IV SA/Gl 826/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Szpitala [...] w B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że nie podlega ona wykonaniu. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. stwierdził u D. C. chorobę zawodową -[...] wymienioną w poz. [...] wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz.1115 z 2002 r.). Decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające oraz orzeczenie lekarskie Oddziału A Szpitala A w B. z dnia [...] r. Nr [...]. Odwołanie od tej decyzji złożyły Szpital A w B. oraz Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w G. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w G. domagał się zmiany zaskarżonej decyzji w tym zakresie, iż do [...] doszło na terenie tego zakładu, argumentując , iż D. C. podjęła pracę w tym zakładzie w dniu [...] r. , a wyniki badań laboratoryjnych z dnia [...] r. wskazują , iż już w tym terminie wymieniona była osobą chorą na [...]. Stąd też - zdaniem strony odwołującej się - oczywistym jest, iż wymieniona nie mogła ulec [...] w tym zakładzie, skoro już przed podjęciem pracy była osobą z rozpoznaną chorobą - [...]. Również Szpital A w B. domagał się zmiany zaskarżonej decyzji w tym zakresie, iż do [...] doszło na terenie tego szpitala. Wskazano, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uznając, iż stwierdzone u D. C. [...] może pozostawać w związku z zatrudnieniem w charakterze [...] w Szpitalu A w B. Powiatowy Inspektor Sanitarny dokonał błędnej oceny stanu faktycznego sprawy. Odwołujący się zaakcentował, iż ustalenie [...] nastąpiło w dniu [...] r., gdy w trakcie diagnostyki stwierdzono u wymienionej [...], podnosząc jednocześnie, iż w okresie poprzedzającym tj. jeszcze przed podjęciem [...] w Szpitalu A w B. stwierdzono u D. C. [...] (badanie z dnia [...] r.) -co sugerować może wstępną [...]. Podniesiono , że w/wym. [...] rozpoczęła [...] r. i zakończyła [...] r. -z tym , że na terenie oddziałów Szpitala A przebywała do dnia [...] r. , a pozostałe [...] cząstkowe odbywała poza siedzibą tegoż Szpitala. Zdaniem strony odwołującej się ta rozpiętość czasowa eliminuje możliwość [...] przez wymienioną [...] w trakcie [...] odbywanego na terenie Szpitala. Tym bardziej, iż wymieniona nie zgłaszała żadnego zdarzenia wiążącego się z [...] u niej [...] podczas wykonywania powierzanych jej czynności oraz oświadczyła, że przestrzegała zasad zabezpieczania się w przypadku kontaktu z [...] używając rękawic (zakładając nawet dwie pary jednocześnie). Ponadto wskazano, iż w czasie stwierdzenia u wymienionej [...] tj. w dniu [...] r. i to już w sposób niebudzący wątpliwości, poszkodowana począwszy od dnia [...] r. pracowała na Oddziale B w publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w G., który to okres poprzedzony był przerwą w zatrudnieniu wymienionej trwającą od [...] r. do [...] r.. Stąd też w tej sytuacji oczywistym jest, iż do [...] D. C. [...] nie mogło dojść i nie doszło podczas jej zatrudnienia jako [...] w Szpitalu A w B., który to fakt wyłącza odpowiedzialność tego Szpitala z tytułu przedmiotowej choroby zawodowej. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Podniesiono, iż przeprowadzone w sprawie D. C. postępowanie wyjaśniające wykazało, że w/wym. była zatrudniona w latach [...] r. do [...] r. w Szpitalu A w B. na stanowisku [...] i w latach [...] r. do nadal Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej -Oddziale B w Głuchołazach jako [...]. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uznał , iż D. C. wykonując zawodowe obowiązki [...] w Szpitalu A w B. i [...] w Samodzielnym publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej -Oddziale B w G. miała bezpośredni kontakt z [...] potencjalnie [...] i pracowała w warunkach stwarzających [...] m. in. wirusem zapalenia wątroby typu C. Organ podkreślił, iż D. C. była badana w Oddziale A Szpitala A w B. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. Nr [...]), gdzie lekarze specjaliści rozpoznali chorobę zawodową -[...] i zakwalifikowali rozpoznaną chorobę do poz. [...] wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002 r.. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniach Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wskazał, że związek przyczynowy między wielokrotną ekspozycją na czynniki [...] w środowisku pracy a rozpoznaną przez orzeczników chorobą zawodową został wykazany (spełnione zostały przesłanki - narażeniowa i orzecznicza), zatem istnieją podstawy do wydania decyzji administracyjnej stwierdzającej u D. C. chorobę zawodową wym. w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Podkreślił, iż dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały, co nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową. Organ odwoławczy podkreślił, że każdy kontakt D. C. z materiałem potencjalnie [...] w środowisku pracy, jak również ze sprzętem [...] był bezpośrednią ekspozycją na [...], i że [...] rośnie wraz z czasem wykonywania obowiązków zawodowych w środowisku skażonym [...], a środowisko oddziałów [...] do takich się zalicza. Praca [...] odbywa się z natury rzeczy w warunkach bezpośredniego [...] czy nawet [...], a na szpitalu jako pracodawcy spoczywa [...] odpowiedzialności za ewentualne [...]. Jego przedstawiciele dotknięci [...] nie muszą dlatego udowadniać, że do [...] doszło w związku z pracą zawodową, gdyż jest to wniosek wynikający z faktu zatrudnienia w warunkach szpitalnego narażenia na takie [...] (pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2000r. sygn. II UKN 280/99 publ. OSNP 2001/8/28, gdzie stwierdza się, iż na szpitalu jako pracodawcy spoczywa [...] odpowiedzialności za [...]). Reasumując wskazano, iż wobec spełnionych przesłanek narażeniowej i orzeczniczej skutkujących stwierdzeniem u D. C. choroby zawodowej wym. w poz. [...] wykazu chorób zawodowych Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie miał podstaw by uwzględnić odwołania Szpitala A w B. i Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w G. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący Szpital A w B. domagał się zmiany zaskarżonej decyzji w tym zakresie, iż do [...] D. C. chorobą ([...]) doszło na terenie tego szpitala. W uzasadnieniu w całości powtórzono argumentację zaprezentowaną w treści odwołania. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Skarga musiała odnieść skutek. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Analizując niniejszą sprawę w zakresie objętym zarzutami skargi oraz w ramach, wynikającego z art. 134 § 1 powołanej ostatnio ustawy, obowiązku kontroli zaskarżonego aktu z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł nie dostrzec uchybień skłaniających do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132 poz. 1115). W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Organ odwoławczy przyjął w swojej decyzji, że w toku pracy zawodowej w latach [...] r. do [...] r. w Szpitalu A w B. na stanowisku [...] i w latach [...] r. do nadal Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej -Oddziale B w G. jako [...] pracowała w warunkach potencjalnego [...] powstania choroby zawodowej wym. w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. D. C. była badana w Oddziale A Szpitala A w B. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. Nr [...]), gdzie lekarze specjaliści rozpoznali chorobę zawodową -[...] i zakwalifikowali rozpoznaną chorobę do poz. [...] wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002 r.., co w przedmiotowej sprawie jest okolicznością bezsporną. Trafnie wskazał organ odwoławczy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych dla uznania danej choroby za zawodową, wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym przypadku warunki takie ją spowodowały. Prawidłowo organ także podkreślił, iż nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę, jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, z tym że nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową. W tej mierze wskazać należy, iż organ odwoławczy nie rozważył należycie, a w istocie w ogóle, argumentów zawartych w odwołaniu strony skarżącej, jak też w odwołaniu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w G., które zdaniem tych podmiotów wskazywały, iż do zakażenia przedmiotową chorobą nie doszło na terenie tych zakładów. Co do odwołania Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w G. wskazać należy po pierwsze, iż wbrew temu, co zapisano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podmiot ten wcale w swoim odwołaniu nie wskazywał Szpitala A w B. jako jednostki w której doszło do zakażenia. Odwołujący wyraźnie bowiem wskazywał, że D. C. podjęła pracę w tym zakładzie w dniu [...] r. , a wyniki badań laboratoryjnych z dnia [...] r. wskazują , iż już w tym terminie wymieniona była osobą chorą na [...] ( co wynika np. z znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy pisma Śląskiej Akademii Medycznej w K. – Katedry I Oddziału [...] w C. z dnia [...] r.). Stąd też - zdaniem strony odwołującej się - oczywistym jest, iż wymieniona nie mogła ulec [...] w tym zakładzie, skoro już przed podjęciem pracy była osobą z rozpoznaną chorobą - [...]. Również strona skarżąca w swoim odwołaniu wskazywała na okoliczności mogące wskazywać, iż przedmiotowe zakażenie powstało wcześniej, podnosząc , iż w okresie poprzedzającym tj. jeszcze przed podjęciem [...] w Szpitalu A w B. stwierdzono u D. C. [...] (badanie z dnia [...] r.) -co sugerować może [...]. W tym stanie rzeczy obowiązkiem organu odwoławczego było rozważenie wyżej przytoczonej argumentacji strony skarżącej, jak i odwołującego się Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w G. i odniesienie się do niej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia , czego organ nie uczynił. Tego typu wada uzasadnienia wskazuje na niedbałość organu odwoławczego w rozpoznaniu sprawy, nie pozwala na rozpoznanie motywów, którymi kierowano się przy jej załatwieniu i powoduje, że w zasadzie, poprzez brak rzeczowej argumentacji, decyzja w tej mierze w istocie wymyka się spod kontroli. Wbrew swym obowiązkom organ odwoławczy nie odniósł się konkretnie do żadnego z argumentów obydwu odwołań. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Należy wskazać, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Wspomniane żądania, wnioski i zarzuty mogą być rzecz jasna zawarte także w złożonym przez stronę odwołaniu. Stąd obowiązkiem organu odwoławczego o podstawowym znaczeniu jest również przytoczenie w tym względzie treści odwołania oraz ustosunkowanie się do niego w uzasadnieniu wydanej decyzji. Brak podania w uzasadnieniu decyzji pełnych motywów rozstrzygnięcia uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony powoduje niemożność poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istniejącego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 K.p.a. . Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). Takich kroków zaś – jak już wyżej wskazano - w niniejszej sprawie nie podjęto. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponieważ zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, a wyrok sądu jest nieprawomocny, w oparciu o art. 152 cyt. ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych wywodów Sądu.