IV SA/Gl 836/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o zasiłek celowy oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] r. Nr [...]. W piśmie z dnia 10 czerwca 2015 r. M.D. wyraził niezadowolenie z tego postanowienia Kolegium, dołączając je do pisma w celu ponownego doręczenia lub ewentualnie rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Skarżący stwierdził, że w jednej kopercie doręczono mu przedmiotowe postanowienie i inną decyzję, co spowodowało, że nie zapoznał się z pouczeniem postanowienia i uchybił terminowi do wniesienia na nie zażalenia. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając m.in. na podstawie art. 58 § 1 i 2, 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.; zwanej dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku M. D. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji orzekło odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium Odwoławcze podniosło, że przepisy k.p.a. nie przewidują instytucji zwrotu i ponownego doręczenia orzeczenia, zatem podanie M. D. należy rozpatrzyć jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 58 § 1-3 k.p.a. - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1); prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść wciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2), przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Dalej kolegium wskazało, że w myśl art. 59 § 1 i 2 k.p.a. - przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej, a od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie (§ 1); o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (§ 2). Organ zaakcentował, że cytowany przepis formułuje cztery przesłanki przywrócenia terminu. Pierwszą z nich jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, drugą przesłanką jest wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, trzecią dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku, przy czym termin ten rozpoczyna swój bieg od dnia ustania przeszkody, zaś czwartą przesłanką jest jednoczesne dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której przywracany termin był ustanowiony. W opinii Kolegium Odwoławczego, powoływane przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodabniają, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Pouczenie o 7-dniowym terminie na wniesienie zażalenia znajdowało się w zaskarżonym postanowieniu. Zatem uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącego, który nie dołożył odpowiedniej staranności i nie zapoznał się z pouczeniem. Nie zmienia tego fakt, że postanowienie doręczono razem z inną decyzją, gdyż jest to zgodna z prawem i powszechnie stosowana praktyka w organach administracji publicznego. Organ wskazał, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa. Konieczne jest zatem uwiarygodnienie przez stronę, stosowną argumentacją, swojej staranności, faktu, że przeszkoda było niezależna od niej i istniała przez cały czas aż do chwili złożenia wniosku o przywrócenie terminu, tzn., że powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem". Podsumowując – w opinii Kolegium - w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki konieczne do przywrócenia terminu, a tym samym żądanie skarżącego należało uznać za bezzasadne. Postanowieniem z dnia [...]r., Nr [...] wydanym m.in. na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowiło z urzędu sprostować oczywiste omyłki w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...] w ten sposób, ze użyte na stronie 1 w wierszu 14 zamiast zwrotu "zażalenia na postanowienie" powinien być zwrot "wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem", na stronie 1 w wierszu 18 zamiast zwrotu "odwołanie" powinien być zwrot "wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy", a na stronie 1 w wierszach 26, 29, 33 i na stronie 2 w wierszach 10, 28, 30, 31, 33 zamiast zwrotu "zażalenia" powinien być zwrot "wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy". Powyższe postanowienie wobec niezłożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy stało się ostateczne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący M. D. zarzucił nieprawidłowe podpisanie postanowienia przez członków Kolegium (brak pieczątki imiennej), naruszenie art. 18 ust. 3 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, błędne doręczenie egzemplarza decyzji Dyrektorowi MOPS w B., wadliwe stwierdzenie o nieuprawdopodobnieniu przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminowi w związku z wadliwym doręczeniem decyzji i postanowienia w jednej kopercie, przewlekłe załatwienie sprawy stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto skarżący wskazał, że w postanowieniu stwierdzono, że wnosił zażalenie, natomiast on składał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, a ewentualnie o jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do skargi, Kolegium wskazało, że "niedoczytanie" pouczenia świadczy o niedołożeniu należytej staranności i uniemożliwia przywrócenie terminu w świetle przesłanki braku winy z art. 58 § 1 k.p.a. Nie zmienia tego - dopuszczalne zdaniem Kolegium - doręczenie kilku pism w jednej kopercie. Kolegium nie podzieliło także zarzutu błędnego podpisania postanowienia, gdyż przepisy nie wymagają pieczątki imiennej, ale wskazania imienia, nazwiska i stanowiska służbowego, co zostało dochowane na pierwszej stronie postanowienia. Ponadto członkowie pozaetatowi podpisali się imieniem i nazwiskiem. Kolegium wskazało, że nie może odnieść się do zarzutu naruszenia art. 18 ust. 3 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, gdyż nie został on uzasadniony, a Kolegium nie widzi żadnych nieprawidłowości w składzie orzekającym. Odnośnie do doręczenia postanowienia Dyrektorowi MOPS w B., Kolegium wyjaśniło, że nie został on potraktowany jako strona i doręczono mu jedynie do wiadomości, gdyż sprawa dotyczy istnienia w obrocie prawnym wydanej przez niego decyzji. Odnośnie przyczyn odległego terminu rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji –kolegium podniosło - że zostały wyjaśnione skarżącemu w tym postępowaniu, które nie podlega ocenie w ramach niniejszej skargi. Z kolei błędne wskazanie w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący wniósł zażalenie zamiast wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zostało sprostowane postanowieniem Kolegium z dnia [...] r., Nr [...], a zaistniała oczywista omyłka nie wpływa na rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu, a więc nie stanowi błędu istotnego, a tym bardziej nie uzasadnia stwierdzenia nieważności postanowienia. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W sprawie niniejszej orzeczenie organu zapadło w dniu [...] r. Orzeczenie to zawiera prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Orzeczenie to zostało doręczone skarżącej na adres zamieszkania w dniu 11 maja 2015 r. Zgodnie z treścią art. 141 § 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 i 144 k.p.a. wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a zatem w przedmiotowym wypadku – ustawowy 7 dniowy termin do jego wniesienia upływał w dniu 14 maja 2015 r. Artykuł 58 k.p.a. w § 1 stanowi , że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin do na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, w § 2 stanowi , że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, dla której określony był termin, dopełniając jednocześnie czynności dla której określony był termin , a w § 3 stanowi, że przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Z powyższego wynika zatem, że przywrócenie terminu do wniesienia odwołania następuje wówczas, gdy występując do organu z takim wnioskiem strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, przy czym złożenie wniosku (prośby o przywrócenie terminu) ograniczone jest w czasie (w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu). Strona skarżąca wniosek o przywrócenie terminu motywowała zaś faktem nieznajomości prawa i niezrozumieniem pouczenia zawartego w decyzji. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Uprawdopodobnienie jako środek zastępczy dowodu winno dawać wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. Inaczej rzecz ujmując, uprawdopodobnienie ma prowadzić do uzasadnionego przypuszczenia, że powoływane przez stronę zainteresowaną jako powód opóźnienia w dopełnieniu czynności prawnej zdarzenie, rzeczywiście miało miejsce. Wskazywane przez stronę jako przyczyny uchybienia terminu okoliczności ( to, że w jednej kopercie doręczono mu przedmiotowe postanowienie i inną decyzję, co spowodowało, że nie zapoznał się z pouczeniem postanowienia i uchybił terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) nie mogą być uznane za jakąkolwiek obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w przepisanym 7-dniowym terminie. W postanowieniu z dnia [...] r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze jasno, wyraźnie i czytelnie pouczyło stronę skarżąca o trybie i sposobie wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, co nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Zatem wystarczyło jedynie, aby strona skarżąca stosując się do klarownego pouczenia zawartego w postanowieniu złożyła w terminie 7 dni wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Podsumowując należy zatem wskazać, że – zdaniem Sądu - strona skarżąca nie uprawdopodobniła w należyty sposób , iż z przyczyn od niej niezależnych nie mogła w ustawowym 7 dniowym terminie wnieść wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Nie wykazała, że przekroczenie terminu nastąpiło bez jej winy, że mimo całej swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, gdyż zachodziła przeszkoda od niej niezależna, która uniemożliwiła jej dokonanie czynności procesowej w terminie, to zasadnym jawi się zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Orzeczenie to bowiem jest zgodne z przepisem art. 58 § 1 k.p.a. Co do pozostałych zarzutów skargi – Sąd w całości podziela i przyjmuje jako swoje – poglądy wyartykułowane (a wyżej już cytowane) przez organ odwoławczy - w odpowiedzi na skargę. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.