IV SA/Gl 859/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-12-19

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie o chorobę zawodową, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania rodziny?
Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie o chorobę zawodową, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochód netto rodziny jest niski, a koszty utrzymania wysokie, w tym koszty edukacji dziecka, można uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wyboru adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący F. G. złożył skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. dotyczącą choroby zawodowej. W trakcie postępowania wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na niski dochód rodziny i wysokie koszty utrzymania, w tym związane z edukacją syna. Organ rozpatrujący wniosek o prawo pomocy uwzględnił, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, ale ocenił również jego sytuację materialną w kontekście wniosku o ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej, w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego; W treści pisma procesowego z dnia 1 października 2014 r. F. G. wniósł o "prawnika z urzędu" do "rozpatrzenia jego sprawy". Zarządzeniem z dnia 20 października 2014 r. Przewodniczący Wydziału IV uznał powyższe żądanie za wniosek o przyznanie prawa pomocy i przedłożył ten wniosek referendarzowi sądowemu, celem rozpoznania. Następnie, to jest 5 listopada 2014 r. (w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 24 października 2014 r.) skarżący przedłożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż domaga się ustanowienia adwokata lecz nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. Równocześnie oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, pełnoletnim synem oraz pełnoletnim synem żony z pierwszego małżeństwa. Podkreślił przy tym, że sam nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, z kolei jego małżonka jest właścicielką domu o powierzchni 109,20 m2 i gruntu rolnego o powierzchni 2ha i 38 ar. Miesięczny dochód przypadający na rodzinę wnioskodawcy zadeklarowany został w kwocie brutto 4.400 zł (netto 3.470 zł), na co składają się pobierane przezeń: renta (1.200 zł) i wynagrodzenie za pracę (1.680 zł) oraz renta jego żony (1.520 zł). Dodatkowo skarżący powołał się na relatywnie znaczne koszty związane z bieżącym utrzymaniem oraz opłaceniem edukacji syna studiującego w K. wywodząc, iż wydatki te pochłaniają w całości dochód jego rodziny. W dniu 4 grudnia 2014 r., odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku, skarżący nadesłał dokumenty potwierdzające wysokość kosztów ponoszonych na zakup leków, na opłaty za media oraz na inne niezbędne wydatki. Przedłożył także wyciąg ze swego rachunku bankowego (dokumentujący wysokość jego wynagrodzenia: 1.213,00 zł oraz renty: 1.029,38 zł), decyzję ZUS ustalającą wysokość renty pobieranej przez jego małżonkę (kwota do wypłaty 1.116,29 zł), zaświadczenie potwierdzające, że jego syn studiuje w trybie stacjonarnym w K. oraz zaświadczenie, z którego wynika, że syn jego małżonki jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej. W rezultacie, wnioskodawca jest w rzeczonej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a co za tym idzie, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku F. G. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika godzi się podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 §3 cytowanej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że skarżący spełnił wymóg warunkujący uwzględnienie jego żądania. Z oświadczeń zawartych we wniosku wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Nadesłane przezeń dokumenty źródłowe potwierdzają przy tym, że miesięczny dochód netto przypadający na jego gospodarstwo domowe wynosi niecałe 3.400 zł. Zważywszy zatem fakt, iż rodzina ta skalda się z czterech osób, jak również uwzględniwszy wysokość obciążających ją udokumentowanych kosztów utrzymania, do których należy wszak doliczyć wydatki na utrzymanie syna studiującego w trybie stacjonarnym poza miejscem zamieszkania należało uznać, iż wspomniana kwota nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru. Mając na względzie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło