IV SA/Gl 85/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński, , po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w kwestii wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe; 2. ustanowić adwokata dla skarżącej; Wyrokiem z dnia 14 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...], wydaną w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej. W tym samym dniu, to jest w dniu [...] skarżąca złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W uzasadnieniu powołała się na problemy [...] oraz wywiodła, iż sama nie jest w stanie bronić stanowiska, jakie zajęła w sprawie. Równocześnie oświadczyła, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem – J.K. oraz, że nie posiada [...], [...] ani [...] (poza mieszkaniem określonym jako "[...]"). Miesięczny dochód przypadający na rodzinę strony wykazany został w kwocie [...] zł, na którą składa się jej wynagrodzenie za pracę ([...] zł) oraz pobierane na dziecko: zaliczka alimentacyjna ([...] zł) i zasiłek rodzinny ([...] zł). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Stosownie przy tym do art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) lub w zakresie częściowym (obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego). W tym miejscu należy zaznaczyć, że skarga w niniejszej sprawie złożona została na decyzję wydaną w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej. Tymczasem cel i charakter rzeczonego świadczenia a także krąg osób, do których jest adresowane nie pozostawia wątpliwości co do tego, że stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskująca korzysta więc w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia jej od rzeczonych kosztów jest bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. Rozpoznając natomiast wniosek M.K. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należało mieć na uwadze treść art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Z brzmienia tego przepisu wynika, że przesłanką warunkującą przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez nią, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącej doprowadziła do konkluzji, że przedstawiony wyżej wymóg został w sprawie zachowany. Z oświadczeń zawartych we wniosku wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku i osiąga miesięczny dochód w wysokości zaledwie [...] zł, co z pewnością nie umożliwia zgromadzenia środków wystarczających na pokrycie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie adwokata. W tym miejscu godzi się odnotować, że ilość osób wchodzących w skład rodziny strony, a co za tym idzie, także wysokość dochodu tego gospodarstwa domowego stanowią w niniejszej sprawie kwestię sporną. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podało bowiem, że wbrew twierdzeniom skarżącej jej rodzina składa się nie z dwóch, lecz z trzech członków gdyż obejmuje ono także jej starszego syna – Ł.K. Przedstawione zagadnienie pozostaje jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie w kwestii przyznania stronie prawa pomocy. Nawet bowiem przyjmując, że Ł.K. pozostaje z wnioskującą we wspólnym gospodarstwie domowym i wliczając jego wynagrodzenie za pracę (w kwocie netto około [...] zł – patrz: zaświadczenie stanowiące kartę nr [...] akt administracyjnych niniejszej sprawy) do dochodu rodziny, to dochód ten w dalszym ciągu nie sposób uznać za wystarczający na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika procesowego, bez ryzyka poniesienia uszczerbku dla jej niezbędnych potrzeb życiowych. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie przywołanego art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowiono dla skarżącej adwokata.