IV SA/Gl 862/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys, po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2005r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.T. na decyzję Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w G. z dnia brak oznaczenia w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a odrzucić skargę W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E.T. zarzucił Spółdzielni Mieszkaniowej [...], iż nie otrzymał odpowiedzi na skierowane doń pisma, których daty wymienił. W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący powołując art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej wskazał, ze oczekuje od Spółdzielni przekazania prawidłowej informacji dotyczącej m.in. rozliczenia jego zrewaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, wysokości udzielonej bonifikaty przy przekształcaniu prawa do nieruchomości, oraz potwierdzenia wartości budynku w którym mieszka. Wszystkie powyższe informacje związane były z postępowaniem o [...] i powstałym na tym tle sporem między skarżącym a spółdzielnią dotyczącym wysokości zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego. Ostatecznie precyzując swoje żądanie E.T. wskazał, że jego skarga dotyczy określenia wartości zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, obliczonego przez niego osobiście, a kwestionowanego przez Zarząd Spółdzielni. Informacje, które pragnie uzyskać od Spółdzielni (m.in. dokumenty źródłowe ostatecznego rozliczenia kosztów budowy jego mieszkania) mają służyć obliczeniu wysokości tego wkładu. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w odpowiedzi na skargę podała, iż odpowiedź na większość zadanych pytań znajduje się w dokumentacji spółdzielni i została zawarta w licznej korespondencji ze skarżącym. Jednocześnie wskazała, że istnieje dopiero od [...] roku i dlatego nie posiada tak wczesnej dokumentacji, której także żądał skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do brzmienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), stanowi zaś, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w granicach w nim wskazanych. Skarżący domaga się zobowiązania zaskarżonej spółdzielni do udostępnienia informacji publicznej, której udostępnienia spółdzielnia faktycznie odmawia (np. pismo z dnia [...]r.) , a więc do dokonania czynności materialno-technicznej, bo w takiej formie następuje uwzględnienie żądania w tej materii. Ocena merytoryczna spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej obejmuje zasadność odmowy udzielenia tej informacji przez podmiot zobowiązany do jej udostępnienia. Aby jednak mogło dojść do merytorycznej oceny żądanie strony skarżącej musi odpowiadać przedmiotowo i podmiotowo uregulowaniom przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz.1198), bowiem właściwość sądu administracyjnego otwiera się wyłącznie wówczas, gdy strona domaga się udostępnienia danych stanowiących informacje publiczną od podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia, który informacją tą dysponuje. Tylko ze spełnienia wszystkich tych przesłanek można wyprowadzić właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy dotyczącej działania w zakresie udzielenia informacji publicznej. W niniejszej sprawie żądanie skarżącego wymogom takim nie odpowiada, a zatem sprawa nie podlega rozpoznaniu przed sądem administracyjnym. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę informacja publiczna jest nie tylko informacją o sprawach publicznych, ale także informacją, która podlega udostępnieniu przez podmiot wskazany w jej przepisach. Przyjmuje się bowiem, iż udzielenie informacji publicznej ma miejsce w razie kumulatywnego spełnienia trzech wymienionych już powyżej przesłanek. Przepis art.4 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako obowiązane do udostępnienia informacji publicznej, określa władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym. Zdaniem Sądu spółdzielnia, której działalność zaczepia skarga, nie mieści się w treści definicji podmiotu zobowiązanego zamieszczonej w art.4 ust.1. Bezspornie nie jest bowiem władzą publiczną, nie wykonuje także zadań publicznych. Podstawowym celem spółdzielni jest bowiem zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych członków tej spółdzielni, a zatem ograniczonej liczby osób zrzeszonych w danej spółdzielni, nie zaś zaspokojenie potrzeb ogółu mieszkańców. Spółdzielnie mieszkaniowe nie dysponują również majątkiem publicznym w rozumieniu przepisów cytowanej ustawy, ani też nie reprezentują osób, które dysponują tym majątkiem, gdyż majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 11 kwietnia 2005r. ( I OPS 1/05), która rozstrzyga istniejące dotychczas w judykaturze rozbieżności dotyczące omawianej kwestii. W orzeczeniu tym wskazano, iż przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania do spółdzielni mieszkaniowych, a tym samym przesądzono, iż spółdzielnie mieszkaniowe nie są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, gdyż nie są władzą publiczną ani innym podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu art.4 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Jeżeli więc żądanie udostępnienia informacji publicznej (jak w niniejszej sprawie) zostało skierowane do podmiotu, który nie jest obowiązany do zadośćuczynienia mu, to brak jest spełnienia jednej z wymaganych kumulatywnie przesłanek pozwalających na jego uwzględnienie. Skutkiem tego niepodobna twierdzić, by przedmiotem niniejszej sprawy było żądanie udzielenia informacji publicznej, a więc by do głosu przyjść miały przepisy cytowanej ustawy z dnia 6 września 2001 r. W takiej zaś sytuacji wyłączona jest kognicja sądu administracyjnego do rozpoznania skargi. W tym miejscu godzi się podkreślić, iż obecny skład Sądu podziela argumentację, wedle której taki stan rzeczy nakazuje odrzucenie skargi, jako przekraczającej granice właściwości sądu administracyjnego, a więc opowiada się przeciwko oddaleniu skargi. To bowiem może nastąpić jedynie w przypadku merytorycznego jej rozpoznania, które z powodu niewłaściwości jest wyłączone. Oparcie dla tego stanowiska znajduje się w niektórych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (p. niepublikowane postanowienia z dnia 15 maja 2002r., sygn. akt II SA 943/02, z dnia 28 czerwca 2002 r., sygn. akt II SAB 80/02). Na marginesie rzeczą podmiotu, do którego skierowano żądanie w tej materii jest wyjaśnienie w piśmie, iż żądanie nie podlega załatwieniu na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na koniec należy nadmienić, iż – jakkolwiek materia sprawy nie należy do materii publicznoprawnej, a osoby pełniące funkcje w organach spółdzielni mieszkaniowych nie są osobami publicznymi - członkowie tych spółdzielni nie są pozbawieni możliwości kontroli działalności spółdzielni i jej organów, albowiem przepisy cytowanych ustaw, i nie tylko, zawierają – jak rzadko kiedy – szereg możliwości i instytucji, z których można skorzystać dochodząc uzyskania wiadomości będących przedmiotem żądania skarżącej. Na marginesie należy także wskazać, iż co do zasady opisywana w skardze materia należy do kognicji sądów powszechnych, tym sądom podlega bowiem rozpoznanie sporów związanych z żądaniem przekształcenia lokatorskiego prawa do lokalu spółdzielczego we własnościowe prawo do tego lokalu. Jak wynika z odpowiedzi na skargę sprawa E.T. obejmująca sporny zakres jest rozpatrywana przez Sąd Rejonowy w G. Nie budzi zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie również i z tej przyczyny wyłączona jest właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wobec powyższego, na zasadzie art.58 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę tę należało odrzucić.