IV SA/Gl 834/06

WyrokWSA w Gliwicach2006-12-13

Skład orzekający: Adam Mikusiński, Beata Kalaga-Gajewska, Teresa Kurcyusz-Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku rozpoznania choroby zawodowej przez kompetentną placówkę diagnostyczną, można stwierdzić chorobę zawodową, jeśli pracownik był narażony na czynniki szkodliwe?
Ratio decidendi
Nie można stwierdzić choroby zawodowej, jeśli nie została ona rozpoznana przez kompetentną placówkę diagnostyczną jako choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, nawet jeśli pracownik był narażony na czynniki szkodliwe. Stwierdzenie choroby zawodowej wymaga jednoczesnego spełnienia przesłanek: choroby ujętej w wykazie oraz wykazania, że została ona spowodowana warunkami pracy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący pracował w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe, jednak placówki diagnostyczne nie rozpoznały u niego choroby zawodowej zgodnie z obowiązującym wykazem. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów poprzez oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na orzeczeniach lekarskich i pominięcie faktu narażenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant staż. Anna Michalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Sygn. akt IV SA/Gl 834/06 | | UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. nie stwierdził u T. Z. choroby zawodowej [...] wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W podstawie prawnej tej decyzji powołał art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. nie rozpoznała u strony choroby zawodowej. Ustalił również, iż w latach [...]-[...]strona pracowała w KWK " [...]", a następnie w latach[...]-[...]w [...]Spółce Węglowej S.A. KWK "[...]" oraz w latach [...]-[...]w Zakładzie Górniczym "[...]" Sp. z o.o. i w Kompanii Węglowej S.A. Zakład Górniczy "[...]" na stanowisku [...] pod ziemią w warunkach ryzyka wystąpienia choroby zawodowej. Jednak z uwagi na brak rozpoznania choroby zawodowej przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Poradnię Chorób Zawodowych w S. nie było podstaw do jej stwierdzenia. W odwołaniu strona domagała się ponownego rozpatrzenia jej sprawy i stwierdzenia choroby zawodowej. Wskazywała, że występujący i nasilający się u niej [...] jest rezultatem wieloletniej pracy w [...] oraz wnioskowała o ponowne przeprowadzenie badań lekarskich. Decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podtrzymał ustalenia faktyczne dokonane przez ten organ dotyczące przebiegu pracy odwołującego i zajmowanych przez niego stanowisk. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). Zaznaczył, iż przeprowadzone w rozpoznanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w czasie pracy pod ziemią w latach [...]-[...] odwołujący był eksponowany na [...] o poziomach przekraczających normatywy higieniczne, a więc w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania przewlekłego [...]. Jednakże orzeczenie z dnia [...] wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. rozpoznało u odwołującego [...] bez cech lokalizacji [...] i ustaliło podwyższenie progu [...] dla [...], a dla [...]. Tym samym nie upoważniało do rozpoznania choroby wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych i wykluczyło istnienie choroby zawodowej [...] spowodowanego działaniem [...]. Dlatego, chociaż odwołujący pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania przewlekłego [...] nie można było uwzględnić jego odwołania i stwierdzić choroby zawodowej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) i wyczerpano przewidziany w tych przepisach dwuszczeblowy tryb diagnozowania choroby zawodowej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego, jako wydanej z naruszeniem § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych polegającym na tym, że rozstrzygnięcie oparto wyłącznie na orzeczeniach lekarskich, a pominięto fakt narażenia T. Z. na działanie szkodliwego czynnika. Zaznaczył również, że aktualny stan narządu [...] T. Z. jest znacznie gorszy od stwierdzonego w czasie badań przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik, a ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Z dniem 3 września 2002 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, póz. 1115), zwane dalej w skrócie rozporządzeniem z dnia 30 lipca 2002 r. Ma ono zastosowanie do wszystkich postępowań administracyjnych w sprawach chorób zawodowych wszczętych w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia lub później. Natomiast w odniesieniu do postępowań w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia rozpoczętych przed dniem 3 września 2002 r., zgodnie z § 10 tego rozporządzenia, mają zastosowanie dotychczasowe przepisy, tj. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, póz. 294 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie podejrzenie choroby zawodowej zostało zgłoszone przez lekarza medycyny [...] w [...]czyli już po wejściu w życie nowych przepisów. Dlatego organy sanitarne prawidłowo rozpoznały sprawę w oparciu o rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002 r. W orzeczeniu lekarskim Nr [...] wydanym w dniu [...] przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. rozpoznano u skarżącego [...] o poziomie [...] w [...] i [...] w [...]. Jednakże z uwagi na poziom[...] w [...] poniżej [...]nie rozpoznano choroby zawodowej. Również Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w swoim orzeczeniu z dnia [...] rozpoznała u skarżącego [...] o lokalizacji[...] o poziomie [...] i [...] w [...] i uznała, z uwagi na wielkość[...] w[...], że brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - [...]. Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. chorobę zawodową można stwierdzić, jeżeli została ujęta w wykazie chorób zawodowych. Nadto, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że ta choroba spowodowana została działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednoznacznie z powołanego przepisu wynika, iż "choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w ścisłym związku przyczynowym z pracą. Dodatkowo przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, jak również warunki jej wykonywania. Jednakże niezbędnym warunkiem jej stwierdzenia jest uprzednie rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych, a następnie wykazanie, że do zachorowania doszło bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem na skutek działania w środowisku pracy czynników szkodliwych bądź w związku ze sposobem wykonywania pracy. Choroba zawodowa uszkodzenia [...] została opisana w pozycji [...]wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., gdzie ujęto ją jako [...] spowodowany [...], wyrażony podwyższeniem progu [...] o wielkości co najmniej [...] w[ ...], obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości [...]. Jednocześnie udokumentowane objawy choroby muszą wystąpić w ciągu 2 lat od ustania narażenia na działanie [...]. Wskazać w tym miejscu należy, że zarówno sądy administracyjne, jak i organy inspekcji sanitarnej prowadzące postępowania administracyjne w sprawie stwierdzania chorób zawodowych nie są uprawnione do poszerzania katalogu chorób zawodowych rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., jak również do rozszerzającej interpretacji jego przepisów, prowadzącej w istocie do poszerzenia tego katalogu chorób o [...] nie osiągające poziomu co najmniej [...]. W rozpoznawanej sprawie lekarze dwóch placówek diagnostycznych jednoznacznie stwierdzili, iż ujawnione u skarżącego zmiany w narządzie [...] nie dają obecnie podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, bowiem nie odpowiadają definicji choroby zawodowej narządu [...]. Zatem w "sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem" nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. Tym samym nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek skarżącego o skierowanie go na kolejne badania, bowiem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przeprowadza się tego rodzaju dowodów. Jedynie w ograniczonym zakresie sąd może dopuścić dowód z dokumentu, jeśli przyczyni się to do wyjaśnienia sprawy. W odwołaniu skarżący zakwestionował wyniki badań przeprowadzonych przez placówkę orzeczniczą l stopnia, dlatego organ odwoławczy skierował go do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Tym samym wyczerpany został dwustopniowy tryb orzeczniczy i wbrew zarzutom skarżącego w obu wydanych orzeczeniach nie rozpoznano u niego choroby zawodowej. Dodatkowo, skarżący kwestionując wyniki ponowionych badań, nie przedstawił żadnego dowodu, który mógłby ewentualnie poddać w wątpliwość spójne i jednoznaczne stanowiska lekarzy orzeczników. Zatem nie było podstaw do podważenia ich opinii. Słusznie też organy sanitarne obu instancji uznały, że do stwierdzenia choroby zawodowej nie jest wystarczające samo występowanie narażenia zawodowego pracownika, lecz konieczne jest rozpoznanie u pracownika choroby przewidzianej w wykazie chorób zawodowych rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., a wobec braku tej drugiej przesłanki w sprawie musiało zapaść negatywne rozstrzygnięcie. Trafnie podkreślił organ odwoławczy, że stwierdzenie choroby zawodowej wymaga wystąpienia przesłanek określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., a więc schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sprawy i definicję prawną choroby zawodowej organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Zatem brak było podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, opartej na prawidłowych orzeczeniach lekarskich, które nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej. Reasumując, skoro zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, to skarga nie jest uzasadniona. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło