IV SA/Gl 843/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 17 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 07 grudnia 2005 r. odmówiono stwierdzenia u E. S. przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy - [...] -wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115 z 2002 r.). Rozstrzygniecie to wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające oraz orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia 27 kwietnia 2005 r. nr [...] i Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia 13 października 2005 r. nr [...]. Odwołanie od tej decyzji złożyła E. S. podnosząc, że nie zgadza się z decyzją odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej i wnosiła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia 17 lutego 2006 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby -zakwalifikowanej przez orzeczników do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Podniósł, iż w sprawie E. S. dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w/wym. pracowała w latach [...] w [...] w S. jako [...], w latach [...] w [...] w K. jako [...] i od [...] do nadal w [...] w K. jako [...]. Zaakcentowano, iż E. S. w okresie swojej aktywności zawodowej w latach 1969 do nadal pracowała na stanowisku [...], gdzie sposób wykonywania pracy nie był związany z istotnym [...], a zwłaszcza [...], a zatem nie pracowała w warunkach istotnego ryzyka powstania choroby zawodowej pod postacią [...]. Organ nadmienił, iż E. S. była badana w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie lekarskie z dnia 27 kwietnia 2005 r. nr [...]) i w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie lekarskie z dnia 13 października 2005 r. nr [...]). Podkreślono, że w uzasadnieniu orzeczeń stwierdzono, że rozpoznane u E. S. [...] rozwijało się przebiegu samoistnych (pozazawodowych), postępujących z wiekiem uogólnionych zmian [...], których wyrazem są też stwierdzane zmiany [...]. Nie można zatem -zgodnie z przyjętymi kryteriami orzeczniczymi -uznać etiologii zawodowej rozpoznanego u E. S. [...] (samoistny charakter zmian chorobowych) i zakwalifikować do poz. [...] wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych. {Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). Reasumując podniesiono, iż wobec braku narażenia na czynnik szkodliwy w środowisku pracy oraz braku rozpoznania przez lekarzy specjalistów choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych -w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) -Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. nie miał podstaw by uwzględnić odwołanie w/wym. i utrzymał w całości w mocy decyzję pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. S. nie zgadza się z decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., podnosząc, fakt wieloletniej pracy w narażeniu na czynniki szkodliwe powodujące schorzenia [...], wnosząc o uchylenie decyzji PWIS w K. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Oceniając legalność zapadłych w sprawie decyzji w tych granicach nie sposób dostrzec istotnego naruszenia przepisu prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając opisane wyżej decyzje organy działały zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśniły sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, przeprowadzając potrzebne dowody. Nadto właściwie oceniając ich wiarygodność, dokonały pełnych i poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczyniły wszechstronne rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywowały. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia też wątpliwości co do jej zgodności z powołanym przepisem prawa materialnego. Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz.U. Nr 132 poz. 1115). W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumie się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy przyjął w swojej decyzji, że skarżąca w toku pracy zawodowej, pracując na stanowisku [...], nie wykonywała pracy związanej z [...] w zakresie [...] , a zatem nie pracowała w warunkach potencjalnego ryzyka powstania choroby zawodowej pod postacią [...]. Jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych wymienione są w § 5 wymienionego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2002 r. W myśl ust. 2 wspomnianego przepisu jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: 1) poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy; 2) katedry, poradnie i kliniki chorób zawodowych akademii medycznych; 3) przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i inwazyjnych; 4) jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby; zaś w myśl ust. 3 tego przepisu prawa jednostkami orzeczniczymi II stopnia: 1) od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 4, są przychodnie, oddziały i kliniki chorób zawodowych jednostek badawczo-rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy; 2) od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 pkt 3, są katedry, poradnie i kliniki chorób zakaźnych i inwazyjnych akademii medycznych, a w odniesieniu do gruźlicy także jednostki badawczo-rozwojowe prowadzące rozpoznawanie i leczenie gruźlicy. Zatem nie wszystkie jednostki służby zdrowia , a tylko te wymienione w wyżej cyt. przepisie prawa są uprawnione do wydawania orzeczeń w sprawach chorób zawodowych. Takimi jednostkami są również Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. I Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. , na których opinie powołano się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W orzeczeniach wyżej wymienionych i uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek służby zdrowia stwierdzono , że brak jest podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej - [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci [...] wymienionej w pkt. [...] ppkt. [...] załącznika do wyżej już cyt. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Wprawdzie rozpoznano u skarżącej [...], jednakże zdaniem lekarzy orzeczników schorzenie to rozwijało się w przebiegu samoistnym, postępujących z wiekiem uogólnionych zmian [...], których wyrazem są stwierdzone zmiany [...] i brak jest podstaw do przyjęcia związku przyczynowego - skutkowego między chorobą skarżącej, a sposobem wykonywania przez nią pracy [...]. Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych. Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, iż jeśli u pracownika lekarz stwierdził chorobę ujętą w wykazie i jeżeli inspektor sanitarny stwierdził, że pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, to powstałe schorzenie bezwzględnie należy zakwalifikować jako chorobę zawodową. Zarówno palcówka diagnostyczna I stopnia , jak i placówka diagnostyczna II stopnia nie rozpoznały u skarżącej choroby figurującej w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych , a to przewlekłej choroby [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci przewlekłego [...] wymienionej w pkt. [...] ppkt. [...] załącznika do wyżej już cyt. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Placówki diagnostyczne wskazały, iż rozpoznane u skarżącej "[...]" nie jest związane z sposobem wykonywania pracy, a z występującym u skarżącej [...], zaś rozległe zmiany [...] należą do schorzeń samoistnych i nie figurują w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Zatem zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są prawidłowymi z uwagi na dokonane przez uprawnione jednostki diagnostyczne rozpoznanie - nie występowanie u skarżącej choroby wymienionej w pkt. [...] załącznika do rozporządzenia. Brak przesłanki w postaci rozpoznania określonej w rozporządzeniu choroby przez upoważnione placówki diagnostyczne uniemożliwia stwierdzenie u skarżącej choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia odczucie pokrzywdzenia zapadłymi rozstrzygnięciami. Brak jest także uzasadnionych podstaw do przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego, albowiem § 7 wspomnianego rozporządzenia przewiduje dwuszczeblowy tryb badań (wyczerpany w niniejszej sprawie), a ponadto wnioski zaprezentowane w obu opiniach lekarskich zasadniczo korelują z sobą wzajemnie. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).