IV SA/Gl 823/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-02-16
Skład orzekający: Beata Kalaga - Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), czy jedynie w zakresie częściowym, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i dochody?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku skarżącej, która posiada stały dochód i nie wykazała nadzwyczajnych obciążeń finansowych, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, a odmowa całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej nie stanowi znaczącego obciążenia.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na uchwałę Rady Powiatu, która została odrzucona. Następnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia skargi kasacyjnej, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na zwolnienie z pracy, samotne gospodarowanie, zły stan techniczny domu i posiadanie nieruchomości rolnych, a także niski dochód z świadczenia pieniężnego. Sąd ocenił jej sytuację materialną i życiową.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.S. na uchwałę Rady Powiatu T. z [...]r., nr [...] w przedmiocie przekazania do prowadzenia jako zadanie własne zadania podstawowej opieki zdrowotnej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata p o s t a n a w i a 1. ustanowić adwokata dla skarżącej, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2008 r. odrzucono skargę S.S. na uchwałę Rady Powiatu T. z [...]r., nr [...] w przedmiocie przekazania do prowadzenia jako zadania własne zadania podstawowej opieki zdrowotnej.
Pismem z dnia [...]r. skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych celem wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z brakiem złożenia wniosku w wymaganej przepisami formie, zarządzeniem z dnia [...]r. wezwano skarżącą o nadesłanie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF".
W dniu [...]r. skarżąca złożyła wniosek w przewidzianej prawem formie precyzując, iż zakres jej żądania obejmuje nie tylko zwolnienie od kosztów sądowych, a także ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu podniosła, iż w [...]r. została zwolniona z pracy, czego skutkiem są dotychczasowe kłopoty finansowe i rodzinne. Równocześnie oświadczyła, że jest osobą [...], gospodaruje samotnie, posiada stary dom znajdujący się w złym stanie technicznym o powierzchni [...] m2 i nieruchomości rolne o powierzchni [...] ha. Nie dysponuje natomiast żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Miesięczny dochód skarżącej stanowi świadczenie [...] w kwocie [...] zł. W toku postępowania o przyznanie prawa pomocy prowadzonego w zakresie innej sprawy z jej skargi, zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SA/Gl 824/08 nadesłane zostały dokumenty złożone oświadczenia. Przedłożono decyzję organu [...] ustalającą wysokość pobieranej [...], wyciąg bankowy potwierdzający przelew tego świadczenia na jej konto oraz dokumenty dotyczące nieruchomości, której jest współwłaścicielką. Dołączono również kopię wyroku sądu orzekającego [...], kopię zeznania podatkowego za rok [...] oraz dokumenty źródłowe potwierdzające wysokość kosztów poniesionych przez nią z tytułu pobytu w [...] ([...] zł), opłat za zużycie prądu ([...]zł), składki ubezpieczeniowej ([...] zł – należność na 3 miesiące), a także należności uiszczonej w [...]r. za wymianę okna ([...] zł).
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Odnosząc się do niniejszego wniosku należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącej doprowadziła do konkluzji, że wymóg warunkujący przyznanie prawa pomocy został przez nią zachowany jednakże tylko w stopniu uzasadniającym ustanowienie adwokata oraz jedynie częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczeń S.S. i z nadesłanych przez nią dokumentów źródłowych wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku i osiąga dochód netto wynoszący [...] zł. W ocenie Sądu jej dochody nie pozwalają na poczynienie oszczędności wystarczających na pokrycie pełnych kosztów niniejszego postępowania, a także wydatków związanych z wynajęciem profesjonalnego pełnomocnika, bez ryzyka poniesienia uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu.
Uwzględniając sytuację materialną S.S. nie sposób jednak uznać aby było uzasadnione zwolnienie jej w zakresie całkowitym, które może zostać przyznane wyłącznie wtedy, gdy wnioskodawca, pomimo dokonania oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia jedynie koniecznych kosztów związanych z podstawowymi potrzebami życiowymi nie jest w stanie zgromadzić środków wystarczających na pokrycie jakichkolwiek przewidywalnych obciążeń finansowych związanych z postępowaniem.
S.S. osiąga stały dochód w kwocie netto [...] zł natomiast nadesłane dokumenty nie potwierdzają, aby była ona obciążona ponadprzeciętnie wysokimi kosztami utrzymania. Z oświadczeń zawartych we wniosku nie wynika przy tym aby miały w jej przypadku miejsce szczególne okoliczności (np. ciężka, obłożna choroba, nieporadność, nadzwyczajne zdarzenia losowe), które mogłyby powodować obciążenie zwiększonymi wydatkami. W związku z tym uznano, iż opłacenie przez nią wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł, który będzie jedynym wydatkiem na tym etapie postępowania, nie będzie stanowiło znaczącego obciążenia finansowego domowego budżetu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 254 § 1 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło