IV SA/Gl 830/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-09-13
Skład orzekający: Tadeusz Michalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał w sposób wystarczający, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia adwokata z urzędu, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób dostatecznie wyczerpujący okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku. Nie wyjaśnił rozbieżności dotyczących osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe oraz nie przedstawił wystarczających dowodów na potwierdzenie swojej sytuacji materialnej i dochodów, co uniemożliwiło weryfikację jego oświadczeń. W związku z tym, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący E.C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej choroby zawodowej. Wniosek został złożony po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił wcześniejszą decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący powołał się na swoją trudną sytuację materialną, inwalidztwo i zatrucie toksynami w pracy, wskazując na niskie dochody rodziny i posiadanie mieszkania. Sąd wezwał do uzupełnienia dokumentacji, jednak skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów, w szczególności w zakresie osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącemu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 13 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku skarżącgo o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy
Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r., nr [...] orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u E.C. choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych i aerosoli drażniących.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] r. cofnął pełnomocnictwo udzielone adwokatowi z wyboru oraz złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W przedłożonym urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że fakty i dowody wskazujące na uzasadnienie składanego wniosku znajdują się w tutejszym Sądzie bowiem jest to już 12 proces w jego sprawie. Zaznaczył ponadto, że jest inwalidą [...] grupy oraz, że podczas pracy zawodowej uległ zatruciu toksynami. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córkami U.(ur. w [...] r.), M. (ur. w [...] r.), M. (ur. w [...] r.) i A. (ur. w [...] r.) oraz z żoną M. Zadeklarował, że nie posiada nieruchomości gruntowych, jest natomiast właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m2. Nadto nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych. Miesięczny dochód jego rodziny to kwota [...], na który składa się renta pobierana przez skarżącego w kwocie [...] euro oraz renta jego żony w kwocie 600 euro.
Przedłożone przez skarżącego dokumenty uznano za niewystarczające dla oceny jego sytuacji materialnej dlatego zarządzeniem z dnia [...] r. zwrócono się do niego o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które się powołał. W szczególności wezwano skarżącego do przedłożenia aktualnych dokumentów potwierdzających wysokość świadczeń rentowych jego i jego żony, złożenie oświadczenia w zakresie faktycznie ponoszonych kosztów utrzymania oraz oświadczenia wskazującego z jakimi osobami skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
W odpowiedzi skarżący, w piśmie sporządzonym w formie kserokopii, opisał swoją sytuację zdrowotną oraz finansową wskazując na koszty, jakie ponosi na bieżące utrzymanie rodziny. Oświadczył ponadto, że ma cztery córki i każda z tych córek otrzymuje wynagrodzenie za pracę i nie posiada żadnych innych dochodów. Zaznaczył, że opłata za mieszkanie wynosi [...] euro "to jest [...] euro", opłata za prąd [...] euro, telefon około [...] euro. Za leczenie około [...] euro. Wskazał, że poniósł również wydatek na zakup telewizora w wysokości [...] euro.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. , stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Odnosząc się do wniosku E. C. należy wskazać, że w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostało udowodnione przez stronę.
Skarżący nie udokumentował bowiem w sposób dostatecznie wyczerpujący okoliczności, na które powołał się we wniosku, pomimo, iż został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia [...] r. Wprawdzie przedłożył dokumenty wskazujące na wysokość otrzymywanych świadczeń przez jego i jego żonę oraz, które obrazują koszty jakie ponosi rodzina na bieżące utrzymanie, jednakże nie wyjaśnił rozbieżności w złożonym oświadczeniu, a dotyczących osób z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. W piśmie uzupełniającym wniosek wskazał jedynie, że ma cztery córki i każda z nich otrzymuje wynagrodzenie za pracę. Nie wyjaśnił zatem, czy dorosłe córki prowadzą ze skarżącym wspólne gospodarstwo, czy też nie.
Mając na względzie powyższe uznano, że w niniejszym przypadku brak jest podstaw do zastosowania instytucji prawa pomocy.
Nie budzi bowiem wątpliwości, że stan majątkowy i dochody osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą powinien być uwzględniony przy ocenie spełnienia przez niego przesłanek wynikających z art. 246 §1 P.p.s.a.
Zaprezentowany wyżej pogląd jest analogiczny ze stanowiskiem judykatury, zgodnie z którym pojęcie "stanu majątkowego strony" użyte w art. 252 p.p.s.a. nie jest tożsame z pojęciem "jej majątku" lecz swoim zakresem zbliżone jest do "sytuacji majątkowej", która obejmuje również dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, czy też w inny sposób wpływających na jego możliwości finansowe. Wysokość dochodów tych osób rzutuje bowiem w sposób bezpośredni na sytuację finansową całej rodziny wnioskującego a co za tym idzie na zdolność do uiszczenia przezeń kosztów postępowania sądowego (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt I OZ 657/06, publ. LEX Nr 181557).
W świetle przedstawionych wyżej rozważań nie sposób przyjąć aby skarżący wykazał w sposób wystarczająco przekonujący, że uiszczenie kosztów związanych z reprezentowaniem w sprawie przez adwokata lub radcę prawnego przekracza jego możliwości płatnicze i mogłoby narazić jego i jego rodzinę na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu.
Brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających czy przynajmniej uprawdopodabniających fakt, że pełnoletnie córki skarżącego nie prowadzą z nim wspólnego gospodarstwa domowego (w formularzu wniosku skarżący wskazał je jako osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym) oraz nieznajomość ewentualnej wysokości wynagrodzenia za pracę jakie otrzymują uniemożliwia bowiem weryfikację oświadczeń skarżącego w tym zakresie, a co za tym idzie wyklucza uznanie ich za w pełni wiarygodne.
Mając na uwadze wszystkie powołane wyżej okoliczności Sąd postanowił jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło