IV SA/Gl 834/18

WyrokWSA w Gliwicach2019-01-22

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kozicka, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wychowawcze na dziecko przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko, jeśli nie zostało ustalone świadczenie alimentacyjne od drugiego rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, mimo istnienia ugody zawartej przed mediatorem sądowym, która została zatwierdzona przez sąd po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że naruszono przepisy prawa materialnego. Stwierdzono, że organ odwoławczy pominął istotną ugodę dotyczącą alimentów na rzecz dziecka, która została zawarta przed mediatorem i zatwierdzona przez sąd po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji. Ta nowa okoliczność faktyczna, nieznana organowi pierwszej instancji, stanowiła podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a jej pominięcie przez organ odwoławczy miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na dzieci J. K. i J. F. przez Prezydenta Miasta K., co zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Organ odwoławczy uznał, że skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego na pierwsze dziecko J. K. oraz że świadczenie na córkę J. F. przysługuje tylko od 2018-02-01, ponieważ dopiero od tej daty zostało ustalone świadczenie alimentacyjne od ojca. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących ustalenia świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego oraz błędne ustalenie liczby członków rodziny i utratę zasiłku chorobowego. Do skargi dołączyła ugodę dotyczącą alimentów na córkę za okres od 01.09.2017 do 31.01.2018.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...] Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta K., na podstawie art. 4, 5, 8, 10. 18, 27 ust. 3, 48 oraz art. 49 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci z dnia 11 lutego 2016 roku (Dz. U. z 2016r. poz. 195) oraz w oparciu o art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) odmówił J. W. – dalej strona świadczenia wychowawczego, wnioskowanego na J. K., na okres od 2017-10-01 do 2018-09-30 i świadczenia wychowawczego, wnioskowanego na J. F., na okres od 2017-10-01 do 2018-01-31 i przyznał świadczenie wychowawcze, przyznane na J. F., w kwocie 500 zł miesięcznie, na okres od 2018-02-01 do 2018-03-31. W uzasadnieniu podano, iż w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że w okresie od 2017-10-01 do 2018-09-30 nie spełniła strona warunków do przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko J.K., ponieważ w tym okresie była i osobą samotnie wychowującą dziecko i nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka P. K. Wskazano też, iż w toku postępowania ustalono, że w okresie od 2017-10-01 do 2018-01-31 nie spełniła strona warunków do przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko J. F. ponieważ w tym okresie była osobą samotnie wychowującą dziecko i nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka A. F. Stwierdzono, iż strona spełnia warunki do przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko J. F. określone w art. 4 i 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i świadczenie wychowawcze przyznano w wysokości 500,00 zł m-nie na okres od 2018-02-01 do 2018-03-31. Jak ustalono zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w M. Sygn. akt [...] z dnia [...] zawarto ugodę sądową, w której A. F. zobowiązał się łożyć na utrzymanie dziecka J. F. alimenty w kwocie po 644,00 zł miesięcznie, poczynając od 2018-02-01, a orzeczenie zawiera klauzulę natychmiastowej wykonalności. Od w/w decyzji strona złożyła odwołanie wyrażając niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu I instancji. Wskazała, że od 16.05.2007r. posiada zasądzone alimenty na syna J. i nie rozumie dlaczego wnioskowane świadczenie nie zostało jej przyznane. Zaznaczyła, że nie wiedziała, że istotne znaczenie ma klauzula wykonalności wyroku zasądzającego alimenty na rzecz córki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpoznaniu odwołania strony, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazało na treść regulacji art. 5 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci zgodnie z którą świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Przywołało treść art. 5 ust. 3 zgodnie z którym świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł i art.2 ust. 13 w myśl którego ilekroć w ustawie jest mowa o osobie samotnie wychowującej dziecko - oznacza to pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem; Podkreśliło, iż w myśl art. 8 ust.2. w/w ustawy świadczenie wychowawcze na dane dziecko nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz tego dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, chyba że: 1) drugie z rodziców dziecka nie żyje; 2) ojciec dziecka jest nieznany; 3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone; 4) sąd zobowiązał jedno z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka; 5) dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach. Zaznaczyło, iż strona 31.08.2017r. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko J. K. oraz na kolejne dziecko J. F., we wniosku w składzie rodziny wpisała siebie syna J. K. i córkę J. F. i przedłożyła postanowienie SR w M. sygn. akt. [...] z dnia [...] na mocy którego zatwierdzono ugodę sądową, w której A. F. zobowiązał się łożyć na utrzymanie dziecka J. F. alimenty w kwocie po 644zł miesięcznie poczynając od 01.02.2018r., które zawiera klauzulę natychmiastowej wykonalności oraz protokół SR w K. z [...] sygn. akt [...] z zawartej ugody, na mocy której P. K. zobowiązał się łożyć na rzecz małoletniego J. K. alimenty w kwocie po 325zł miesięcznie począwszy od 16.05.2007r. Oceniając prawidłowość decyzji organu I instancji Kolegium odmiennie niż organ I instancji, stwierdziło, że strona jest osobą samotnie wychowującą syna J. i posiada zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od ojca P. K. Jednakże dochód strony osiągnięty w 2016r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, opodatkowany na zasadach ogólnych wykazany w zaświadczeniu z U.S w wysokości 77428,89 zł (pomniejszony o należny podatek, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne) oraz kwotę zwrotu z tytułu niewykorzystanej ulgi na dzieci za 2016r. w wysokości 1112,04 zł, wyniósł łącznie 78540,93 zł co w przeliczeniu przez liczbę członków rodziny (3 osoby) daje kwotę 2181,69 zł co z kolei oznacza, iż strona nie spełnia ustawowego kryterium dochodowego (800 zł) uprawniającego do otrzymania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko syna J. K. W zakresie wniosku o świadczenie wychowawcze rzecz córki J. to organ II instancji uznał, iż jest osobą samotnie wychowującą córk , jednak gdy ma zasądzone alimenty dla córki od ojca począwszy od 01.02.2018r. to wnioskowane świadczenie wychowawcze przysługuje w okresie od 01.02.2018r. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca organowi II zarzuciła naruszenie ; I. art. 8 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy Państwa w wychowaniu dzieci (tj. Dz.U. z dnia 2016 poz. 195 z późn. zm.) poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, iż nie zostało ustalone świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonalności nadanego przez sąd od 01.10.2017r. do 31.01.2018r. II. art. 2 ust. 1 pkt 19 litera f ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy Państwa w wychowaniu dzieci (tj. Dz.U. z dnia 2016 poz. 195 z późn. zm.) poprzez błędną ich wykładnie i przyjęcie, iż w 2016r. rodzina była 3 osobowa oraz nie wzięcie pod uwagę faktu iż z dniem 20.07.2017r utraciła zasiłek chorobowy. W załączeniu skargi dołączyła ugodę z [...] sporządzoną pomiędzy nią, a A. T. F. w kwestii alimentacji za czas od 01.09.2017 do 31.01.2018r małoletniej córki J. F. w kwocie 500 zł m-nie . W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i wydanie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Przypomnienia wymaga, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach [...] wydana została w oparciu o ugodę sądową co do alimentów na rzecz małoletniej córki J. F. z dnia [...] pomiędzy J. W. a A. F., której to SR w M. [...] nadał klauzulę wykonalności a postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] SR w M. zatwierdził ugodę zawarta przed mediatorem sadowym. Jak także wynika z akt sprawy J. W. zawarła z A. F. kolejną ugodę wobec mediatora sądowego J. M. dnia [...] którą to A. F. zobowiązał się tytułem alimentacji małoletniej córki J. za okres od 01.09.2017 do 31.01.2018r. do płatności kwoty 500 zł mnie do dnia 31.05.2018r. Ugoda ta [...] również została objęta klauzulą wykonalności przez SR w M. i wydano [...] przez SR w M. postanowienie sygn. akt [...] o zatwierdzeniu ugody z dnia [...] zawarta przed mediatorem sądowym . W zaistniałym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić trzeba zatem, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja SKO w Katowicach z dnia [...] wydana w oparciu o ugodę sądową z [...] zatwierdzona postanowieniem z [...] przez SR w M. pomija fakt ugody z [...] zawartej pomiędzy J. W., a A. F. przed mediatorem w kwestii alimentacji przez tegoż za czas od 01.09.2017 do 31.01.2018r. dla małoletniej córki J., zatwierdzonej orzeczeniem sądu powszechnego z 18.06.2018r. To z kolei stanowi o wystąpieniu przesłanki wznowienia postępowania, określonej w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego albowiem wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Niewątpliwie tymi nowymi okolicznościami faktycznymi istniejącymi w dniu 20.06.2018r. były zarówno w/w ugoda zawarta w dniu [...] przed mediatorem jak i orzeczenie SR w M. o zatwierdzeniu tej ugody. Również zaznaczenia wymaga, iż są to okoliczności istotne dla sprawy w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko J. F. mając na uwadze treść art. 8 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w myśl którego świadczenie wychowawcze na dane dziecko nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz tego dziecka od jego rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, (......). Skoro zatem stwierdzono opisane naruszenie prawa stanowiło ono o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Konieczność zaś uchylenia decyzji organu I instancji spowodowana została koniecznością zapewnienia stronie realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przy ponownym rozstrzyganiu wniosku strony, co nie nastąpiłoby w sytuacji uchylenia przez Sad jedynie decyzji organu odwoławczego .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło