IV SA/Gl 863/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata. W uzasadnieniu wniosku, skarżąca stwierdziła, że jej sytuacja, zarówno finansowa, jak i zdrowotna, jest bardzo trudna. Na jej dochód miesięczny składa się świadczenie z ZUS w kwocie 750 zł netto oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 209,59 zł. Jednocześnie potrącenia komornicze z tytułu czynszu wynoszą około 51 zł. Strona zaznaczyła, że oczekuje ustanowenia adwokata z urzędu w osobie mecenas M. P.. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Strona nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Jej jedyny dochód to renta, a świadczenie rentowe netto wynosi 959,59 zł. Strona stwierdziła, że do lipca 2017 r. komornik sądowy potrącał z jej renty kwotę 244 zł. Koszty leków zamykają się w kwocie 300 – 350 zł miesięcznie. W trybie egzekucyjnym potrącana jest z renty skarżącej kwota 100 zł tytułem czynszu za mieszkanie. Załącznikiem do formularza PPF był druczek określający kwotę wypłacanego skarżącej świadczenia rentowego (kwota zgodna z oświadczeniem skarżącej na druku PPF). Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zmianami) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Zaznaczyć należy, że skarżąca zażądała przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu. Jednakże zarządzeniem z dnia [...] r. poinformowano ją, że w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych, zgodnie z regulacją art. 239 pkt 1 lit. h P.p.s.a., strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego też powodu wniosek w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega rozpoznaniu. Mając powyższe na uwadze, przyjąć należało, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W tym stanie rzeczy, odnosząc się do wniosku D. T., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzić należy, że skarżąca w sposób dostatecznie jasny wykazała aktualną sytuację majątkową swojego gospodarstwa domowego. Jej oświadczenia zawarte na druku urzędowego formularza PPF znalazły potwierdzenie w materiałach znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, aby dane te uległy w ostatnim czasie zmianie, a ściślej, aby jej sytuacja majątkowa poprawiła się. Z oświadczeń skarżącej wynika, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jest osobą cierpiącą na określone schorzenia, leczenie generuje koszty. Jest przy tym osobą trwale, całkowicie niezdolną do pracy, a jej świadczenie rentowe jest przedmiotem zajęcia egzekucyjnego. Dane te znajdują potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy. Strona utrzymując się z renty oraz z dodatku mieszkaniowego, uzyskuje w tych ramach dochód, który uniemożliwia dokonania jakichkolwiek oszczędności – i ustanowienie adwokata z wyboru we własnym zakresie. Na marginesie, ustosunkowując się do zawartego we wniosku żądania skarżącej aby ustanowionym pełnomocnikiem była adwokat M. P. (niewyraźny zapis na druku PPF), należy wyjaśnić, że jakkolwiek sąd administracyjny (tu referendarz sądowy działający na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a.) rozstrzyga o ustanowieniu dla strony adwokata, to jednak nie ma żadnego wpływu na to, która osoba zostanie wyznaczona jako ten pełnomocnik. Z treści art. 253 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika bowiem jednoznacznie, że ustanowioną w ramach prawa pomocy osobę reprezentującą skarżącego w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, wyznacza właściwa korporacja prawnicza. Wobec powyższego, ewentualne żądania w omawianym zakresie skarżąca może kierować wyłącznie do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.