IV SA/Gl 86/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r. sprawy ze skargi I.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] nr [...]. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 35 § 3, art. 104, art. 109 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 pkt. 3 i pkt. 9, art. 25, art. 28 ust. 1 pkt. 2, art. 28 ust. 1 pkt. 2, pkt. 5, art. 30 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7) odmówił I. P. należności w wysokości [...] zł. powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym na podstawie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej oraz w wysokości [...] zł. powstałych z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy o funduszu alimentacyjnym. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia stwierdzono, że w stosunku do strony zastosowanie posiada art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i I. P. nie spełnia wymogów do umorzenia jej ciążącej należności, ponieważ egzekucja nie była skuteczna przez okres co najmniej 3 lat. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. wniosła I. P., która wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i odwołując się do złego stanu zdrowia oraz trudnej sytuacji finansowej wystąpiła o umorzenie ciążącej na niej należności alimentacyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W rozstrzygnięciu tym przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przybliżono stan normatywny, który ma zastosowanie w sprawie. Przeprowadzone zestawienie stanu normatywnego oraz faktycznego skłoniło organ odwoławczy do podzielenia stanowiska zaprezentowanego przez organ pierwszej instancji o nie spełnianiu wymogów formalnych do umorzenia powstałych należności z tytułu nie płacenia alimentów. Z decyzją tą nie zgodziła się I. P., która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej nie podzieliła argumentacji prezentowanej przez organy administracji w wydanych przez siebie decyzjach, ponieważ jej zdaniem zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie ciążącej na niej należności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...]r. B. L. poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, iż od [...] r. jest opiekunem prawnym I. P., która mocą postanowienia Sądu Okręgowego w K. z [...] r. sygn. akt [...] została całkowicie ubezwłasnowolniona, nadto w trakcie rozprawy sądowej w dniu 29 lipca 2010 r. poinformowała Sąd, że podtrzymuje skargę wniesioną do sądu administracyjnego przez I. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy te rozpoznają sprawy w granicach danej sprawy biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa. Przywołane powyżej unormowania mają zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem Sąd uwzględnia wniesioną skargę, jednakże z innych powodów niż podniosła to skarżąca w skardze. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie dostrzec, że zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Natomiast po myśli art. 30 powoływanego Kodeksu zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Przy czym osoby fizyczne nie posiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych ustawowych przedstawicieli. Przywołane powyżej unormowania prawne posiadają istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie, ponieważ jak wynika z informacji przekazanej tutejszemu Sądowi przez B. L. pismem z dnia [...] r. jest ona opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionej I. P. Oznacza to, że w postępowaniu administracyjnym jak również w postępowaniu przed sądem administracyjnym I. P. nie może uczestniczyć osobiście, a w jej imieniu uprawnionym do działania jest ustanowiony przez sąd powszechny opiekun prawny. Analiza akt administracyjnych przekazanych przez organy administracji pozwala uznać, że w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego I. P. uczestniczyła osobiście, ponieważ ona składała wniosek o wszczęcie postępowania, jak również wnosiła odwołanie od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a decyzje obu organów były doręczane I. P. Dostrzeżona przez tutejszy Sąd okoliczność skutkuje tym, że w ramach prowadzonego postępowania, przed organami obu instancji, I. P. nie była reprezentowana w sposób odpowiadający przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie inne naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Na marginesie powyższych uwag należy zauważyć, że osobista skarga I.P. nie mogłaby spowodować merytorycznego rozpatrzenia sprawy, lecz po myśli art. 58 § 1 pkt. 5 wyżej wymienionej ustawy należałoby ja odrzucić, jednakże w trakcie prowadzonego postępowania opiekun prawny I.P. podtrzymał jej osobistą skargę. W tej sytuacji zaistniała możliwość merytorycznego rozpatrzenia wniesionej skargi. Konsekwencją niniejszego wyroku jest powrót sprawy do organu pierwszej instancji, który to winien w pierwszej kolejności skontaktować się z opiekunem prawnym I. P. i ustalić, czy wniosek strony z dnia [...] r. jest podtrzymany, a jeżeli tak to należy przeprowadzić postępowanie dowodowe z udziałem opiekuna prawnego, a następnie wydać stosowną decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty. Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie orzekał o wykonalności zaskarżonej decyzji, ponieważ mocą tej decyzji odmówiono uwzględnienia zgłoszonego żądania skierowanego do organu administracji. Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.