IV SA/Gl 815/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-02-02

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa i czy jego wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., ponieważ sprawa dotyczy prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wniosek o zwolnienie z kosztów jest w związku z tym bezprzedmiotowy. Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został uwzględniony, ponieważ skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący S.Ł. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Przedstawił dowody na swoją trudną sytuację finansową, w tym niskie dochody i obciążenia związane z utrzymaniem. Sąd uznał, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a jego wniosek o ustanowienie adwokata jest uzasadniony ze względu na brak możliwości pokrycia tych kosztów bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb bytowych.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu; Pismem z dnia [...] S.Ł. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu powołując się na poważne kłopoty zdrowotne, a także na brak dochodów oraz wynikające z tego problemy finansowe. Następnie, to jest w dniu [...] wyżej wymieniony przedłożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym potwierdził zakres swojego żądania. W treści rzeczonego formularza oświadczył, że gospodaruje samotnie, zamieszkuje w lokalu spółdzielczym o powierzchni [...] m2, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości i nie uzyskuje dochodów utrzymując się z pomocy otrzymywanej od swej matki, w kwocie [...] zł miesięcznie. Strona dodała, iż obciążają ja koszty z tytułu czynszu ([...] zł) oraz opłat za gaz ([...] zł) i energię elektryczną ([...] zł). Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku, skarżący nadesłał wyciąg bankowy - historię operacji, z którego wynika, że w okresie od [...]do [...] (czyli na przestrzeni około 3 i pół miesiąca), otrzymał środki przekazane z Niemiec na kwotę ogółem [...] Euro, co daje średnio miesięcznie [...] Euro, czyli nieco ponad [...] zł. Przedłożył także decyzje administracyjne o przyznaniu mu dodatku mieszkaniowego ([...] zł) i dodatku energetycznego ([...] zł) oraz dokumenty potwierdzające obciążające go koszty z tytułu czynszu i opłat za energię elektryczną oraz gaz. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w sprawie dotyczącej prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a zatem obejmującej problematykę z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej. W konsekwencji, skarżący jest w tej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a w rezultacie wniosek o zwolnienie go z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału: z dnia 31 sierpnia 2015 r. oraz z dnia 24 listopada 2015 r. - karty nr 1 i 13 akt niniejszej sprawy). Odnosząc się do natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń S.Ł. wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie przedstawione przezeń w toku postępowania dokumenty źródłowe wskazują, iż źródłem utrzymania są dla niego: pomoc otrzymywana od matki z Niemiec (ok. [...] zł miesięcznie) oraz dodatek mieszkaniowy i dodatek energetyczny. Treść uzasadnienia decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego (karta nr 25 akt sprawy) również potwierdza trudną sytuację dochodową wyżej wymienionego. W tym miejscu trzeba odnotować, że - jak wynika ze skargi, z wniosku oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji - kwestią sporną jest w niniejszej sprawie to, czy skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz ze swą córką oraz dwojgiem jej dzieci. Problem ten będzie podlegać ocenie Sądu, który wyda w sprawie stosowny wyrok. Powyższe pozostaje natomiast bez większego znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku S.Ł. o przyznanie prawa pomocy. Niezależnie bowiem od tego, czy córka wnioskodawcy gospodaruje wspólnie z nim, czy też nie, i tak nie budzi wątpliwości, że uiszczenie kosztów, jakie wiążą się z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika przekracza jego możliwości płatnicze i mogłoby go narazić na niemożność realizacji podstawowych potrzeb bytowych. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika wszak, iż jego córka – K.K. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i pobiera jedynie alimenty na dzieci w kwocie [...] zł miesięcznie (vide: zaświadczenia stanowiące karty nr 21 i 20 tych akt). Nawet więc, gdyby potraktować wspomniane środki jako dochód ich wspólnego gospodarstwa domowego skarżącego, dochód ten nadal nie umożliwiałby wygenerowania stosownych oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata. Mając na uwadze zaprezentowane wyżej fakty uznano, że przesłanka, o której mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. została w sprawie zachowana. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło