IV SA/Gl 83/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2007r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...]r. nr [...] Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., działając z upoważnienia Wójta Gminy M., na podstawie art. 6 ust. 1, art. 47 oraz art. 12, art. 14, art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił H. M. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko J. M. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko, nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne od drugiego z rodziców dziecka, chyba że powództwo o ustalenie świadczenia zostało oddalone. W przypadku skarżącej w wyroku rozwodowym nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz córki od ojca, ani też powództwo nie zostało oddalone. W tej sytuacji, zdaniem organu, warunki uprawniające do przyznania świadczeń rodzinnych nie zostały spełnione. Od powyższej decyzji H. M. wniosła odwołanie, w którym podała, że jest osobą rozwiedzioną, samotnie wychowującą córkę. W wyroku rozwodowym Sąd zobowiązał ją w całości do ponoszenia kosztów utrzymania córki, a byłego męża do ponoszenia kosztów utrzymania syna. Wobec uregulowania kwestii ponoszenia kosztów utrzymania dzieci w wyroku rozwodowym sprawa z pozwu o alimenty jaki złożyła do Sądu została umorzona. W tej sytuacji wydanie decyzji odmownej odwołująca się uznała za krzywdzące wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...]r. Nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołano odpowiednie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczące zasad przyznawania zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku. Dalej Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji uznając, że strona nie spełnia wymogów do otrzymania zasiłku rodzinnego, ponieważ nie ma zasądzonych alimentów od ojca dziecka i nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 7 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która usprawiedliwiałaby brak tych alimentów. Skoro stronie nie przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego, to nie przysługują jej również dodatki do tego zasiłku. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła H. M., w której nie zgodziła się ze stanowiskiem organów administracji. Podniosła, że w dniu [...]r. ponownie wniosła pozew o alimenty na rzecz córki. Otrzymała wezwanie do Sądu w tej sprawie, która została oznaczona jako sprawa o podwyższenie alimentów. Na tej podstawie skarżąca wywiodła, że w wyroku rozwodowym są zasądzone świadczenia alimentacyjne, a zatem zasiłek rodzinny jej przysługuje. Ponadto wskazała na swoją trudną sytuację materialną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji. Ponadto, zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o wskazane regulacje prawne wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Organy administracji obu instancji jako przesłankę odmowy przyznania świadczenia wskazały na treść art. 7 pkt. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie do postanowień tego przepisu zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnej wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka chyba, że: a) drugi z rodziców dziecka nie żyje, b) ojciec dziecka jest nieznany, c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. Zdaniem organów administracji orzekających w sprawie z wyroku rozwodowego nie wynika by od drugiego rodzica dziecka zasądzone zostały świadczenia alimentacyjne na rzecz dziecka wychowywanego przez skarżącą i nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 7 ust. 5 lit. a-c cyt. ustawy. Kluczowym zagadnieniem dla rozpatrywanej sprawy jest zatem prawidłowe odczytanie wyroku rozwodowego z dnia [...]r. sygn. akt [...] wydanego przez Sąd Okręgowy w C.. Mocą wskazanego wyroku orzeczono rozwód małżeństwa skarżącej, jednocześnie powierzono jej wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córką J., natomiast jej byłemu mężowi nad synem K.. Nadto nałożono na skarżącą obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania córki J. w całości i analogicznie na jej byłego męża w odniesieniu do syna K.. Przyjdzie zauważyć, że wyrok ten zapadł przed wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych, zatem wyrok ten nie można odczytywać literalnie w zestawieniu z brzmieniem aktualnie obowiązujących przepisów. W tej sytuacji należy zastanowić się nad istotą tego wyroku. Otóż z pkt. [...] i [...] jego sentencji wynika, że każdy z rodziców wykonuje władzę rodzicielską nad jednym z dzieci, pochodzących z małżeństwa, jak również każdy z rodziców został zobowiązany do całkowitego ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania powierzonego mu na wychowanie dziecka. Zatem istotą tego wyroku jest zniesienie obowiązków alimentacyjnych byłych małżonków względem drugiego dziecka pozostającego na utrzymaniu drugiego z nich. Oznacza to, że sąd powszechny zrezygnował z zasądzenia wzajemnych alimentów. Tak interpretowany wyrok odpowiada treści art. 7 pkt. lit. "c" ustawy o świadczeniach rodzinnych, że powództwo o zasądzenie świadczeń alimentacyjnych od drugiego rodzica zostało oddalone. W świetle przeprowadzonej interpretacji wyroku rozwodowego oraz mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa należy stwierdzić, że w przypadku skarżącej nie występuje przesłanka negatywna uniemożliwiająca przyznanie świadczenia rodzinnego, a mianowicie, że nie zostały zasądzone alimenty od drugiego rodzica. W tej sytuacji organy administracji obu instancji dopuściły się naruszenia przepisu prawa materialnego (art. 7 pkt. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych), a okoliczność ta wyczerpuje przesłankę uwzględnienia skargi przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. Z uwagi na to, że mocą zaskarżonej decyzji odmówiono skarżącej przyznania zasiłku rodzinnego nie zachodzi okoliczność orzekania w trybie art. 152 powołanej wyżej o jej wykonalności.