IV SA/Gl 841/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-05-08
Skład orzekający: Szczepan Prax, Tadeusz Michalik, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak obudowy grzejników centralnego ogrzewania w placówce oświatowej, nawet jeśli są to urządzenia niskotemperaturowe, stanowi naruszenie przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny dzieci?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak obudowy grzejników centralnego ogrzewania w pomieszczeniach przeznaczonych do zbiorowego pobytu dzieci stanowi naruszenie § 302 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten nakłada obowiązek stosowania osłon chroniących przed bezpośrednim kontaktem z elementem grzejnym, co ma na celu ochronę dzieci przed urazami mechanicznymi i termicznymi. Rozwiązania techniczne obniżające temperaturę grzejników nie zwalniają z obowiązku stosowania osłon.Stan faktyczny
Przedszkole Miejskie zostało zobowiązane decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do obudowania urządzeń grzewczych w salach i sanitariatach, ze względu na brak osłon zabezpieczających przed bezpośrednim kontaktem dzieci. Przedszkole wniosło odwołanie, argumentując, że grzejniki są niskotemperaturowe i płaskie, a ich obudowa pogorszyłaby wydajność cieplną i zwiększyła koszty. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji po przeprowadzeniu kontroli. Przedszkole zaskarżyło decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny oraz niewłaściwe rozpatrzenie materiału dowodowego. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi Przedszkola Miejskiego nr [...] w S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S., po rozpatrzeniu protokołu z kontroli Przedszkola Miejskiego nr [...] w S., zarządził w terminie do dnia [...] obudować urządzenia grzewcze w sali grupy "Żyrafek", w sanitariacie przy grupie "Żyrafek", w sali grupy "Kubusiów", w sanitariacie przy grupie "Kubusiów" oraz w sanitariacie wspólnym dla grupy "Tygrysków" i "Wiewiórek".
Decyzja wydana została na podstawie art. 27 ust. 1 i art.4 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. nr 122, poz. 851 z późn. zm.), § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. nr 6, poz. 69 z późn. zm.) oraz § 302 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.).
W motywach uzasadnienia organ I instancji wskazał, że w dniu [...] przeprowadzona została kontrola w Przedszkolu Miejskim nr [...] w S. W oparciu o protokół kontroli nr [...] wykazane zostały nieprawidłowości w postaci braku obudowy urządzeń grzewczych w salach zabaw dla dzieci w grupach: "Żyrafek", "Kubusiów" oraz w sanitariatach tych grup i wspólnym sanitariacie dla grupy "Tygrysków" i "Wiewiórek".
Organ stwierdził że urządzenia grzewcze w salach zabaw dla dzieci są zamontowane bezpośrednio pod oknami, które nie posiadają parapetów okiennych wewnętrznych. Brak również obudowy urządzeń grzewczych w sanitariatach dzieci. Te nieprawidłowości, w ocenie organu, mogą powodować wystąpienie urazu, nie eliminują bezpośredniego kontaktu z urządzeniem grzewczym i są sprzeczne z cytowanymi we wstępie decyzji przepisami.
Od powyższej decyzji Przedszkole Miejskie nr [...] w S., działając przez Wicedyrektora E.Ś., wniosło odwołanie wyrażając tym samym niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia.
Strona odwołująca podniosła, że w zainstalowane grzejniki panelowe są zasilane ciepłem z wymiennikowi sterowanej elektronicznie. Jest to ogrzewanie niskotemperaturowe eliminujące ewentualne zagrożenie urazowe (płaskie powierzchnie) oraz termiczne (maksymalna temperatura kaloryfera wynosi 450). Jednocześnie Wicedyrektor Przedszkola oświadczyła, że potencjalne zabudowanie kaloryferów oprócz znacznych kosztów (kilka tysięcy złotych), które w sytuacji daleko posuniętych oszczędności budżetowych nie są ujęte w planach wydatków placówki, pogorszy znacząco wydajność cieplną kaloryferów oraz spowoduje wzrost kosztów postępowania. Ponadto strona podniosła, że istniejące przepisy nie uwzględniają postępu technicznego.
W wyniku wniesionego odwołania [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji w pierwszej kolejności przywołał dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie wskazano, że organ odwoławczy w oparciu o art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) przeprowadził w dniu [...] kontrolę, celem uzupełnienia postępowania dowodowego i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
W trakcie kontroli stwierdzono, że grzejniki c. o. typu panelowego znajdujące się w pomieszczeniach wymienionych wyżej sal oraz sanitariatów zainstalowane są bezpośrednio pod oknami, które nie posiadają parapetów okiennych wewnętrznych. Grzejniki nie posiadają również obudowy zabezpieczającej przed dostępem dzieci korzystających z zajęć przedszkolnych. Jak poinformował organ odwoławczy stoły z krzesłami usytuowane są od grzejników w następujących odległościach: w sali "Żyrafek"- w odległości 91 cm do 97 cm (cztery grzejniki), w Sali "Kubusiów"- w odległości 51 cm do 84 cm (pięć grzejników). Natomiast w sanitariatach grzejniki są zainstalowane w odległościach: w sanitariacie "Żyrafek"- grzejnik znajduje się 25 cm od umywalki, w sanitariacie "Kubusiów"- jeden z grzejników znajduje się w odległości 25 cm, z kolei w sanitariacie wspólnym dla Gru "Tygrysków" i "Wiewiórek" grzejnik usytuowany jest w kabinie ustępowej w odległości 30 cm od muszli ustępowej.
Grzejniki we wskazanych wyżej trzech sanitariatach nie są obudowane i nie zabezpieczone przed dostępem do nich dzieci.
Na koniec [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, że w świetle przeprowadzonych ustaleń kontrolnych Przedszkole nie zapewnia bezpiecznych warunków pobytu dzieci do niego uczęszczających. Miejsce usytuowania niezabudowanych grzejników c. o., odległości od znajdujących się w pobliżu innych sprzętów i urządzeń mogą doprowadzić, w opinii organu do urazu mechanicznego i termicznego dziecka.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Przedszkole Miejskie nr [...], działające przez Dyrektora, zarzuciło decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora w K. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003 r. nr 6, poz. 69 z późn. zm.) oraz § 302 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 z późn. zm.) przez ich błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że w niniejszej sprawie występuje zagrożenie ze strony zamontowanych urządzeń grzewczych, a tym samym że są one sprzeczne z przywołanymi przepisami. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe oraz sprzeczne ze sobą okoliczności rozpatrzonego materiału dowodowego sprawy.
W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności podniesiono, że decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. umorzył postępowanie wszczęte w dniu [...] w sprawie naruszenia § 302 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
W wyniku kolejnej kontroli Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. zarządził jednak obudowę urządzeń grzewczych w nowopowstałych pomieszczeniach strony skarżącej, twierdząc, że istnieją nieprawidłowości co do zamontowanych urządzeń grzewczych, które mogą spowodować urazy u dzieci.
Skarżące Przedszkole wskazało, że w placówce zainstalowano grzejniki panelowe, kŧóre są zasilane ciepłem z wymiennikowi sterowanej elektronicznie. Jest to ogrzewanie niskotemperaturowe eliminujące ewentualne zagrożenie urazowe (płaskie powierzchnie) oraz zagrożenie termiczne (maksymalna temperatura grzejnika ok. 700).
Strona skarżąca stwierdziła również, że o bezpieczeństwie dzieci w przedszkolu decydują przede wszystkim opiekunowie. Natomiast obudowy grzejników są wykonane z materiału twardego, który także może stwarzać zagrożenie dla dzieci, przy czym obudowa jako element dodatkowy powoduje też ograniczenie tzw. przestrzeni komunikacyjnej.
Na koniec podkreślone zostało, że Gmina S. ma zawartą umowę z firmą A w oparciu o którą w placówkach oświatowych wprowadzany jest system zarządzania energią. Dotyczy to zwłaszcza energii cieplnej zużywanej do ogrzewania obiektów. Dla realizacji tego przedsięwzięcia i osiągania gwarantowanych wskaźników oszczędności, węzły cieplne i instalacje grzewcze w placówkach wyposażone są w urządzenia regulacyjne, a do grzejników montowane są zawory zdalnej regulacji. Montowanie obudów grzejników spowoduje zakłócenia w procesie oddawania ciepła do pomieszczeń oraz nieprawidłową pracę urządzeń regulacyjnych. To z kolei spowoduje brak deklarowanej efektywności energetycznej całego przedsięwzięcia.
Dodatkowo podniesiono, że poprzez montaż zaworów grzejnikowych zdalnej regulacji w znacznym stopniu obniży się temperatura elementów grzejnych kaloryferów.
W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślić należy, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r.,
poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzając, w oparciu o wyżej wskazane uregulowania, ocenę zgodności
z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że nie narusza ona przepisów postępowania, ani też przepisów prawa materialnego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego nie znaleziono podstaw do wzruszenia skarżonej decyzji.
W wyniku przeprowadzonych w Przedszkolu Miejskim nr [...] w S. kontroli wykazano, że grzejniki w pomieszczeniach, w których przebywają dzieci nie zostały obudowane osłonami.
W tych okolicznościach organy decyzyjne prawidłowo wywiodły, że naruszony został wymóg przewidziany w § 302 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm., dalej rozporządzenie). Po myśli wskazanego wyżej przepisu w pomieszczeniu przeznaczonym na zbiorowy pobyt dzieci oraz osób niepełnosprawnych, na grzejnikach centralnego ogrzewania należy umieszczać osłony, ochraniające od bezpośredniego kontaktu z elementem grzejnym.
Nie ulega wątpliwości, że przepis ten ma chronić jego adresatów (dzieci i osoby niepełnosprawne) przed doznaniem obrażeń ciała ze strony nieosłoniętych grzejników centralnego ogrzewania (chodzi zarówno o obrażenia mechaniczne jak i o oparzenia).
Wbrew stanowisku strony skarżącej, wprowadzenie rozwiązań technicznych zapewniających, że temperatura elementów grzejnych nie przekroczy 700, świadczy jedynie o spełnieniu dyspozycji zawartej w § 302 ust. 1 rozporządzenia (ochrona przed ewentualnym poparzeniem). Rozwiązanie to nie może natomiast zastąpić rozwiązania przewidzianego w § 302 ust. 3 rozporządzenia (osłony na grzejnikach centralnego ogrzewania).
W zaistniałym stanie faktycznym organy słusznie nie zaakceptowały sytuacji, w której dzieci przebywać będą w pomieszczeniach, które nie gwarantują im bezpiecznych i higienicznych warunków do nauki i zabawy. Prowadzi to do stwierdzenia, że nietrafny jest zarzut naruszenia § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach ( Dz. U. z 2003 r. nr 6, poz. 69 ze zm.), kŧóry stanowi, że dyrektor zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki pobytu w szkole lub placówce.
Skład orzekający nie stwierdził także naruszenia przez organy sanitarne art. 7 i 77 k.p.a. Zaprezentowana w zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ocena dowodów jest prawidłowa, tj. nie tylko nie wykracza ona poza granice swobodnej oceny dowodów, ale jest też logiczna i zasadna, w świetle przeprowadzonych kontroli. Nadto należy zauważyć, że wynik innych postępowań administracyjnych, nie może implikować rozstrzygnięcia zapadłego w niniejszym postępowaniu.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji , na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło