IV SA/Gl 843/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-10-04
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym (obejmującym ustanowienie radcy prawnego), jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., jeśli przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna wydana w sprawie świadczeń z pomocy społecznej. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w takim przypadku jest bezprzedmiotowy.Stan faktyczny
Skarżący P.P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą specjalnego zasiłku celowego. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Skarżący oświadczył, że gospodaruje samotnie, nie posiada zasobów pieniężnych ani wartościowego majątku, a utrzymuje się z renty i świadczeń z pomocy społecznej, ponosząc jednocześnie znaczne koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu;
Wraz ze skargą z dnia 29 sierpnia 2016 r. P.P. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym podał, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz, jak to określił - "w zależności od decyzji wysokiego Sądu" - ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.
Skarżący oświadczył, że gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w lokalu socjalnym) i utrzymuje się z renty, w kwocie netto 592,84 zł, a nadto pobiera dodatek mieszkaniowy i świadczenia z pomocy społecznej.
Dodatkowo wnioskodawca wyszczególnił obciążające go koszty utrzymania wymieniając wśród nich między innymi czynsz (308,96 zł), opłatę za energię elektryczną (56,49 zł), wydatki na leki (300-500 zł) oraz wydatki na żywność (200 zł).
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi P.P. jest decyzja administracyjna wydana w sprawie specjalnego zasiłku celowego z pomocy społecznej. Wnioskodawca jest więc w niniejszej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (zaprezentowane stanowisko koresponduje z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 września 2016 r. - karta nr 1 akt sprawy).
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że po myśli art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika, iż gospodaruje on samotnie i nie posiada żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie dokumenty dołączone do akt administracyjnych niniejszej sprawy (vide: kwestionariusz aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego, decyzje o przyznaniu świadczeń oraz przekaz pocztowy - odpowiednio karty nr 167-176 i 75 akt organu pierwszej instancji) potwierdzają, że jest osobą niepełnosprawną, długotrwale chorą, a jego dochód nie umożliwia dokonania w zasadzie żadnych oszczędności, albowiem składa się nań jedynie renta w kwocie netto (do wypłaty) 591,37 zł, dodatek mieszkaniowy oraz świadczenia z pomocy społecznej. Jakkolwiek przy tym wspomniane dokumenty dotyczą lutego 2016 r., to jednak brak jest okoliczności, które mogłyby wskazywać, aby sytuacja materialna i życiowa wyżej wymienionego uległa w międzyczasie poprawie.
Mając na względzie powyższe uznano, że wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że uiszczenie należności związanych z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika przekracza jego możliwości płatnicze i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło