IV SA/Gl 820/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B.-B. z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz.U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 z późn. zm./ nie stwierdzono u D. Z. choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. nr 132, poz. 1115/. Organ I instancji wydał wskazaną decyzję na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału w postaci karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, wywiadu w miejscu zatrudnienia, orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawionego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., a także orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, wystawionego przez Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Z orzeczenia lekarskiego placówki medycznej I szczebla wydanego na podstawie przeprowadzonych badań [...] i [...] z oceną [...] nie stwierdzono w narządzie [...] badanej zmian patologicznych w postaci [...] /poz. [...] wykazu/, [...] /poz. [...] wykazu/ lub [...] i [...] /poz. [...] wykazu/, a w konsekwencji uznano, iż brak jest podstaw upoważniających do rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej [...] o podłożu nadmiernego wysiłku[...]. Wobec zakwestionowania przez badaną wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. orzeczenia lekarskiego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B.-B. zlecił wydanie orzeczenia lekarskiego Instytutowi Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Instytut ten potwierdził rozpoznanie placówki medycznej I szczebla i wydał orzeczenie, z którego wynikało, iż u D. Z. występuje przewlekły [...] i [...]. Schorzenie to jednak, w opinii wydających orzeczenie lekarskie nie miało cech klinicznych organicznej patologii narządu [...] powodowanej nadmiernym, zawodowym wysiłkiem [ ...]. D. Z. nie godząc się ze stanowiskiem organu inspekcji sanitarnej I instancji złożyła odwołanie od wydanej przez ten organ, wyżej przywołanej decyzji. Zdaniem odwołującej od [...] nieprzerwanie aż do [...] wykonywała ona pracę wymagającą nadmiernego wysiłku[...] i z tego powodu pozostawała w ciągłym leczeniu [...], a od [...] pod opieką [...]. W opinii D. Z. ponad piętnastoletni okres pracy w warunkach narażenia na chorobę zawodową, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. /Dz.U. Nr 132, poz. 1115/ uprawniał ją do ubiegania się o uznanie jej schorzenia jako choroby zawodowej w związku z czym wniosła o wydanie właściwej decyzji. W wyniku postępowania odwoławczego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wydał w dniu [...] decyzję nr[...], utrzymując decyzję organu I instancji w mocy. Odnosząc się do zarzutów odwołującej Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zauważył, iż do stwierdzenia choroby zawodowej wymagane jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia schorzenia jako choroby zakwalifikowanej do chorób zawodowych, a więc znajdującej się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy środowiskiem pracy, a rozpoznaną jednostką chorobową, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie, istniało w miejscu pracy i w czasie jej wykonywania. Jakkolwiek, zdaniem organu, stwierdzono w sprawie wystąpienie szkodliwego czynnika /[...] / w miejscu pracy D. Z. przez okres jej zatrudnienia w latach od [...] do [...], to jednak orzeczenia lekarskie uzyskane z dwóch kompetentnych ośrodków orzeczniczych wykluczyły wystąpienie u niej choroby zawodowej. Stwierdzony przewlekły [...] i [...] nie odpowiada skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego i nie nosi cech organicznej patologii związanej z [...], a zatem nie może zostać uznane za chorobę zawodową. Zgodnie bowiem z treścią § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. nr 132, poz. 1115/ konieczną przesłanką stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie jednostki chorobowej wymienionej w wykazie do cytowanego rozporządzenia. Zdaniem organu odwoławczego brak było podstaw, by kwestionować uzyskane w sprawie diagnozy medyczne lekarzy jednostek organizacyjnych służby zdrowia wymienionych w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., które takiej jednostki chorobowej nie rozpoznały. D. Z. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą, w której ponawiając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji wniosła o wydanie właściwej decyzji, która uzna jej schorzenie [...], jako chorobę zawodową. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ zwanej dalej P.p.s.a. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 P.p.s.a./. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna nie wykazała naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, jest zgodne z przepisami prawa zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. nr 132, poz. 1115/ zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie wykazu chorób zawodowych. Przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do § 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym". Jak wynika z brzmienia wskazanej normy prawnej, chorobą zawodową nie jest każde schorzenie, na które zapada pracownik w trakcie wykonywania pracy, lecz takie schorzenie, które wymienione zostało w wykazie chorób zawodowych. Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Zgodnie z § 6 ust. 1 oraz § 2 ust. 3 pkt 4 przywoływanego rozporządzenia, orzeczenie lekarskie stanowiące ocenę medyczną zagadnienia, wydaje się na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika oraz oceny narażenia zawodowego. Ocenę narażenia zawodowego, odnosi się m.in. do sposobu wykonywania pracy, a więc określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometrażem czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie narządów. Zarówno ocena medyczna, jak i ocena epidemiologiczna podlega kontroli organów inspekcji sanitarnej dokonywanej w oparciu o treść przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż jest to materiał dowodowy podlegający prawnej ocenie organów, przy czym trzeba podkreślić, iż w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Bezspornie natomiast mają obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i czy są rzeczowo i przekonywująco uzasadnione. Bezsporne jest również, iż organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na orzeczeniu lekarskim, nie zawierającym przekonywującego uzasadnienia, bądź sprzecznym z przepisami prawa. Dysponując bowiem tak wadliwym orzeczeniem, organ, po myśli § 8 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych zobowiązany jest wezwać orzeczników do uzupełnienia wydanych orzeczeń w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. W przypadku jednak, gdy orzeczenia lekarskie wydane w sprawie wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i są rzeczowo i przekonywująco uzasadnione, a zatem odpowiadają warunkom opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., stanowią podstawę do wydania decyzji uwzględniającej treść tych orzeczeń. Organy inspekcji sanitarnej nie mogą bowiem rozstrzygać o istnieniu choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeżeli zostało ono wydane z zachowaniem norm zamieszczonych w cytowanym rozporządzeniu w sprawie wykazu chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i jest przekonywująco uzasadnione. Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż w treści karty narażenia zawodowego praca skarżącej uznana została jako praca wykonywana w warunkach nadmiernego [...], a więc w warunkach, w których występowało hipotetyczne narażenie zawodowe. Jednocześnie jednostki orzecznicze, zarówno pierwszego, jak i drugiego stopnia, rozpoznały u skarżącej chorobę[...] - lecz nie była to choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Jednostki orzecznicze stwierdziły bowiem, biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonych badań, [...] i [...] nie noszący cech klinicznych organicznej patologii [...] powodowanej nadmiernym wysiłkiem[...], wymienionych w wykazie chorób zawodowych w poz. [...],[...] czy [...] Jeśli więc obie jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącej choroby zawodowej, a stwierdzone zmiany chorobowe nie odpowiadały żadnej z chorób wymienionych w wykazie, to niekorzystnym dla strony decyzjom nie można zarzucić sprzeczności z prawem. Wbrew zarzutom skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy inspekcji sanitarnej rozpoznające sprawę, w sposób przekonywujący uzasadniły brak możliwości stwierdzenia, iż występująca u skarżącej choroba [...] jest chorobą zawodową w rozumieniu prawa. Trzeba bowiem zauważyć, iż organy inspekcji sanitarnej nie kwestionowały występowania u niej schorzeń [...]. Nie kwestionowali tego również lekarze jednostek orzeczniczych. Odnosząc jednak stwierdzone schorzenia do ujętych w wykazie chorób zawodowych uznały, iż różny jest ich charakter, a tym samym brak jest możliwości stwierdzenia choroby zawodowej. Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącej przedstawianych zarówno w jej odwołaniu od decyzji I instancji, jak i w skardze skierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego należy stwierdzić, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Długość okresu pracy, na który powołuje się skarżąca, sam w sobie nie stanowi podstawy do uznania schorzenia które wystąpiło u pracownika w czasie zatrudnienia, jako choroby zawodowej. Ponownie należy zauważyć, iż chorobą zawodową jest wyłącznie takie schorzenie, które widnieje w wykazie sporządzonym przez ustawodawcę, a decyzja wydana w tym przedmiocie nie ma cech uznania administracyjnego. Opinie lekarskie jednostek orzeczniczych I i II szczebla wydane w sprawie były jednomyślne w tym zakresie, a ich uzasadnienie jednoznaczne i logiczne. Fakt zatem wykonywania przez skarżącą, przez okres 35 lat pracy w warunkach wymagających [...], nie jest jedynym warunkiem zakwalifikowania występującej u niej choroby [...] i [...] jako choroby zawodowej. Na marginesie zaznaczyć wypada, iż żądanie skarżącej wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji uznającej jej schorzenie jako choroby zawodowej nie jest możliwe, bowiem do kompetencji sądów administracyjnych przyznano wyłącznie kontrolę legalności działania organów administracji, a w tym organów inspekcji sanitarnej. Nie przyznano natomiast sądom administracyjnym uprawnień do merytorycznego orzekania, a więc przyznawania stronom praw i obciążania ich obowiązkami. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby uprawniony do uchylenia zaskarżonej decyzji wyłącznie w przypadku dostrzeżenia uchybień uzasadniających konieczność eliminacji z obrotu prawnego poddanego kontroli rozstrzygnięcia organu. Jednakże w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego bądź materialnego, a tylko taki wzgląd w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. mógłby stać się przyczyną uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy - działając w granicach właściwości sądu ograniczonej do badania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. SJ/