IV SA/Gl 836/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-02-07

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kozicka, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie wychowawcze (500+) przysługuje na dziecko, które ukończyło 18. rok życia, ale jest niepełnosprawne w stopniu znacznym i całkowicie ubezwłasnowolnione?
Ratio decidendi
Świadczenie wychowawcze przysługuje do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie przewiduje wyjątków od tej reguły, nawet w przypadku dzieci niepełnosprawnych. Sąd, sprawując kontrolę legalności, nie może opierać się na kryteriach słuszności czy sprawiedliwości społecznej, a jedynie na obowiązujących przepisach prawa.
Stan faktyczny
D. P. złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna, który ukończył 26 lat, jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, całkowicie ubezwłasnowolniony i wymaga stałej opieki. Organ pierwszej instancji (Burmistrz Ł.) odmówił przyznania świadczenia ze względu na wiek syna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że ustawa nie przewiduje wydłużenia wieku dziecka uprawniającego do świadczenia dla osób niepełnosprawnych. D. P. złożył skargę do WSA w Gliwicach, dołączając orzeczenie o niepełnosprawności i postanowienie o ubezwłasnowolnieniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Burmistrz Ł. odmówił D. P. przyznania prawa do świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ ten wyjaśnił, że przedmiotowe świadczenie przysługuje dzieciom do ukończenia 18 roku życia, natomiast z wniosku strony wynika, że syn D. ukończył lat 26. Od tej decyzji D. P. złożył odwołanie wyjaśniając, iż nie zgadza się z odmową przyznania świadczenia wychowawczego na syna, który jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, całkowicie ubezwłasnowolnioną i niezdolną do samodzielnej egzystencji. Decyzja z dnia [...] Nr [...] wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, wskazało, że zgodnie z 4 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (art. 4 ust. 2 ustawy). Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (art. 4 ust. 3 ustawy). Dalej Kolegium omówiło pozostałe istotne przepisy wskazanej tu ustawy. Następnie Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z wolą ustawodawcy świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Wiek dziecka nie został wydłużony dla osób niepełnosprawnych. Jedynie w rodzinach, w których są dzieci niepełnosprawne kryterium dochodowe wynosi nie 800,00 zł na osobę, a 1 200, 00 z na osobę w rodzinie. Kolegium zaakcentowało, że ustaliło, ze syn strony D. P. urodził się w dniu [...] a zatem w dniu [...] skończył 26 lat i z tego powodu strona nie kwalifikuje się do przyznania jej wnioskowanego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący D. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia wychowawczego na syna, którego wychowuje sam i który jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Wyjaśnił, że syn jest całkowicie niezdolny do pracy z uwagi na chorobę umysłową; jest całkowicie ubezwłasnowolniony i wymaga stałej opieki. Do skargi załączył orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] Nr[...]. 2014, z którego wynika, że D. P. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, niepełnosprawność istnieje od urodzenia, a orzeczenie zostało wydane do dnia [...] r. Nadto załączył zaświadczenie wystawione przez Sędziego Sądu Rejonowego Wydział III Rodzinny i Nieletnich w M. z dnia [...] sygn. akt [...] stwierdzające, że D. P. został ustanowiony opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionego D. P. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej zwanej P.p.s.a. - (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. Warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia regulują przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz. 195), zwana dalej "ustawą" . Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (art. 4 ust. 1 ustawy). Przysługuje ono matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (ust. 2 ww. artykułu) do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia (ust. 3 ww. artykułu) w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie (art. 5 ust. 1 ustawy). Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł (art. 5 ust. 3 ustawy). Przy tym (w myśl art. 5 ust. 4 cyt. ustawy) jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1.200,00 zł. Od zasady przyznawania świadczenia wychowawczego ustalonej w przepisie art. 4 ust. 3, że świadczenie to przysługuje do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia, ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków. Jest to reguła bezwzględnie obowiązująca. Stąd też, ani organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy nie mogły przyznać skarżącemu świadczenia wychowawczego na syna, który w maju 2016 r. ukończył 26 lat. Mając powyższe na uwadze Sąd nie stwierdził, by organy orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, jak też nie dopuściły się również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Godzi się także podkreślić, że w świetle art. 6 ustawy – Kodeksu postępowania administracyjnego określającego zasadę legalizmu organy miały obowiązek działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Jak wynika z wcześniejszych rozważań Sądu brak jest w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przepisów, które dawałyby podstawę do przyznania świadczenia na dziecko w przypadku przekroczenia 18 roku życia. Z kolei Sąd sprawując kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie może w swoim orzecznictwie – jak już wyżej wspomniano - opierać się na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło