IV SA/Gl 840/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik, , , po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie przyznania zasiłku okresowego z powodu bezrobocia w kwestii sprzeciwu strony skarżącej na postanowienie z dnia 12 grudnia 2016 r. p o s t a n a w i a zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 12 grudnia 2016 r. i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę w niniejszej sprawie. W dniu 19 października 2016 r. Z.N. złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż żąda ustanowienia adwokata. Podkreślił, że gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości oraz nie osiąga jakichkolwiek dochodów. Zarządzeniem z dnia 25 października 2016 r. referendarz sądowy zwrócił się do skarżącego o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych zawartych we wniosku. W tym zakresie skarżącego wezwał o podanie aktualnej orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania. Ponadto wezwał o wskazanie i udokumentowanie źródeł, z których - wobec braku jakichkolwiek dochodów - skarżący czerpie środki na pokrycie wspomnianych wyżej kosztów utrzymania. W odpowiedzi wnioskodawca nadesłał pismo procesowe z dnia 28 listopada 2016 r., w którym wskazał, że jedynymi obciążającymi go opłatami stałymi są rachunki za energię elektryczną, które uiszcza "z trudnością i wielotygodniowymi a nawet wielomiesięcznymi opóźnieniami". Oświadczył przy tym, że posiada telefon "na kartę", który zakupił przed kilkoma tygodniami oraz wywiódł, iż jego "miesięczny budżet rzadko przekracza 200 zł". Jednocześnie podał, że lekarstw nie kupuje "bo go nie stać", a organy pomocy społecznej od grudnia 2013 r. odmawiają mu wsparcia. Poza tym w maju 2014 r. zlikwidował książeczkę mieszkaniową uzyskując w tych ramach nieco ponad 3.000 zł, zaś w październiku i listopadzie 2015 r. pobrał stypendium z powiatowego urzędu pracy, w łącznej kwocie około 1.200 zł. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 12 grudnia 2016 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Wskazał, że Z.N. nie wyjaśnił dostatecznie jasno i wyczerpująco swojej sytuacji materialnej. Odpowiadając na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku nie wskazał aktualnych źródeł, z których czerpie obecnie środki pieniężne. Skarżący wspomniał jedynie o kwotach uzyskanych w ramach likwidacji książeczki mieszkaniowej (ponad 3 tysiące zł) oraz z tytułu stypendium (ok. 1.200 zł), które jednak miał otrzymać dawno temu, a mianowicie odpowiednio w maju 2014 r. - czyli dwa i pół roku temu oraz w październiku i listopadzie 2015 r. - czyli ponad rok temu. Nie wyjaśnił natomiast skąd pozyskał środki na pokrycie koniecznych kosztów utrzymania w okresie ostatnich miesięcy. Ponadto zdaniem referendarza wnioskujący nie udzielił również dostatecznie precyzyjnych wyjaśnień odnośnie rozmiaru obciążających go niezbędnych kosztów. Wskazał bowiem jedynie lakonicznie, że "jego miesięczny budżet rzadko przekracza 200 zł" i wspomniał o wydatkach w ramach opłat za energię elektryczną, nie podając jakie konkretne kwoty przeznacza na pozostałe koszty, które musi przecież ponosić, a mianowicie na opłaty za pozostałe media (gaz, woda, czynsz, wywóz nieczystości itd.), jak również na wyżywienie oraz zakup koniecznej odzieży i środków czystości, czy choćby na zakup telefonu, którego dokonał - jak sam przecież przyznał - przed kilkoma tygodniami. Nie nadesłał również dokumentów mogących pozwolić na dokonanie w tym zakresie ustaleń. Przedłożył bowiem wyłącznie dokumenty dotyczące należności z tytułu opłat za energię elektryczną w okresie od lipca 2014 r. do września 2016 r., z których wynika, że choć uiszczał je wprawdzie z opóźnieniami, to jednak czynił to dość systematycznie i końcowo uregulował niewielką (40,45 zł) zaległość z tego tytułu. Równocześnie wnioskodawca powoływał się wprawdzie na znaczne zadłużenie czynszowe "prawdopodobnie rzędu kilkudziesięciu tys. zł", jednak i tego faktu nie potwierdził żadnymi dokumentami. Referendarz zaznaczył, że przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Tymczasem skarżący nie spełnił tego wymogu, od którego ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy. W piśmie z dnia 29 grudnia 2016 r. skarżący wniósł sprzeciw. Powołał się na swoją trudną sytuację materialną. Podniósł, że niewielkie środki pieniężne na zakup podstawowych produktów żywnościowych uzyskuje ze sprzedaży aluminiowych puszek po napojach ("skupowane na wagę, średnio 6 groszy za sztukę" oraz butelek po piwie ("30 groszy za butelkę"). Nie ponosi żadnych opłat za media za wyjątkiem energii elektrycznej. Ponadto nie uiszcza czynszu i z tego tytułu jest zadłużony oraz został orzeczony wobec niego wyrok eksmisyjny. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie Sądu przesłał zaświadczenie z dnia 1 lutego 2017 r. wystawione przez A Sp. z o.o. w R., z którego wynika, że strona posiada zaległości czynszowe z tytułu najmu lokalu mieszkalnego w kwocie 121.890,85 zł oraz że wyrok o eksmisję z prawem do otrzymania lokalu socjalnego został wydany w dniu [...] r. sygn. akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Oznacza to, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 73) ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mającym zastosowanie do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. Z akt niniejszej sprawy wynika bowiem, że skarga została złożona w dniu 19 sierpnia 2015 r. Tym samym należało uznać, że zastosowanie do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy ma przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym powołaną wyżej ustawą zmieniającą. Zgodnie ze znowelizowanym art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Przyjdzie zatem zważyć, że zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Natomiast na mocy art. 245 § 1 p.p.s.a. może ono zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. Należy bowiem wskazać, że skarżący dopiero po wniesieniu sprzeciwu przedłożył zaświadczenie A Sp. z o.o. w R. z dnia 1 lutego 2017 r., z którego wynika, że posiada zadłużenie z tytułu najmu lokalu mieszkalnego w kwocie ponad 120.000 zł oraz orzeczono wobec niego wyrok z dnia [...] r. sygn. akt [...] o eksmisję z prawem otrzymania lokalu socjalnego. Ponadto skarżący nie posiada stałego źródła utrzymania oraz jakichkolwiek oszczędności i utrzymuje się ze zbierania surowców wtórnych. Mając na względzie okoliczności sprawy należy stwierdzić, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 P.p.s.a., należało zatem orzec jak w sentencji.