspólnie, bezpośrednio albo pośrednio przez inne podmioty finansują je w ponad 50 % lub posiadają ponad połowę udziałów albo akcji lub sprawują nadzór nad organem zarządzającym lub mają prawo do powoływania ponad połowy składu organu nadzorczego lub zarządzającego na to związki podmiotów, o których mowa w pkt 1 do 3. Zdaniem adresata wniosku Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w C. Spółka z o, a nie może być zaliczone do żadnej z powyższych kategorii podmiotów, gdyż nie jest jednostką sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Nie sposób uznać tej spółki za państwową jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Nie posiada także statusu osoby prawnej utworzonej w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, a o tym ostatnim rozstrzyga, zdaniem adresata wniosku, przede wszystkim przedmiot działalności Spółki, które obejmuje zaspakajanie potrzeb posiadających charakter przemysłowy lub handlowy. Zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności podmiot działalności Spółki stanowi m.in. obróbka mechaniczna elementów metalowych, sprzedaż detaliczna paliw do pojazdów silnikowych na stacjach paliw, sprzedaż hurtowa i detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych z wyłączeniem motocykli. Tak określony przedmiot działalności opisanej kodami Polskiej Klasyfikacji Działalności został zamieszczony w akcie założycielskim Spółki stanowiącym podstawę jej powstania i funkcjonowania. Podkreślono, że wskazane powyżej pozycje stanowią jedynie przykładowe wyliczenie przedmiotu działalności polegającego na zaspakajaniu potrzeb o charakterze handlowym lub przemysłowych. T. J. skierował do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w C. Spółka z o. o. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując jako podstawę prawną swego działania art. 127 k.p.a. oraz art. 25 ust. 1 ustawy o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego traktując otrzymane pismo z dnia 5 lipca 2016r. jako decyzję administracyjną. Zarzucił naruszenie art. 3 ust. 3 lit. b ustawy o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego poprzez przyjęcie, że Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w C. Spółka z o. o. nie jest podmiotem objętym przepisami ustawy o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego, a jego zdaniem, Spółka ta jest podmiotem utworzonym w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, w którym jednostka samorządu terytorialnego, jako jednostka sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, posiada ponad połowę udziałów. Z tej przyczyny Spółka powinna udostępnić żądane informacje. Wnioskodawca powołał się na art. 138 k.p.a. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez udostępnienie w celu ponownego wykorzystania informacji sektora publicznego i jednorazowego przekazania informacji w zakresie objętym jego wnioskiem. W uzasadnieniu postawionych zarzutów zakwestionował stanowisko Zarządu Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w C. Spółka z o o, co do tego, że podmiot ten nie należy do podmiotów zobowiązanych w rozumieniu ustawy o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego. Wskazał, że jest to spółka, w której 100% udziałów przypada Miastu C. Finanse tego przedsiębiorstwa są zatem finansami publicznymi dotyczącymi pieniędzy przekazywanych przez mieszkańców w postaci wszelkich podatków i opłat. Powołując się na art. 5 ustawy o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego, wskazał i mieszkańcom miasta nie można odmówić prawa do pozyskania informacji na temat wydatków podmiotu, który w pełni stanowi własność gminy czy powiatu, w którym mieszkają. Jako istotne wskazano, że działalność przedsiębiorstwa skupia się na komunikacji miejskiej, na co wskazuje nazwa podmiotu. Jego głównym celem jest zapewnienie transportu lądowego pasażerskiego, co niezaprzeczalnie stanowi potrzeby o charakterze powszechnym niemające charakteru przemysłowego czy handlowego. Przedsiębiorstwo dodatkowo zajmuje się działalnością edukacyjną oraz organizacją kongresów targów i wystaw, co także nie zalicza się do działalności o charakterze przemysłowym czy usługowym. Wyjaśniono, że zakres informacji, których przekazania dotyczył wniosek obejmował wydatki Spółki, listy płac pracowników osób współpracujących ze Spółką oraz umów reprezentacyjnych co jasno wskazuje, że nie dotyczy działalności sprzedażowej Spółki. W