IV SA/Gl 840/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Protokolant referent Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie spraw uczniów – odmowy przyznania stypendium szkolnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy K., po rozpatrzeniu wniosku przyjętego w dniu [...], odmówił M. S. uczniowi Szkoły Podstawowej [...] nr [...] w C. przyznania stypendium szkolnego. Wskazana wyżej decyzja wydana została na podstawie art. 90c ust. 2 pkt 1, art. 90d ust. 1 i ust. 7, art. 90n ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty Dz. U. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz uchwały Rady Gminy w K. z dnia [...] Nr [...] w sprawie regulaminu udzielenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym. W motywach rozstrzygnięcia organ orzekający odnotował, że w wyniku analizy dołączonych do wniosku zaświadczeń i oświadczeń o wysokości dochodów w rodzinie, w tym decyzji Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. oraz orzeczenia o [...] ustalono, że dochód miesięczny netto na jednego członka rodziny wynosi w tym przypadku [...]. Z tych względów, mając na uwadze treść art. 90d ust. 7 ustawy o systemie oświaty, stwierdzono, że M. S. nie jest uprawniony do ubiegania się o stypendium szkolne. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu, miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż 316 zł. W odwołaniu złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., R. S. (matka wnioskującego) wyraziła niezadowolenie z decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji powołując się na okoliczność, że dochód w jej rodzinie w całości stanowią świadczenia otrzymane z pomocy społecznej. Oświadczyła, że w chwili obecnej nie pracuje, gdyż sprawuje opiekę nad [...] synem, na co dostaje świadczenie pielęgnacyjne w kwocie [...]. Pozostały dochód rodziny stanowią zasiłki rodzinne i dodatki do zasiłków. Podkreśliła dalej, że sama wychowuje [...] dzieci i nie otrzymuje na ten cel jakiegokolwiek świadczenia alimentacyjnego. R. S. ponosi miesięczne wydatki na stałe opłaty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego w kwocie ok. [...]. Na leczenie, rehabilitację oraz bilety PKS i PKP przeznacza miesięcznie kwotę [...]. Z tych względów na podstawowe artykuły, w tym żywność, pozostaje jej kwota [...]. Odwołująca podkreśliła, że rehabilitacja jej syna wymaga sporych nakładów finansowych. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W ramach uzasadnienia decyzji organ orzekający przytoczył treść art. 90b ust. 1, art. 90c ust. 1 i 2, a w szczególności art. 90d ust. 1 i 7 ustawy o systemie oświaty, podkreślając, iż przyznanie stypendium szkolnego obwarowane jest wysokością dochodu przypadającego na członka rodziny, który w tym przypadku stanowi kwotę [...]. Mając powyższe na uwadze Kolegium wywiodło, że decyzja stanowiąca przedmiot odwołania nie narusza obowiązującego prawa, a Wójt Gminy K. wobec jednoznacznego brzmienia przytoczonych wyżej przepisów nie był legitymowany do przyznania wnioskowanego stypendium. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach R. S. zwróciła uwagę Sądu przede wszystkim na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną. W tych ramach ponownie w tej sprawie podkreśliła, że M. S. jest dzieckiem [...] i w związku z tym jego wychowanie i edukacja, jak również rehabilitacja, wymagają sporych nakładów finansowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Kolegium ponownie odwołało się do argumentacji podniesionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywodząc, że nie zostały w tej sprawie spełnione ustawowe kryteria do przyznania stypendium szkolnego. Zauważono, że R. S. nie podniosła w skardze żadnych nowych nieznanych organom okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zmianę rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. – rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Zasady przyznawania stypendium szkolnego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie o systemie oświaty. Zgodnie więc z treścią art. 90d ust. 1 tej ustawy, stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe, z zastrzeżeniem ust. 12. Stypendium szkolne może być udzielane uczniom w formie: 1) całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych, w tym wyrównawczych, wykraczających poza zajęcia realizowane w szkole w ramach planu nauczania, a także udziału w zajęciach edukacyjnych realizowanych poza szkołą; 2) pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności zakupu podręczników (art. 90d ust. 2 ustawy o systemie oświaty). Stosownie do treści art. 90d ust. 7 ustawy, miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Dochód ten jest ustalany na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy, o której mowa w ust. 7, z tym że do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej, o których mowa w art. 90c ust. 2 i 3 (art. 90d ust. 8 ustawy). W dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej miał następujące brzmienie: "prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł". Mając na uwadze cytowane wyżej przepisy należało stwierdzić, że kluczowym dla oceny prawidłowości podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia jest analiza dochodu M. S., przyjętego na potrzebę postępowania administracyjnego z jego wniosku o przyznanie stypendium szkolnego. W tych ramach należało jeszcze wyjaśnić, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w zw. art. 90d ust. 8 ustawy o systemie oświaty). W oparciu o cytowany wyżej reżim prawny przyszło stwierdzić, że organy administracji publicznej słusznie przyjęły w tej sprawie wysokość dochodu na osobę w rodzinie. Stwierdzono bowiem, że dochód rodziny S., w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, stanowił kwotę [...]. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, dochód ten należało pomniejszyć o składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne. Z tych względów ostateczna kwota dochodu w tej rodzinie wyniosła [...], co w przeliczeniu na jednego członka rodziny daje kwotę [...]. Należało w tym miejscu zauważyć, że kwota ta nie była kwestionowana przez stronę skarżącą. W wyniku poczynionych wyżej spostrzeżeń stwierdzono, że kryterium dochodowe uprawniające do przyznania stypendium szkolnego zostało w tym przypadku przekroczone o [...]. Organy administracji publicznej oceniły zatem stan faktyczny sprawy zgodnie z obowiązującym wówczas stanem prawnym i w konsekwencji prawidłowo rozstrzygnęły wniosek o przyznanie stypendium szkolnego. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz pozostałych przepisów ustawy o systemie oświaty a regulujących sposób postępowania z wnioskiem o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym. Reasumując, przyjąć trzeba, że poczynione w tej sprawie ustalenia faktyczne i prawne, dokonane przez organy administracji publicznej, wynikały z prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i były zgodne z przepisami prawa materialnego obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Z tych względów – zdaniem Sądu – skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.