IV SA/Gl 840/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 13 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić dla strony skarżącej radcę prawnego z urzędu. Wraz ze skargą na ww. decyzję, skarżąca złożyła na druku urzędowego formularza PPF wniosek o prawo pomocy. W uzasadnieniu wniosku strona odniosła się do meritum sprawy. Stwierdziła, że znajduje się w ciężkiej sytuacji majątkowej i rodzinnej (duże wydatki i zadłużenie z tytułu zaległego czynszu za najem lokalu). Sytuacja ta nie pozwala wnioskodawcy na poniesienie kosztów sądowych i wynagrodzenie dla pełnomocnika procesowego z wyboru. Z oświadczenia skarżącej wynika, że prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe razem ze swoimi dziećmi: S. K. (11 lat); N. K. (11 lat); B. K. (2 lata). Z oświadczenia strony wynika, że skarżąca nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 5.000 zł. Na miesięczny, regularny dochód skarżącej składają się następujące kwoty netto: 400 zł (urlop wychowawczy); 438 zł (zasiłki rodzinne); 1.050 zł (zabezpieczenie alimentów na troje dzieci – 3 x 350 zł). Z kolei wydatki miesięczne gospodarstwa domowego skarżącej wynoszą: czynsz za lokal – 384,63 zł; prąd elektryczny – 475,84 zł (opłata za dwa miesiące); czynsz za lokal do remont (247,32 zł); prąd za lokal do remontu – 22 zł. Koszty opału wynoszą 1.500 zł na rok. Załącznikami do formularza PPF są: oświadczenie P. K., ojca dzieci skarżącej z dnia 26 lipca 2018 r.; szereg druczków potwierdzających wysokość opłat ponoszonych przez skarżącą za media oraz dokumentacja postepowania w sprawie alimentacyjnej z powództwa skarżącej przeciwko konkubentowi P.K. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Zaznaczyć należy, że skarżąca zażądała przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu. Jednakże w sprawach w zakresie pomocy społecznej, zgodnie z regulacją art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego też powodu wniosek w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega rozpoznaniu – o czym poinformowano skarżącą pismem z dnia 7 września 2018 r. Odnosząc się do wniosku J. S. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika trzeba wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W tym kontekście uznano, że skarżąca spełniła wymóg warunkujący uwzględnienie jej żądania. Z oświadczeń strony wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Skarżąca mieszka razem z trójką małoletnich dzieci, korzysta z pomocy społecznej (zasiłki rodzinne), uzyskuje również od ojca dzieci alimenty (postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r. o zabezpieczeniu roszczeń alimentacyjnych małoletnich powodów). Po uregulowaniu opłat za media i czynsz, skarżąca musi utrzymać siebie samą oraz trójkę małoletnich dzieci. W takiej sytuacji rzeczywiście trudno wygospodarować jej kwotę, którą mogłaby przeznaczyć na ustanowienie pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie radcy prawnego. Mając na względzie powyższe, jak również wziąwszy pod uwagę, iż brak jest okoliczności, które mogłyby wskazywać, aby trudna sytuacja materialna wnioskodawcy miała ulec w najbliższym czasie zasadniczej poprawie uznano, że nie jest ona w stanie wygenerować środków na opłacenie należności, jakie wiążą się z udziałem radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłanki ustawowe skutkujące uwzględnieniem jego wniosku w całości. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.