IV SA/Gl 81/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-05-22
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy prawa w postępowaniu administracyjnosądowym, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy prawa, a jednocześnie wnosi o ustanowienie adwokata z urzędu, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego ustanowienia bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Zwolnienie z mocy prawa od kosztów sądowych nie wyłącza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA. Skarżący oświadczył, że jest w trudnej sytuacji materialnej, utrzymuje się z zasiłku stałego, posiada niewielką nieruchomość i ponosi stałe opłaty. Do wniosku dołączył decyzję o przyznaniu zasiłku stałego. Skarga skarżącego dotyczyła postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zasiłku celowego.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. (D.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu;
W dniu 27 kwietnia 2018 r. M. D. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określił, iż domaga się "częściowego zwolnienia od kosztów sądowych" oraz ustanowienia adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w sprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. W treści tego formularza oświadczył, że gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (poza spółdzielczym własnościowym prawem do kawalerki o powierzchni 20,70 m2) i utrzymuje się z zasiłku stałego z pomocy społecznej, w wysokości 604 zł. Nadto skarżący zadeklarował, że uiszcza czynsz, w kwocie 225,24 zł oraz opłatę za prąd, w wysokości 43,63 zł. Dodał też, iż w związku z zaległościami płatniczymi odcięto mu dopływ gazu do mieszkania.
Do wniosku strona dołączyła kopię decyzji administracyjnej, na mocy której przyznano jej zasiłek stały.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi M. D. jest postanowienie wydane w sprawie zasiłku celowego z pomocy społecznej. Wnioskodawca jest więc w niniejszej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń skarżącego wynika, iż nie posiada on zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jego sytuacja materialna i życiowa jest przy tym od dłuższego czasu niewątpliwie trudna albowiem ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu znacznym i jedynym źródłem utrzymania są dlań świadczenia z zakresu pomocy społecznej (vide: aktualnie obowiązująca decyzja o przyznaniu zasiłku stałego - karta nr 21 akt sądowych niniejszej sprawy oraz aktualizacja wywiadu środowiskowego dołączona do akt administracyjnych innej sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. IV SA/Gl 582/16, gdzie kilka miesięcy temu również ubiegał się o prawo pomocy).
Mając na uwadze powyższe uznano, iż wnioskujący wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że nie jest w stanie wygenerować środków umożliwiających opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło