IV SA/Gl 849/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant referent stażysta Katarzyna Wajs po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2008r., sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] , nr [...]. w przedmiocie należności przedemerytalnych uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że nie może ona być wykonana. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w J. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta J. orzekł o obowiązku zwrotu przez Z.S. nienależnie pobranego świadczenia w postaci zasiłku przedemerytalnego za okres od dnia [...] roku do [...] w wysokości – [...] złotych w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że wnioskodawca zarejestrował się w Urzędzie Pracy jako [...] od dnia [...] do dnia [...], a od dnia [...] z prawem do zasiłku przedemerytalnego ([...]%). Decyzje powyższe podjęte zostały w oparciu o decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w J. z dnia [...] znak [...] o wstrzymaniu wypłaty [...] z tytułu [...] od dnia [...]. Organ I instancji wskazał, iż dopiero w dniu [...] wnioskodawca przedłożył w Urzędzie Pracy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. Inspektorat w J. z dnia [...] znak [...] przyznającą [...] z tytułu [...]od dnia [...]. Organ wskazał, że zgodnie z regulacją art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 roku nr 58, poz. 514 ze zm.) bezrobotnym nie może być między innymi osoba, która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. W myśl natomiast art. 37 n cytowanej ustawy prawo do zasiłku przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona przestała spełniać powyższe warunki. Organ I instancji wskazał również, że zgodnie z art. 28 ust. 2 powołanej wyżej ustawy świadczeniem nienależnym jest świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Osoba, która pobrała świadczenie nienależne jest natomiast obowiązana do jego zwrotu wraz z przekazaną do tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżący złożył od powyższej decyzji odwołanie wskazując, iż pobierał [...] zgodnie z prawem, nie zataił ani nie wprowadził w błąd organu przedkładając niezwłocznie po otrzymaniu decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą wstecznego ustalenia prawa do [...] z tytułu [...]. Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych związana była natomiast z koniecznością wykonania Wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...]. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda Ś. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie bowiem decyzja nr [...] dotycząca statusu skarżącego jako [...] a także uprawnienia do pobierania przez niego zasiłku przedemerytalnego była przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego. Następnie postanowieniem z dnia [...] organ II instancji działając w oparciu o art. 97 § 2 Kpa podjął postępowanie wobec oddalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 stycznia 2006 roku skargi Z.S. w wyżej wskazanej sprawie (sygn. akt IV SA/Gl 621/04). Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda Ś. działając na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 roku nr 58, poz. 514 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż odwołujący w dniu [...] zarejestrował się w Urzędzie Pracy jako [...] od dnia [...]. Został on pouczony o prawach i obowiązkach związanych ze [...]. Od dnia [...] posiadał prawo do zasiłku przedemerytalnego. W dniu [...] przedłożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w J. decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] mocą której przyznano mu [...] od dnia [...] do dnia [...]. Wobec uzyskanych informacji organ I instancji wznowił postępowanie zakończone decyzjami ostatecznymi: z dnia [...] nr [...] o uznaniu skarżącego za [...] z dniem [...], z dnia [...] nr [...] o przyznaniu skarżącemu z dniem [...] oraz decyzją z dnia [...] nr [...] o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...]. Po wznowieniu postępowania organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...] w której orzekł o uchyleniu wyżej powołanych decyzji oraz o odmowie uznania skarżącego za [...] z dniem [...]. Organ II instancji odwołując się do treści art. 28 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu podniósł, że osoba pobierająca nienależne świadczenie pieniężne jest obowiązana do jego zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji wraz z kwotą otrzymaną tytułem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Wojewoda Ś. wskazał ponadto, że zgodnie z ustawą za świadczenie nienależnie pobrane uważa się: 1. świadczenie wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodującej ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach; 2. świadczenie wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Organ II instancji uznał, iż w niniejszej sprawie uzyskanie przez skarżącego [...] od dnia [...] do dnia [...] przyznanej mu decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] spowodowało, iż nie spełniał on od dnia [...] przesłanek niezbędnych do uzyskania statusu [...]. W konsekwencji nie był on osobą uprawnioną do pobierania zasiłku przedemerytalnego. W ocenie organu II instancji prawidłowo zostało wznowione postępowanie w wyżej wskazanych sprawach czego następstwem było wydanie powołanej wyżej decyzji nr [...] z dnia [...]. Wobec powyższego organ I instancji prawidłowo zobowiązał skarżącego do zwrotu zasiłku przedemerytalnego w kwocie [...] zł wypłaconego za okres od [...] do [...] bowiem świadczenie to było nienależne. Organ I instancji nakazał zwrot nienależnego świadczenia przedemerytalnego za okres od [...] do dnia [...] w kwocie [...] zł, gdyż zasiłek pobrany za okres od [...] do [...] został skarżącemu potrącony z przyznanej [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z.S. wyraził niezadowolenie i wniósł o uchylenie skarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż organy orzekające w sprawie nie wzięły pod uwagę wszystkich okoliczności faktycznych przedstawionych przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewoda Ś. odwołując się do argumentacji zawartej w motywach zaskarżonej decyzji nie znalazł podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Otóż sprawa dotyczy zwrotu zasiłku przedemerytalnego za okres od [...] do [...]. Stosownie do art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych ( Dz. U. Nr 120, poz. 1252 ) słusznie rozpatrzono ją na gruncie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Błędne natomiast było zastosowanie do całego wymienionego okresu art. 28 ust. 2 pkt 1 i 2 ostatnio wymienionej ustawy. Mianowicie w chwili przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego spełniał on warunki do nabycia tego prawa. Dopiero na mocy prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...]. okazało się, że w okresie rocznym poczynając od [...] przysługiwała mu [...]. Z treści całego cyt. art. 28 wynika, że w tego rodzaju przypadkach nienależnie pobranym świadczeniem jest tylko świadczenie wypłacone za okres, za który strona nabyła prawo do [...], jeżeli organ nie dokonał pomniejszenia świadczenia [...] na zasadach określonych w art. 29 tej ustawy. W niniejszym przypadku miało miejsce takie pomniejszenie, w związku z czym za okres do czasu wydania wskazanego wyroku Sądu Apelacyjnego nie było już podstaw do orzekania o nienależnie pobranym świadczeniu. W szczególności przepisy art. 28 ust. 2 pkt 1 i 2 dotyczą sytuacji, gdy strona jest świadoma okoliczności powodujących nieprzysługiwanie prawa do danego świadczenia (por. wyrok NSA, z dnia 25.IV.2007 r. sygn. akt I OSK 1168/06). Tymczasem skarżący w czasie wystąpienia z wnioskiem i pobierania zasiłku nie mógł mieć świadomości, jaki ostatecznie zapadnie werdykt sądowy w sprawie [...]. Dlatego też za nienależne świadczenie może być uznany w oparciu o art. 28 ust. 2 pkt 1 tylko zasiłek pobrany po wyroku Sądu Apelacyjnego, który orzekł ostatecznie o prawie do owej [...]. Jest to wyrok wydany na rozprawie, w związku z czym należy przyjąć, że od chwili jego wydania skarżący wiedział o okoliczności powodującej ustanie prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego. Podnoszone w skardze okoliczności dotyczące terminu doręczenia tego wyroku skarżącemu oraz wydania na jego podstawie nowej decyzji [...] są bez znaczenia w sprawie, bowiem wyrok wywołał prawomocnie skutki prawne od chwili jego wydania, zgodnie z procedurą cywilną. Według art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270, ze zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Dlatego też powyższe okoliczności wziął pod uwagę z urzędu i nie kierował się wnioskiem skargi ograniczającym żądanie "anulowania" należności tylko za okres do [...]. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy, stosownie do powyższych wywodów odpowiednio skoryguje decyzję I instancji, orzekając o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku przedemerytalnego za okres od [...] do [...]. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 i 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji. su.