IV SA/Gl 852/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędzia NSA Tadeusz Michalik Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta B. p.o. Kierownika Działu Ewidencji i Świadczeń uznano E. S. za osobę bezrobotną od dnia 1 lipca 2008 r. Jednocześnie odmówiono jej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia wskazano art. 104 k.p.a., art. 9 ust. 1 pkt 14 lit a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). Uzasadniając rozstrzygnięcie, w zakresie dotyczącym przyznania statusu osoby bezrobotnej, organ pierwszej instancji wskazał, iż w dniu rejestracji strona spełniała ustawowe warunki pozwalające na uznanie jej za osobę bezrobotną. W odniesieniu natomiast do części rozstrzygnięcia dotyczącej odmowy przyznania stronie zasiłku dla bezrobotnych, organ podniósł, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji nie wykazała ona, iż przepracowała 365 dni lub więcej, przez co nie spełniała warunków określonych w art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W odwołaniu od opisanego rozstrzygnięcia E. S., uznając je za krzywdzące, podniosła, iż nie godzi się z istniejącym stanem prawnym, pozwalającym na pozostawienie osób bezrobotnych bez środków do życia, co w jej ocenie jest równoznaczne z pozbawieniem ich prawa do życia. Wskutek wniesionego odwołania, Wojewoda [...] rozpoznał ponownie sprawę i wydał w dniu [...]r. decyzję Nr [...], którą w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, iż w dniu rejestracji strona spełniała warunki pozwalające na uznanie jej za osobę bezrobotną. Dokonując ustaleń stanu faktycznego dotyczącego okresów zatrudnienia E. S. oraz świadczenia przez nią usług w warunkach odpowiadających zatrudnieniu lub świadczeniu usług, o jakich mowa w art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a uprawniających do przyznania zasiłku dla bezrobotnych, organ odwoławczy wskazał, iż strona przedłożyła następujące dokumenty: - świadectwo pracy wystawione przez F.H.U. "[...]" J. i J. L. sp. j. w B., poświadczające iż była zatrudniona u tego pracodawcy w charakterze ekspedientki, w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 23 czerwca 2007 r. do dnia 29 czerwca 2007 r.; - umowę zlecenia nr [...] zawartą w dniu [...]r. pomiędzy stroną , a M. R. zamieszkałą w B., z treści której wynika, iż strona w okresie od dnia 16 sierpnia 2007 r. do dnia 21 sierpnia 2007 r. była zatrudniona na stanowisku sprzedawcy w sklepie ogólnospożywczym w B., którego właścicielem jest R. M., z tytułu wykonania której E. S. uzyskała wynagrodzenie brutto w kwocie [...] zł; - świadectwa pracy stwierdzające, iż strona pracowała od dnia 1 września 2007 r. do dnia 3 listopada 2007 r. w Szkole Podstawowej Nr [...] w B. na stanowisku nauczyciela wychowania fizycznego w wymiarze 12/18 etatu i otrzymywała z tego tytułu wynagrodzenie miesięczne w wysokości [...] zł; - umowę o dzieło, którą zawarła w dniu [...]r. z Centrum [...] w C. zobowiązującą ją do samodzielnego opracowania i wygłoszenia cyklu wykładów z języka angielskiego w okresie od dnia 15 kwietnia 2008 r. do dnia 30 czerwca 2008 r., z wynagrodzeniem brutto w kwocie [...] zł za 30 minut zajęć. Na podstawie wyżej przywołanych dokumentów, organ odwoławczy ustalił, iż w okresie 18 miesięcy poprzedzających złożeniem wniosku o rejestrację tj. od dnia 30 grudnia 2006 r. do dnia 30 czerwca 2008 r. strona była zatrudniona przez okres 71 dni i w tym czasie pobierała wynagrodzenie w wysokości wymaganej przez ustawodawcę w art. 71 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Do okresu tego organ odwoławczy zaliczył okres od dnia 23 czerwca 2007 r. do dnia 29 czerwca 2007 r., w którym strona była zatrudniona w F.H.U. "[...]" J. i J. L. sp. j. w B. (7 dni) oraz okres od dnia 1 września 2007 r. do dnia 3 listopada 2007 r. kiedy strona była zatrudniona w Szkole Podstawowej Nr [...] w B. na etacie nauczyciela wychowania fizycznego (64 dni). Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewoda [...] nie znalazł podstaw do przyznania E. S. prawa do zasiłku dla bezrobotnych, bowiem nie spełniała ona warunków koniecznych dla przyznania jej tego świadczenia stosownie do postanowień art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ odwoławczy wskazał, iż w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania jej jako osoby bezrobotnej, strona nie była zatrudniona łącznie przez okres co najmniej 365 dni, osiągając z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, ani nie świadczyła usług na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy, do której stosuje się przepisy o zleceniu, w warunkach, o których mowa w tych przepisach. E. S. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą, w której zakwestionowała słuszność obowiązującego w Polsce porządku prawnego, pozwalającego organom administracji publicznej pozostawiać osoby bezrobotne bez środków do życia. Podała również, iż stan uniemożliwiający uzyskanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych powodowany jest bezprawnymi działaniami pracodawców lub świadczeniobiorców, którzy wyzyskują trudne położenie pracowników lub osób świadczących na ich rzecz usługi. Następnie wskazała, że bezrobotni w Rzeczypospolitej Polskiej traktowani są w sposób uwłaczający ich godności. Nadto skarżąca domagała się zasadzenia na jej rzecz od "B. Oświaty, Zarządu i lekarzy z personelem im podległym" kwoty [...]zł. tytułem odszkodowania za doprowadzenie jej do utraty zdrowia i narażenie na utratę życia. Dokumentując ten stan przedłożyła szereg kserokopii wyników badań oraz historii choroby, z treści których wynika iż jest osobą często chorującą oraz sprawującą opiekę nad wymagającą opieki chorą matką – A S. W skardze zawarła również argumentację, która dotyczyła innej sprawy administracyjnej, od której wpłynęła do tut. Sądu skarga zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Gl 287/07 . W kolejnym piśmie z dnia [...]r. skarżącą wskazała, iż skargę wniosła w dniu [...]r. , a nie jak podaje Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę w dniu [...] r. Następnie, po raz kolejny nawiązując do sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 287/08, skarżąca ponowiła postulat uchwalenia takich przepisów prawa, które pozwalałyby na przyznawanie bezrobotnym stosownych zasiłków, w sytuacji utraty przez nich źródeł zarobkowania i braku prawa do świadczeń socjalnych lub utraty wcześniej nabytych uprawnień do takich świadczeń. Dowodziła również słuszności takiego sposobu postępowania, który pozwalałby organom administracji na zatrudnianie bezrobotnych, co w jej ocenie skutkowałby odciążeniem budżetu państwa oraz poprawą warunków życiowych tej grupy obywateli. Przedstawiła także jej trudną sytuację życiową i domagała się pozytywnego rozpoznania skargi. W pismach z dnia [...]r. oraz [...]r. pełnomocnik skarżącej poinformował Sąd o jej stanie zdrowia, w szczególności o fakcie przejścia przez nią zabiegu operacyjnego tarczycy oraz o oczekiwaniu na kolejny zabieg, tym razem pęcherzyka żółciowego. Nadto poinformował, nie podając okresu jakiego dotyczy informacja ani nie określając pracodawcy, iż E. S. pracowała przez cały miesiąc w przedszkolu. Powtórzył również, postulaty dotyczące uchwalenia przepisów zabezpieczających ludzi pozbawionych pracy oraz opiekujących się bliskimi im osobami przed skutkami bezrobocia, przez przyznanie im świadczeń w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia za pracę. Dodał także, iż zdaniem skarżącej tożsame rozwiązania legislacyjne powinny odnosić się do osób bezdomnych. Do pisma pełnomocnika skarżącej załączono dokumentacje lekarska oraz opinii o skarżącej z różnych jej miejsc pracy. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Wojewoda [...] podtrzymał zaprezentowaną w toku postępowania administracyjnego argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Jak nakazuje art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem (art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.). Przeprowadzając zatem ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem zarówno materialnym jak i procesowym, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie nie tylko z braku zasadności zarzutów wskazanych w skardze, ale również wobec braku dostrzeżenia innych uchybień, co Sąd brał pod uwagę w ramach jego działania nakreślonego treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Na wstępie swoich rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za stosowne wskazać, iż ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) nie zezwala organom administracji na przyznawanie w sposób dowolny ani statusu osoby bezrobotnej, ani też uprawnień do zasiłków. Treść w art. 71 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy niezbicie dowodzi, iż zasiłek dla osoby bezrobotnej przyznawany jest dopiero wtedy, gdy nie ma dla niej propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych. Nadto uprawnienie to nie przysługuje każdemu bezrobotnemu. Ustawodawca pozbawił bowiem prawa do zasiłku takich bezrobotnych, którzy nie wylegitymowali się wykonywaniem pracy zarobkowej przynajmniej przez 365 dni, a dni te przypadać mają na okres 18 miesięcy poprzedzających datę rejestracji w urzędzie pracy. Katalog rodzajów pracy, które upoważniają do nabycia zasiłku zamieszczony został w treści art. 71 ust 1 pkt 2 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Drugim niezbędnym warunkiem wymaganym do uzyskania zasiłku przez osobę bezrobotną, jaki wyznaczono w przywoływanym akcie prawnym, jest wysokość składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy odprowadzanych w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację w urzędzie pracy. Ustawodawca uzależnił bowiem uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych od osiągania wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. W przypadku osiągania innego rodzaju dochodów niż wynagrodzenie, prawo do zasiłku uzależnione zostało od wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy. Podstawę tę stanowić musi kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca. Jak z powyższego wynika, ani stan zdrowia osoby, która uzyskała status bezrobotnego, ani też inne okoliczności dotyczące jego sytuacji życiowej nie mają wpływu na uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca nie kwestionowała zasadniczo zapisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Dowodziła natomiast przy pomocy przedstawianych dokumentów, iż ma istotne problemy zdrowotne, a nadto zawsze wykonywała swoją pracę w sposób perfekcyjny. Liczne pozytywne opinie z okresów wykonywania przez nią zajęć zawodowych jako rehabilitant, czy też nauczyciel, poświadczają ten fakt. Okoliczności te jednak pozostają bez znaczenia dla oceny prawa skarżącej do zasiłku dla bezrobotnych. Istotnym dla przyznania lub odmowy tego prawa był jej staż pracy poprzedzający rejestrację jako osoby bezrobotnej oraz wysokość uzyskiwanego w tym czasie wynagrodzenia, względnie podstawy wymiaru składek odprowadzanych na ubezpieczenia społeczne. Oceniając w powyższym aspekcie stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał je za prawidłowe. Zgromadzona w sprawie dokumentacja uzasadnia bowiem w pełni wnioski o braku spełnienia przez skarżącą warunków, o których mowa w treści art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Mając na względzie obowiązującą organy administracji zasadę praworządności, z której wynika dla nich obowiązek działania na podstawie przepisów prawa, rozstrzygnięcie sprawy musiało nastąpić z uwzględnieniem reguł wynikających z przywołanych w decyzji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zawarte w skardze postulaty mające na celu zmianę prawa i uzyskanie dla osób nieposiadających stałych dochodów wsparcia socjalnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny traktuje jako problematykę wykraczająca poza ramy kontrolowanej sprawy, a nadto jako problematykę nie objętą kognicją sądów administracyjnych. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.