IV SA/Gl 845/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.W. na pismo Starosty Powiatu [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej w kwestii sprzeciwu strony skarżącej od postanowienia Starszego referendarza sądowego z dnia 16 stycznia 2018 r. p o s t a n a w i a zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. Postanowieniem z dnia 18 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę w niniejszej sprawie. W piśmie z dnia 6 listopada 2017 r. skarżąca wniosła o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzowała, iż żąda ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Podniosła, że posiada mieszkanie spółdzielcze "M-3". Nie posiada natomiast innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych i nie uzyskuje jakiegokolwiek dochodu. Nadto wskazała, że obciążają ją koszty z tytułu zakupu leków, opłat za prąd, gaz oraz za mieszkanie, nie podając jednak ich wysokości. Pismem z dnia 8 grudnia 2017 r. zwrócono się do wnioskodawczyni o uzupełnienie i uprawdopodobnienie okoliczności podniesionych we wniosku poprzez: - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania. Podkreślono przy tym, że wydatki ponoszone z tytułu czynszu oraz opłat za tzw. media powinny zostać nadto udokumentowane stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp. Wskazano również, że należy nadto sprecyzować, czy skarżącą obciążają w tym zakresie zaległości płatnicze, a w razie odpowiedzi twierdzącej - udokumentować ich wysokość (np. zaświadczeniami o wysokości zaległości, wezwaniami do zapłaty itp.); - wskazanie i udokumentowanie źródeł, z których - wobec braku jakichkolwiek dochodów - czerpie środki na pokrycie wspomnianych wyżej kosztów utrzymania. Wskazano, że jeśli źródłem tym są świadczenia z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej, należy przedłożyć kopie decyzji administracyjnych o przyznaniu tych świadczeń, wydanych w okresie ostatnich trzech miesięcy lub aktualnie obowiązujących. Jeżeli źródłem tym są pożyczki (kredyty) zaciągnięte w bankach lub podobnych instytucjach, należy nadesłać kopie stosownych umów wraz z harmonogramami spłat. Jeżeli skarżąca otrzymuje w tym celu pożyczki, darowizny lub pomoc finansową od osób fizycznych, należy podać wysokość środków otrzymanych w tym zakresie w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz przedłożyć stosowne umowy, zaś w razie braku pisemnych umów - oświadczenia podpisane przez pożyczkodawców (darczyńców) lub osoby udzielające pomocy, potwierdzające wysokość środków przekazanych w tych ramach oraz określające ich kwoty, datę przekazania i ewentualny sposób oraz termin zwrotu. W piśmie z dnia 27 grudnia 2017 r. skarżąca wskazała, że uiszcza opłaty za gaz (22,48 zł), energię elektryczną (6,47 zł) i za wodę (33,99 zł za kwartał). Podniosła, że nie opłaca czynszu i z tego tytułu posiada zaległości w kwocie 4 tysięcy zł oraz nie korzysta z pomocy społecznej. Skarżąca zaznaczyła, że "korzysta z jedzenia" u rodziny. Przedłożyła pismo Spółdzielni Mieszkaniowej z 15 września 2017 r. informujące o wysokości opłat za zajmowany lokal od października 2017 r. w wysokości 352,11 zł miesięcznie. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r. oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Zdaniem referendarza skarżąca pomimo wezwania nie nadesłała dokumentów potwierdzających obciążające ją koszty utrzymania (poza czynszem uiszczanym w Spółdzielni Mieszkaniowej), nie udokumentowała w żaden sposób swoich twierdzeń o zaległościach czynszowych ani też nie wskazała źródeł z których - wobec braku jakichkolwiek dochodów - czerpie środki na pokrycie obciążających ją kosztów utrzymania, w tym na zaspokojenie swoich podstawowych potrzeb życiowych. W piśmie z dnia 5 lutego 2018 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Podniosła, że postanowienie jest dla niej krzywdzące, ponieważ złożyła formularz oraz odniosła się do wezwania z dnia 8 grudnia 2017 r. Podniosła, że nie płaci za czynsz, bo nie jest zatrudniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm., dalej P.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Natomiast zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Natomiast na mocy art. 245 § 1 p.p.s.a. może ono zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Skarżąca w niniejszej sprawie objęta jest zwolnieniem od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a., a zatem jej wniosek w tym zakresie nie podlega rozpoznaniu. Natomiast wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zgodzić się z referendarzem sądowym, że skarżąca pomimo wezwania z dnia 8 grudnia 2017 r. nie nadesłała dokumentów, z których wynikają obciążające ją koszty utrzymania (poza czynszem), nie udokumentowała oświadczeń o zaległościach czynszowych oraz nie wskazała, skąd wobec braku jakichkolwiek dochodów czerpie środki na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania. Jedynie podniosła, że "korzysta z jedzenia" u rodziny. Ponadto w złożonym sprzeciwie nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności. Zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych należy podkreślić, że osoba chcąca skorzystać z prawa pomocy, powinna liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jej sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt I OZ 58/15 LEX nr 1628852). Ponadto na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków. Nie budzi wątpliwości, że w sytuacji, gdy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności faktyczne wydają się niewiarygodne lub niekompletne, wspomniany powyżej obowiązek nie jest wypełniony. To z kolei powoduje, że sąd nie może ocenić sytuacji materialnej wnioskodawcy i jest zmuszony odmówić przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2013 r. sygn. akt I FZ 555/12, LEX nr 1273752). Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.