IV SA/Gl 810/05
WyrokWSA w Gliwicach2006-09-26
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Elżbieta Kaznowska, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stosować przepis rozporządzenia, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z ustawą, przy wydawaniu decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, orzekając w sprawie, jest związany wyłącznie Konstytucją i ustawami. W sytuacji, gdy organ uzna niezgodność aktu normatywnego niższego rzędu (rozporządzenia) z ustawą, może pominąć stosowanie tego przepisu rozporządzenia i oprzeć swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na przepisach ustawowych. W niniejszej sprawie, przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z ustawą o dodatkach mieszkaniowych, nie powinien być stosowany.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni B. W. otrzymała decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, w której wysokość ponoszonych wydatków mieszkaniowych została obniżona o 10% na podstawie § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów. Po odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając nieuwzględnienie rażąco wysokiej podwyżki opłaty za zużycie wody.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant st. referent Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. Nr [...]r.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B., na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 71 poz. 734 ) przyznano B. W. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] do [...] 2005 r.
Przy obliczeniu przyznanego dodatku mieszkaniowego wzięto pod uwagę zapis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 156 poz. 1817 ) i obniżono wysokość rzeczywiście ponoszonych przez wnioskodawczynie wydatków mieszkaniowych do ich 90 %.
Po otrzymaniu wymienionej decyzji wnioskodawczyni zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z prośbą o skonfrontowanie jej treści z rzeczywiście osiąganymi przez nią dochodami a także zakresie wysokości przyjętego w niej ryczałtu za zużycie wody.
Organ odwoławczy w dniu [...] r. wydał decyzję Nr [...] utrzymując w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji jako zgodne z przywołanymi przez organ przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a także z przepisami rozporządzenia.
B. W., nie godząc się z rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą, w której podniosła, iż rozpoznający sprawę organ nie uwzględnił rażąco wysokiej podwyżki opłaty za zużycie wody. Nie wziął również pod uwagę, iż opłata z tego tytułu, jaką skarżąca faktycznie ponosi, odbiega w sposób znaczący zarówno od kosztów faktycznego zużycia, jak i od uwzględnionych w wysokości dodatku mieszkaniowego przeciętnych norm zużycia wody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Jak nakazuje art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 )- zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ).
Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn dostrzeżonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w ramach jego działania nakreślonego treścią wskazanego art. 134 § 1 p.p.s.a.
Podstawą materialną rozstrzygnięcia w zakresie przyznanego skarżącej dodatku mieszkaniowego był, poza przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych również przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 156 poz. 1817 ).
Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd musiał zatem uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. P 4/05 publ. 55/5/A/2006, w którym § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 156 poz. 1817 ) uznano za niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.).
Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10 %, co zostało dokonane w treści wskazanego przepisu rozporządzenia nie znajduje podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności w jej art. 6 ust. 1. Jeżeli nawet przyjąć, że ustawodawca mógłby upoważnić w akcie wykonawczym do odstępstw od regulacji ustawowej, musiałby to jednoznacznie i szczegółowo wskazać w treści ustawy. Przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych odwołuje się wyłącznie do pojęcia "wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego". Tym samym nie nakazuje uzupełnienia regulacji ustawowej lecz pozwala w swoim upoważnieniu na odmienną niż ustawowa, regulację. Stanowi to oczywiste naruszenie określonej konstytucyjnie hierarchii źródeł prawa a w konsekwencji zachodzi konieczność eliminacji z porządku prawnego przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia
2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych.
Należało przeto uznać, że w dacie rozpatrywania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przywołany przepis rozporządzenia stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej już nie obowiązywał. Obowiązywał jednak w chwili wydawania zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu.
Zdaniem Sądu bowiem data wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny jest datą przesądzającą o możliwości uznania kontrolowanej normy prawnej jako niezgodnej z Konstytucją RP ( w tym wypadku z ustawą ) chyba, że wyraźnie zostanie stwierdzone w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, iż orzeka się o utracie mocy obowiązującej badanej normy prawnej z mocą wsteczną lub odracza się utratę mocy obowiązującej badanego przepisu.
Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP jest związany tylko Konstytucją oraz ustawami. Oznacza to, że w sytuacji, gdy uzna niezgodności podustawowego aktu normatywnego z ustawą, to w konsekwencji może on w sprawie, w której orzeka samodzielnie, zdecydować o pominięciu określonej normy prawnej tego aktu podustawowego przy podejmowaniu swego rozstrzygnięcia, które w takim wypadku wydaje wyłącznie na podstawie przepisów ustawy ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r. sygn. III RN 33/02 publ. OSNP 2004/7/11/.
Przesłanki istniejące od odmowy zastosowania § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, jako sprzecznego z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, nakazywały zdaniem Sądu, wydanie w sprawie decyzji opartej wyłącznie na akcie prawnym rangi ustawowej.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1
lit. a w związku z art. 135 P.p.s.a.
W ponownym postępowaniu organ administracji weźmie pod uwagę zaprezentowane przez Sąd stanowisko co do niezgodności z aktem rangi ustawowej przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych wykluczające tym samym wyliczenie przysługującego skarżącemu dodatku mieszkaniowego przy uwzględnieniu 90 % wysokości wydatków za zajmowany przez nią lokal.
Odnosząc się natomiast do stanowiska skarżącej zaprezentowanego w skardze i odwołaniu od decyzji organu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zauważa, iż nie zostało w sprawie należycie wyjaśnione, z jakich przyczyn, mimo, iż skarżąca nie posiada w swoim lokalu mieszkalnym wodomierzy, występuje tak istotna różnica pomiędzy faktycznymi wydatkami ponoszonymi przez nią z tytułu opłat za wodę, a normami określonymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody ( Dz. U. nr 8 poz. 70 ).
Organ administracji, który w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. a tym samym narusza podstawowe zasady procedury administracyjnej co również powinno zostać wzięte pod uwagę przy ponownej ocenie stanu faktycznego sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło