IV SA/Gl 813/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy – egzekucji administracyjnej świadczeń niepieniężnych – grzywna w celu przymuszenia oddala skargę. Starszy Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. działając na podstawie art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], nałożył na KZPP "A" S.A. w K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10 000,00 zł z wezwaniem do jej zapłaty w terminie do dnia [...]r. oraz domagał się niezwłocznego wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...]r., wystawionym przez Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. W zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucono organowi pierwszej instancji wydanie postanowienia bez wskazania terminu, ponieważ nie można przyjąć, że określenie wskazane w postanowieniu "niezwłocznie" wyczerpuje obowiązek przewidziany treścią art. 122 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem skarżącej spółki termin "niezwłocznie" jest terminem nieostrym, oznacza co prawda bez zbędnej zwłoki, jednak nie wskazuje konkretnej daty wykonania obowiązku. W dalszej części zażalenia zarzucono organowi nie uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności tego, że pracodawca wykonał w znacznej części swój obowiązek wynikający z zapłaty wynagrodzeń, pozostając w opóźnieniu jedynie w zapłacie świadczeń na rzecz M. M. Jednakże zobowiązanie to ma zamiar uregulować w całości do dnia [...]r. Okręgowy Inspektor Pracy w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 23 § 4 pkt 1 w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zdaniem organu II instancji zarzut dotyczący zamieszczenia w postanowieniu zwrotu "w terminie do dnia niezwłocznie" nie narusza przepisu art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nakładając grzywnę w celu przymuszenia organ nie może wyznaczyć innego terminu wykonania obowiązków, gdyż termin ten w chwili wystawienia tytułu wykonawczego minął. Natomiast zgodnie z dyspozycją art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzenie grzywny w celu przymuszenia możliwe jest jedynie w przypadku wypełnienia obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Częściowe wykonanie tegoż obowiązku nie może mieć wpływu na postępowanie egzekucyjne. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł w imieniu "A" S.A. w K. Prezes Zarządu R. B. domagając się jego uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania. W skardze tej zarzucił przedmiotowemu postanowieniu naruszenie art. 122 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności brak wskazania terminu wykonania obowiązku i ograniczenie się jedynie do pojęcia "niezwłocznie" oraz nieuwzględnienie i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających znaczenie przy wydawaniu postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola legalności obejmuje m.in. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, które podlegają wzruszeniu jedynie wówczas, gdy naruszają prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy, albo naruszają prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo naruszają inne przepisy postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; gdy zaś wystąpią przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, wówczas sąd stwierdza ich nieważność bądź wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Przy czym po myśli art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zatem pod rozwagę bierze z urzędu również okoliczności niepodniesione w skardze. Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania, ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, ze nie uchybia ono przepisom prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy jest bezsporny, pracodawca nie wykonał w całości obowiązku wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę oraz świadczeń ze stosunku pracy nałożonego w drodze nakazu inspektora pracy z dnia [...] r. W związku z czym zaistniały podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie to, w ocenie składu orzekającego w sprawie, zostało wszczęte prawidłowo, przy zachowaniu wszystkich wymogów wynikających z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu [...] r. zostało skierowane do skarżącej spółki upomnienie wzywające do wykonania obowiązków określonych w ww. nakazie, którego odbiór spółka potwierdziła w dniu [...]r. Następnie w dniu [...]r. został wystawiony tytuł wykonawczy spełniający wymogi art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Grzywna w celu przymuszenia, o której mowa w art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest środkiem przewidzianym dla egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Obowiązek określonego zachowania, w tym wypadku wykonania obowiązku określonego w nakazie inspektora pracy, przesądza o niepieniężnym charakterze obowiązku będącego przedmiotem egzekucji, chociaż sama realizacja następuje poprzez wypłatę określonych kwot pieniężnych. Grzywna w celu przymuszenia należy do tzw. środków przymuszających. Jest zatem formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania, za czym przemawia treść art. 125 i 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którymi w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w art. 121 § 2 określa maksymalną wysokość grzywny w celu przymuszenia. W przedmiotowej sprawie nałożono grzywnę w wysokości 10 000,00 zł a więc mieści się ona w granicach ustawowych. Zatem brak jest podstaw do uznania, że przedmiotowe postanowienie jest wadliwe, a wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu skargi przyjdzie wskazać, iż przepis art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymaga m. in., aby postanowienie o nałożeniu grzywny zawierało wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu. W zaskarżonym postanowieniu takie wezwanie zostało zawarte. Wskazano także, że wykonanie wymienionego wyżej obowiązku winno nastąpić "w terminie do dnia niezwłocznie". Tym samym zdaniem składu orzekającego w sprawie, nie można przyjąć, iż omawiane postanowienie zawiera braki w tym zakresie, tj. nie określa terminu wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Pojęcie "niezwłocznie", jak zresztą wskazała sama skarżąca, należy rozumieć jako "bez zbędnej zwłoki". Przyjęcie zaś takiego określenia terminu wykonania obowiązku nie może być traktowane jako brak tego elementu w ogóle. Natomiast tylko w przypadku braku wskazania terminu należałoby uznać, iż postanowienie to jest dotknięte wadą skutkującą jego uchyleniem. Posłużenie się tym zwrotem wynikało z upływu terminu wykonania zobowiązania. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nietrafnym jest również pogląd wyrażony w skardze, iż organ odwoławczy złamał prawo nie uwzględniając mających charakter formalno-prawny jak i merytoryczny zarzutów zażalenia. W obowiązującym stanie prawnym wykonanie obowiązku w części oraz dolegliwość finansowa zastosowanej kary grzywny nie stanowią argumentów uzasadniających uwzględnienie zażalenia. Kwestie dotyczące wykonalności obowiązków wynikających z tytułu wykonawczego mogą być zgłoszone w trybie przewidzianym w art. 33 ustawy egzekucyjnej. Z takiego jednak środka zaskarżenia skarżąca na żadnym etapie postępowania egzekucyjnego nie korzystała. O przysługujących jej uprawnieniach w tym zakresie była natomiast prawidłowo pouczana, stosownie do treści art. 122 § 3 ustawy egzekucyjnej. Natomiast okoliczności, które były konieczne do prawidłowego zastosowania środka egzekucyjnego i wydania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia I instancji, zostały wzięte pod uwagę. Organ egzekucyjny obowiązany był na tym etapie zbadać, czy postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo wszczęte oraz, czy obowiązek określony w tytule wykonawczym został wykonany. Natomiast okoliczności faktyczne odnoszące się do kwestii wykonalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym, który nie został wykonany, na tym etapie i w tym trybie nie mogły spowodować zamierzonego skutku. W takiej sytuacji nie sposób zarzucić organom orzekającym w kontrolowanym postępowaniu pominięcia i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Mając na uwadze przedstawione powyżej argumenty Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia. Nie bez znaczenia w ostateczności jest też fakt, że zaskarżone postanowienie nie zostało skierowane do egzekucji z powodu wykonania nałożonego obowiązku. Zatem stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.