odpowiedzi na pismo skarżącego, nazwane wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zarząd Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w C. Spółka z o.o. w piśmie z dnia [...] nr [...] uznał, że sprawa rozpatrzona została w dniu [...] w formie decyzji administracyjnej, którą po ponownym rozpatrzeniu sprawy należało utrzymać w mocy . Przyznano rację wnioskodawcy co do tego, że Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w C. Spółka z o. o. jest podmiotem, w którym 100 % udziałów przypada Miastu C. reprezentowanemu przez Prezydenta Miasta. Niemniej jednak zauważono, że ta okoliczność nie stanowi wystarczającej podstawy do zaliczenia Spółki do katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania lub przekazywanie informacji sektora publicznego. Powołując się na art. 3 ustawy o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego stwierdzono, że do kręgu podmiotów objętych obowiązkiem udostępniania lub przekazywania informacji sektora publicznego Spółka nie może być zaliczona, jako że nie jest jednostką sektora finansów publicznych, nie jest państwową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej i nie posiada statutu osoby prawnej utworzonej w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego. Tak jak w poprzednim piśmie, powołano się na przedmiot działalności Spółki scharakteryzowany zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności. Jednocześnie zaznaczono, iż z definicji podmiotów zobowiązanych zamieszczonej w art. 3 ustawy o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego nie wynika, że działalność przemysłowa lub handlowa ma mieć wyłączny charakter dla danej jednostki. Właśnie taka sytuacja ma miejsce w przypadku Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w C. Spółka z o.o. Z analizy aktu założycielskiego przedsiębiorstwa wynika, że przedmiotem działalności przedsiębiorstwa wg PKD jest obróbka mechaniczna elementów metalowych, sprzedaż hurtowa detaliczna pojazdów samochodowych dzieje akcesoriów pojazdów samochodowych oraz szereg innych świadczących o wyłączeniu Spółki z kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania lub przekazywanie informacji sektora publicznego. Nie godząc się ze stanowiskiem Zarządu Spółki T. J. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, której przedmiotem uczynił pismo Zarządu Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w C. Sp. z o.o. z dnia [...] traktując to pismo jako decyzję wydaną przez organ działający jako organ drugiej instancji. W skardze tej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 3 pkt 3 lit. b i art. 8 ust. 1 ustawy o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego w związku z art. 138 § 1 pkt K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji o odmowie udzielenia informacji sektora publicznego w celu ich ponownego wykorzystania ze względu na uznanie, iż adresat wniosku nie jest podmiotem objętym przepisami tej ustawy mimo braku zaistnienia ku temu prawnych przesłanek. Zdaniem skarżącego w rzeczywistości przedsiębiorstwo to jest podmiotem utworzonym w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym, w którym jednostka samorządu terytorialnego, jako jednostka sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, posiada ponad połowę udziałów. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa procesowego, które jego zdaniem miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 81 w związku z art. 10 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez uznanie stanu faktycznego za udowodniony przy jednoczesnym niepoinformowaniu wnioskodawcy o zakończeniu postępowania dowodowego, czego skutkiem był brak możliwości zajęcia stanowiska dotyczącego wyników tegoż postępowania. Uniemożliwiono wnioskodawcy w ten sposób wypowiedzenie się co do zebranych dowodów przed wydaniem ostatecznej decyzji. Nadto sporządzono niewyczerpujące uzasadnienie nie uwzględniające argumentów przedstawianych przez skarżącego w jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W opinii skarżącego w istocie powtórzono argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji wydanej przez Zarząd działający jako organ pierwszej instancji. Uzasadniając zarzuty prawa materialnego, tak jak w poprzednim swoim piśmie podniósł, że ze względu na charakter działania przedsiębiorstwa, a co więcej ze względu na treść § 6 pkt 1 Regulaminu Organizacyjnego przedsiębiorstwa przedstawionego w Biuletynie Informacji Publicznej Spółka należy do podmiotów zobowiązanych. Podstawą gospodarki finansowej Spółki jest roczny plan działalności zatwierdzony przez Zgromadzenie Wspólników, które ma tylko jednego członka, a to Prezydenta Miasta C., natomiast środki, którymi posługuje się przedsiębiorstwo mają charakter środków publicznych, a potwierdzeniem tej tezy jest uchwała nr [...] Rady Miasta C. z dnia [...] w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie wieloletniej umowy na świadczenie usług przewozowych w ramach lokalnego transportu zbiorowego z Miejskim Przedsiębiorstwem Komunikacyjnym w C. Spółka z o. o. Z § 1 pkt 1 tej uchwały wynikać ma, że kwota, która zostanie przekazana przedsiębiorstwu na przestrzeni lat 2010/2025 z tytułu wykonania zadania własnego Gminy Miasta C., jakim jest zapewnienie lokalnego transportu zbiorowego, wyniesie łącznie 718 446 785 zł. Natomiast w pkt 2 wskazanego wyżej paragrafu uchwały stwierdzono, że środki przeznaczone na realizację zobowiązań wskazanych w pkt 1 zostaną pokryte z dochodów własnych Miasta w postaci podatków i opłaty lokalnych. Zdaniem skarżącego powyższe jednoznacznie potwierdza, że głównym zadaniem oraz celem przedsiębiorstwa jest zapewnienie zbiorowego transportu lądowego. Wykonywanie tego zadania z pewnością zaspokaja potrzeby o charakterze powszechnym i nie ma charakteru przemysłowego ani handlowego. Istota funkcjonowanie przedsiębiorstwa nie wynika jedynie zapisów wskazanej lecz także z historii działalności Spółki. Od początku jej powstania wszystkie podejmowane przez władze czynności skupiały się wokół organizacji zbiorowego transportu lądowego i poprawy jakości świadczonej usługi. Zadania poboczne mają na celu służyć przede wszystkim utrzymaniu odpowiedniego poziomu technicznego przedsiębiorstwa i utrzymaniu pojazdu w stanie odpowiadającym powszechnym standardom. Skarżący podniósł, że ustawa o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego jest implementacją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/37/ UE z dnia 26 czerwca 2013r. zmieniającej dyrektywę 2003/98/WE w sprawie ponownego wykorzystania informacji sektora publicznego. W założeniu stanowi ona rozszerzenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/98/WE z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie ponownego wykorzystania informacji sektora publicznego. Skarżący zauważył, iż druga z wymienionych dyrektyw implementowana został do polskiego porządku prawnego poprzez ustawę z dnia 6 stycznia 2001r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego stanowi rozszerzenie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zakres podmiotowy ustawy o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego jest rozszerzeniem zakresu podmiotowego ustawy o dostępie do informacji publicznej co potwierdza, że Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne jest podmiotem zobowiązanym do przekazania informacji w celu jej ponownego wykorzystania. Uzasadniając zarzuty prawa procesowego skarżący odniósł się do stanowiska judykatury w zakresie obowiązków organu wynikających z art. 10 § 1 K.p.a., a także uprawnień strony łączących się z jej udziałem w postępowaniu wyjaśniającym. Zauważył, że ustosunkowanie się do zebranych przez Zarząd dowodów mogło znacząco wpłynąć na treść wydanej decyzji organ nie znał bowiem stanowiska skarżącego co wskazywać może na brak obiektywizmu w procesie wydawania rozstrzygnięcia. Powołując się na interpretację art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. dokonaną w orzecznictwie sądów administracyjnych podniósł, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełniała wymagań, o których mowa w tym przepisie. Podsumowując uznał za niewątpliwe, że adresat jego wniosku jest podmiotem zobowiązanym do przekazania informacji sektora publicznego w celu ich ponownego wykorzystania jako spółka spełniająca jedną z najważniejszych potrzeb mieszkańców w postaci transportu publicznego w dodatku, gdy udziałowcem spółki jest Prezydent Miasta C., a środki którymi posługuje się przedsiębiorstwo mają charakter środków publicznych W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie wskazano, iż argumenty przytoczone przez skarżącego nie mogą spowodować zmiany stanowiska Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w C. Spółka z o.o. Podtrzymano twierdzenie, iż przedstawiony przedmiot działalności Spółki przesądza o wyłączeniu jej z kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia lub przekazywania informacji sektora publicznego. W replice na odpowiedź organu na skargę T. J. zauważył, że w argumentacji Spółki pominięto fakt, iż przeważającym przedmiotem działalności przedsiębiorcy jest transport lądowy pasażerski, co wynika z działu trzeciego rubryka pierwsza pkt 1 Krajowego Rejestru Sądowego. Pozostałe przedmioty to jedynie dodatkowa działalność przedsiębiorcy i nie ma wątpliwości, że Spółka została utworzona w celu umożliwienia mieszkańcom miasta transportu, a nie w celu dokonywania napraw czy obróbki metalu. Podkreślono, że gdyby nie konieczność organizowania transportu mieszkańcom C. Spółka nigdy nie powstałaby, a z całą pewnością Miasto nie zdecydowałoby się na utworzenie Spółki w celu mechanicznej obróbki elementów metalowych czy sprzedaży detalicznej paliw do pojazdów silnikowych. Do pisma załączono wypis z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 3 listopada 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066) oraz z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W sprawie niesporne jest, że na wniosek skarżącego złożony na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 2016r. o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. z 2016r. poz. 352) wolą Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego Sp. z o.o. w C. (dalej "Spółka") było udzielenie odpowiedzi w formie decyzji administracyjnej. Potwierdza to nie tylko wypowiedź pełnomocnika Spółki złożona do protokołu rozprawy przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach ale przede wszystkim pierwszy akapit pisma z dnia 26 lipca 2016r. nr [...] przekazanego skarżącemu w odpowiedzi na wniosek skarżącego określony jako "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy". Analizując treść obu przedstawionych skarżącemu pism Sąd stwierdza, że mimo braków formalnych, a to braków wskazania w tych pismach expressis verbis podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a także pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych, zasadniczo odpowiadają one wymogom decyzji administracyjnej. Zawarto w nich stanowisko wraz z jego czytelnym uzasadnieniem, opatrzono datą, a pisma te zostały podpisane przez osoby uprawnione do składania oświadczeń na zewnątrz Spółki i doręczone skarżącemu. W związku z inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne skargą Sąd uznał zatem, że jego kontroli poddane zostało działanie Spółki wyrażone w formie decyzji administracyjnej. W konsekwencji tego należało rozważyć, czy w stanie faktycznym sprawy Spółka była uprawniona do działania w takiej formie prawnej czy też działała bez podstawy prawnej. W toku stosowania prawa, a także w doktrynie przyjęto, że decyzja administracyjna to "oświadczenie woli kompetentnego organu administrującego, podjęte w wyniku zastosowania normy materialnego prawa administracyjnego lub w określonym zakresie normy prawa procesowego do ustalonego stanu faktycznego, w trybie, formie, strukturze uregulowanej prawem procesowym, zakomunikowany stronie, w celu wywołania skutku prawnego w sferze stosunku materialnoprawnego (decyzja rozstrzygająca sprawę co do jej istoty w całości lub części) bądź w sferze stosunku procesowego (decyzja w inny sposób kończąca sprawę w danej instancji)" – por. B. Adamiak: Wadliwości decyzji administracyjnej, Wrocław 1986, s. 22-23). Z konstytucyjnej zasady działania organów na podstawie i w granicach prawa i z zasady ogólnej ustanowionej w art. 6 K.p.a. wynika, że tylko z okoliczności sprawy lub z samego przepisu art. 104 K.p.a. (względnie, tak jak wskazał pełnomocnik Spółki – z art. 138 K.p.a.) nie można domniemywać stosowania władczej i jednostronnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna, lecz podstawę do jej wydania trzeba wyprowadzić z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego. Organ nie jest uprawniony do działania w formie decyzji administracyjnej, gdy brak jest przepisów prawa upoważniającego go do działania w tej prawnej formie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, KPA . Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, str. 392). Odnosząc się przede wszystkim do treści art. 1 K.p.a. wyznaczającego obowiązujący zakres podmiotowy i przedmiotowy obowiązywania procedury administracyjnej zauważyć trzeba, że spółki prawa handlowego nie mieszczą się w pojęciu organów administracji upoważnionych do rozstrzygania spraw indywidualnych w formie decyzji administracyjnych. Spółka taka może jednak stać się organem administracji w znaczeniu funkcjonalnym załatwiając sprawy indywidualne w formie władczej wyjątkowo "na zlecenie prawodawcy" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administarcyjnego Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, str. 8 i cyt. tam piśmiennictwo). Jak zauważa się wcześniej, Spółka nie wskazała w swoich decyzjach podstawy prawnej usprawiedliwiającej jej działanie w wybranej formie prawnej. Niesporne jest natomiast, że postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji administracyjnej toczyło się w związku z wnioskiem skarżącego złożonym na podstawie ustawy o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego. W istocie akt ten upoważnia adresata wniosku o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego do wydania decyzji administracyjnej. Uprawnienie takie wynika z treści art. 23 ust. 3, 4, 5 w zw. z art. 23 ust. 1pkt t 4 i art. 24 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy. Z gramatycznej wykładni wymienionych przepisów wynika jednoznacznie, że uprawnienie do wydania decyzji administracyjnej przysługuje w przypadku, gdy odmowa wyrażenia zgody na ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego następuje z przyczyn wyraźnie wymienionych w przywołanych wyżej przepisach. Uprawnienie to przypisane jest wyłącznie "podmiotowi zobowiązanemu", który to termin zdefiniowany został poprzez wskazanie zamkniętego katalogu tych podmiotów. Bezspornie zatem wyłącznie podmiot zobowiązany na gruncie w/w ustawy, a w konsekwencji podmiot, który może udzielić informacji sektora publicznego wymieniony w jej art. 3 jest podmiotem, któremu prawodawca zezwolił na władcze działanie w formie decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu wśród przyczyn zezwalających na odmowę wyrażenia zgody na ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego ustawodawca nie zamieścił sytuacji, o której mowa w kontrolowanych decyzjach, a to braku przymiotu podmiotu zobowiązanego po stronie adresata wniosku o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego. Wydanie w niniejszej sprawie decyzji powoduje, że doszło do naruszenia art. 1, art. 6, art. 104 K.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP. Wyjście w załatwieniu sprawy poza granice dopuszczone przepisem prawa stanowi przypadek braku podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej i stanowi przyczynę stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (por. Kodeks postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J Borkowski Komentarz wyd. Duże Komentarze Becka str. 740). Natomiast wystarczającą i poprawną formą załatwienia wniosku skarżącego, w sytuacji gdy Spółka nie uznawała się za podmiot zobowiązany, było skierowanie do niego pisma informującego o takim stanie rzeczy. Skarżącemu, który nie godziłby się z poglądem Spółki przysługiwałby skarga na bezczynność, gdyż organ jest bezczynny nie tylko wtedy gdy milczy ale także wtedy, gdy załatwia sprawę na gruncie w/w ustawy w niewłaściwej formie. W przedstawionej sytuacji Sąd zobligowany był do usunięcia z obrotu prawnego obu wydanych w sprawie decyzji, bowiem każde działanie organu władzy publicznej musi odpowiadać kryterium legalności. Wniosek skarżącego wymaga zatem jego ponownego załatwienia, co wymaga gruntownego rozważenia regulacji zawartej w art. 3 ustawy o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego. W szczególności Spółka powinna zwrócić uwagę na sformułowanie zawarte w jej art. 3 ust. 3 ab initio, w którym wyróżniono jako jedną z cech podmiotu zobowiązanego jego "utworzenie w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym". Jeżeli przedmiotem działalności adresata wniosku złożonego w trybie art. 21 ust. 1 ustawy o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego, obok przeważającej działalności o charakterze powszechnym, prowadzona jest także inna działalności, nie oznacza to, że nie jest ona podmiotem zobowiązanym w rozumieniu art. 3 w/w ustawy. Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 P.p.s.a. stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 P.p.s.a zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania, przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony wpis sądowy .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło