IV SA/Gl 820/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-01-24
Skład orzekający: Szczepan Prax, Renata Siudyka, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić decyzję przyznającą świadczenia rodzinne z mocą wsteczną, jeśli stwierdzi, że nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić decyzji przyznającej świadczenia rodzinne z mocą wsteczną na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nawet w przypadku stwierdzenia zmiany sytuacji dochodowej. Przepis ten nie daje podstaw do takiego działania. W przypadku ustalenia, że świadczenia zostały pobrane nienależnie, zastosowanie znajduje art. 30 tej ustawy, który reguluje zwrot nienależnie pobranych świadczeń.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta uchylającą decyzję przyznającą skarżącej świadczenia rodzinne za okres od lutego do marca 2018 r. Powodem było ustalenie, że skarżąca podjęła zatrudnienie, co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego. Skarżąca zarzuciła organom uchylenie decyzji ostatecznej ze skutkiem wstecznym oraz nieprawidłowe ustalenie kryterium dochodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Starszy referent Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi L.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...]. nr [...] i umarza postępowanie administracyjne.
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta J. uchylił w okresie od 1.02.2018 r. do 31.03.2018 r. decyzję nr [...] z dnia [...] r. przyznającą skarżącej świadczenia rodzinne. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w wyniku weryfikacji w systemie informatycznym ZUS ustalono, że skarżąca podjęła zatrudnienie od 10.12.2017 r. Organ z urzędu pozyskał informację, że strona podejmowała zatrudnienie na podstawie umowy zlecenie w A Sp. z o.o. w okresie od 10.12.2017 r. do 26.03.2018 r. Dochód za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, tj. za styczeń 2018 r. wyniósł 1.568,97 zł. Wobec powyższego dokonano przeliczenia dochodu rodziny w okresie od 01.02.2018 r. do 31.03.2018 r. i ustalono, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie (3 osoby) wynosił 929,16 zł, a zatem przekraczał ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczeń rodzinnych, tj. kwotę 674,00 zł. Organ wskazał, że w związku z tym, iż dochód rodziny strony w okresie od 1.02.2018 r. do 31.03.2018 r. przekroczył ustawowe kryterium dochodowe o kwotę wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych przysługujących rodzinie, świadczenie rodzinne przyznane decyzją z dnia [...] r. nie przysługiwały w okresie od 1.02.2018 r. do 31 03.2018 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, w wyniku rozpoznania odwołania, decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1952) organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.
Organ podniósł, że powodem uchylenia decyzji z dnia [...] r. przyznającej skarżącej świadczenia rodzinne na okres zasiłkowy 2017/2018, za okres od 1.02.2018 r. do 31.03.2018 r. jest przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego w przeliczeniu na osobę w rodzinie, tj. kwoty 674,00 zł, w związku z podjęciem przez nią zatrudnienia w A Sp. z o.o. w okresie od 10.12.2017 r. do 26.03.2018 r., o czym nie poinformowała organu wypłacającego świadczenia rodzinne. Organ wskazał, że po doliczeniu do dochodu rodziny, zgodnie z art. 5 ust. 4b ww. ustawy, uzyskanego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, tj. za miesiąc styczeń 2018 r. w wysokości netto 1.568,97 zł, miesięczny dochód rodziny wyniósł 2.787,49 zł, a w przeliczeniu na osobę (3 osoby) 929,16 zł, czyli przekroczył kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń rodzinnych.
Organ dodał, że w przypadku strony kryterium dochodu na osobę w rodzinie, uprawniające do świadczeń rodzinnych wynosi 674,00 zł, które pomnożone przez liczbę członków rodziny wynosi 2.022,00 zł. Natomiast miesięczny dochód rodziny po uzyskaniu dochodu wyniósł 2.787,49 zł. Różnica między osiągniętym dochodem, a kryterium dochodowym rodziny wyniosła 765,49 zł (2.787,49 zł — 2022,00 zł). Łączna miesięczna wysokość przysługujących stronie zasiłków rodzinnych w omawianym okresie wynosiła 259,00 zł (135,00 zł +124,00 zł). Organ dodał, że kwota przekroczenia dochodu jest wyższa od łącznej kwoty zasiłków rodzinnych, zatem w okresie od 1.02.2018 r. do 31.03.2018 r. stronie nie przysługiwały zasiłki rodzinne przyznane decyzją z dnia 20.10.2017 r. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem. Rozstrzygnięcie decyzji znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Weryfikacja uprawnień strony do świadczeń rodzinnych w okresie od 1.02.2018 r. do 31.03.2018 r. została dokonana w sposób prawidłowy.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca podniosła, że organ uchylił decyzję ostateczną ze skutkiem wstecznym. Ponadto zarzuciła, że organ przyjął nieprawidłowe kryterium dochodowe, powinien bowiem uwzględnić, że w skład jej rodziny wchodzą osoby niepełnosprawne. Podniosła, że organ nie wliczył do składu rodziny jej syna M. .
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. o uchyleniu decyzji z dnia [...] r. przyznającej skarżącej świadczenia rodzinne w części dotyczącej świadczeń za okres od 1.02.2018 r. do 31.03.2018 r.
Powodem uchylenia decyzji z dnia [...] r. w części dotyczącej świadczeń rodzinnych za okres od 1.02.2018 r. do 31.03.2018 r. było stwierdzenie przez organ przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącej, w związku z podjęciem przez nią zatrudnienia w okresie od 10.12.2017 r. do 26.03.2018 r.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2220), według którego, organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że decyzja ta – podobnie jak i decyzja organu I instancji – została wydana z naruszeniem cytowanego przepisu art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który nie daje podstaw do uchylenia z mocą wsteczną decyzji przyznającej świadczenia rodzinne. W razie ustalenia, że strona nienależnie pobrała świadczenia rodzinne, mogą zaistnieć podstawy wydania decyzji o ich zwrocie. Znajduje wówczas zastosowanie art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych. (Na marginesie zaznaczyć należało, że organ I instancji w sposób nieprawidłowy sformułował rozstrzygnięcie określając, że uchyla przedmiotową decyzję w okresie wskazanym w tym rozstrzygnięciu).
Wobec tego zaistniały podstawy do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 P.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej świadczenia rodzinne – na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a. należało umorzyć postępowanie administracyjne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło