IV SA/Gl 823/05

WyrokWSA w Gliwicach2006-10-24

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Adam Mikusiński, Teresa Kurcyusz-Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która merytorycznie rozpoznała odwołanie wniesione po terminie, bez wniosku o przywrócenie terminu, jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa skutkującą stwierdzeniem jej nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która merytorycznie rozpoznała odwołanie wniesione z uchybieniem terminu, bez wniosku o przywrócenie tego terminu, jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
I. K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb bytowych i zdrowotnych. Skarżąca zarzuciła organom wadliwość postępowania i kwestionowała odmowę przyznania świadczenia z uwagi na trudną sytuację materialną. Kluczowym zarzutem było wliczanie do dochodu dochodu ojca, którego skarżąca nie dysponuje, a także wskazanie na jej status samotnej matki, bezrobotnej i ograniczone dochody.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. i orzeczono, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb bytowych i zdrowotnych stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Burmistrz Miasta T. G. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm./ oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił I. K. przyznania pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb bytowych i zdrowotnych w miesiącu [...] oraz pokrycie kosztów zakupu i transportu [...]. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że I. K. nie spełnia wymogów do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, ponieważ dochód jej rodziny przekracza kryterium dochodowe przewidziane dla tego typu rodziny, z tego też powodu organ rozpatrywał możliwość przyznania świadczenia specjalnego. Z uwagi na trudności finansowe ośrodka oraz dużą liczbę osób ubiegających się o przyznanie pomocy nie jest w stanie uwzględnić tej formy pomocy. Nadto wskazał, że zgłoszona potrzeba w zakresie zakupu i transportu [...] nie znajduje umocowania w stanie faktycznym, ponieważ wnioskodawczyni i jej córka są w stanie potrzebę tę zaspokoić we własnym zakresie. Z decyzją tą nie zgodziła się I. K., która wniosła odwołanie wyrażając jedynie niezadowolenie z tej decyzji, poprzez nie zgadzanie się z jej treścią. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z sentencji decyzji organu pierwszej instancji nie wynika jakiego świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej odmówiono stronie. Nadto organ ten zaznaczył, że specjalny zasiłek celowy przyznawany jest na określony cel, natomiast organ pierwszej instancji w swoim rozstrzygnięciu nie skonkretyzował tego celu, ponieważ pojęcie potrzeb bytowych jest niewiele mówiące. Dodatkowo wskazano na uchybienia związane z brakiem analizy budżetu rodziny jak również rozważań dotyczących występowania szczególnej potrzeby. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła I. K. W skardze tej zarzuciła organom administracji wadliwość przeprowadzonego postępowania i zakwestionowała odmowę przyznania świadczenia z pomocy społecznej w sytuacji, gdy sytuacja materialna rodziny jest trudna. Skarżąca zakwestionowała wliczanie do jej dochodu, dochodu ojca, ponieważ ona tym dochodem nie dysponuje. Podniosła również, że jest matką samotnie wychowującą córkę, osobą [...], bezrobotną bez prawa do zasiłku, a jedyny jej dochód stanowią [...] w wysokości [...] zł, jak również nie ma możliwości osobnego zamieszkiwania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Przeprowadzona kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa, jednakże z innych powodów niż wskazała to skarżąca. Stosownie bowiem do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a po myśli art. 145 § 1 pkt 2 powyższej ustawy sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że organ odwoławczy uprawniony jest do merytorycznego rozpatrywania wniesionego odwołania jedynie wówczas, gdy odwołanie zostanie wniesione przez osobę posiadającą status strony oraz z dochowaniem terminów do skorzystania z tego instrumentu prawnego. Z kolei merytoryczne rozpatrzenie odwołania w sytuacji, w której odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia skutkuje istotną wadliwością rozstrzygnięcia organu odwoławczego, wyczerpuje przesłankę stwierdzenia nieważności takiej decyzji przewidzianą treścią art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W rozpatrywanej sprawie Sąd zetknął się z tego typu sytuacją. Otóż jak wynika z akt sprawy decyzja organu pierwszej instancji została stronie doręczona w dniu [...] r. Okoliczność ta wynika z potwierdzenia odbioru decyzji przez stronę, przy czym przyjdzie zauważyć, że skarżąca decyzje z [...] r. otrzymała za pośrednictwem poczty w dniu [...] r. jednakże wśród doręczonych skarżącej w tym dniu decyzji nie ma numeru wskazanej decyzji z dnia [...] r. W tej sytuacji termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] r. Skarżąca odwołanie od wskazanej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. jak również przywoływanych decyzji z dnia [...] r. napisała w dniu [...] r. co wynika z daty znajdującej się na tym piśmie jak również w dniu tym pismo to zostało odebrane przez jakąś osobę, a prezentata organu pierwszej instancji na odwołaniu zawiera datę [...] r. W świetle powyższych ustaleń skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z uchybieniem terminu, które wynosi [...]. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika by skarżąca występowała z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Natomiast organ odwoławczy rozpatrując wniesione odwołanie w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia przyjął, że odwołanie wniesione zostało w terminie i na tę okoliczność nie przeprowadzał już żadnych dalszych ustaleń. W tej sytuacji merytoryczne rozstrzygnięcie wniesionego odwołania wyczerpuje przesłankę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa /art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego/. W następstwie niniejszego wyroku sprawa trafia ponownie do rozpatrzenia przez organ odwoławczy, który kierując się wskazówkami zamieszczonymi w niniejszym wyroku winien podjąć stosowne rozstrzygnięcie. Z uwagi na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji uchylono w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia niezbędnym stało się stosownie do postanowień art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji. SJ/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło