IV SA/Gl 809/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 1 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie spłaty nienależnie pobranego zasiłku stałego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu; Wraz ze skargą A. N. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określiła, iż domaga się ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca powołała się na trudną sytuację materialną i życiową oraz na zły stan zdrowia. Równocześnie oświadczyła, że gospodaruje samotnie i utrzymuje się ze stosunku pracy pobierając miesięczne wynagrodzenie w kwocie netto 1.500 zł. Wywiodła też, iż nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Nadto wyszczególniła obciążające ją koszty utrzymania wymieniając wśród nich opłaty mieszkaniowe i media (300 zł), wydatki na leki i rehabilitację (600 zł), spłatę nienależnie pobranego zasiłku (150 zł) oraz koszt dojazdu do pracy (350 zł). Następnie, odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosku, strona nadesłała pismo procesowe, gdzie sprecyzowała, iż jest nadal współwłaścicielką nieruchomości, o których wspominała w innej sprawie zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SA/Gl 374/17, to jest domu o powierzchni około 100 m2 oraz gruntów rolnych (nie stanowiących gospodarstwa rolnego) o powierzchni 2,44 ha, jednak zapomniała ich wykazać w formularzu "PPF", co było skutkiem problemów wynikających ze stanu zdrowia. Równocześnie wnioskodawczyni przedstawiła wyciąg bankowy obrazujący wysokość jej wynagrodzenia (1.513,28 zł), orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zaświadczenia lekarskie o problemach zdrowotnych, dokumenty obrazujące wydatki na leki (faktury za lipiec 2018 r. opiewające na ponad 400 zł), Internet i paliwo oraz oświadczenie jej matki potwierdzające, iż strona przekazuje jej miesięcznie z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę i wywóz nieczystości ogółem 132 zł. Rozpoznając niniejszy wniosek uwzględniono przy tym ustalenia opisane przez organ administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, gdzie wskazano, iż skarżąca zamieszkuje w jednym budynku wraz z rodzicami ale prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe (vide: karta nr 33 akt administracyjnych). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna rozstrzygająca w zakresie zasiłku stałego z pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 24 sierpnia 2018 r. - karta nr 1 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony. Jest przy tym osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym (vide: orzeczenie - karta nr 10 załącznika do akt niniejszej sprawy) i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, w kwocie zaledwie 1.513, zł (patrz: potwierdzenie przelewu - karta nr 9 załącznika do akt sprawy), co zważywszy deklarowaną we wniosku i w znacznej części udokumentowaną wysokość obciążających ją kosztów utrzymania (w tym zwłaszcza zakup leków, gdzie przedstawiła faktury potwierdzające miesięczne wydatki na ponad 400 zł), do czego należy przecież jeszcze doliczyć koszty wyżywienia i zakupu środków czystości, nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku dla jej koniecznych potrzeb życiowych. Mając na uwadze powyższe uznano, iż strona wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że pokrycie kosztów jakie wiążą się zazwyczaj z udziałem takiego pełnomocnika w postępowaniu sądowym przekracza jej możliwości płatnicze i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.