IV SA/Gl 865/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-01-11
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kalaga-Gajewska, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba zawodowa może zostać stwierdzona, jeśli placówki diagnostyczne nie rozpoznały jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych, mimo istnienia narażenia na szkodliwe czynniki w środowisku pracy?Ratio decidendi
Stwierdzenie choroby zawodowej wymaga nie tylko udokumentowanego narażenia na szkodliwe czynniki w środowisku pracy, ale przede wszystkim rozpoznania przez kompetentną placówkę diagnostyczną jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych. Brak takiego rozpoznania, nawet przy występowaniu potencjalnie szkodliwych warunków pracy, uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej.Stan faktyczny
Skarżący P.O. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej, która jego zdaniem była wynikiem wieloletniej pracy w narażeniu na szkodliwe czynniki. Organy sanitarne obu instancji, opierając się na orzeczeniach lekarskich, nie stwierdziły choroby zawodowej, ponieważ placówki diagnostyczne nie rozpoznały jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych, mimo potwierdzenia narażenia na szkodliwe czynniki. Skarżący kwestionował te rozstrzygnięcia, wskazując na naruszenie przepisów poprzez oparcie się wyłącznie na orzeczeniach lekarskich i pominięcie faktu narażenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant sekretarz sądowy Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2007r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę
Sygn. akt IV SA/Gl 865/06 | |
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. nie stwierdził u P. O. choroby zawodowej [...] wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W podstawie prawnej tej decyzji powołał art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. nie rozpoznała u strony choroby zawodowej. Ustalił również, iż w latach [...] strona pracowała w [...] S.A. w K. na stanowiskach [...], a następnie w latach [...] w [...] Sp. z o.o. w upadłości w S. na stanowiskach [...] i [...] oraz w latach [...] w [...] w K. na stanowisku [...], jaki również [...] w warunkach ryzyka wystąpienia choroby zawodowej. Jednak z uwagi na brak rozpoznania choroby zawodowej przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Poradnię Chorób Zawodowych w S., jak i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego - Przychodnię Chorób Zawodowych w S. nie było podstaw do jej stwierdzenia.
W odwołaniu strona domagała się ponownego rozpatrzenia jej sprawy i stwierdzenia choroby zawodowej. Wskazywała, że występujący i nasilający się u niej [...] jest rezultatem wieloletniej pracy w [...] oraz wnioskowała o ponowne przeprowadzenie badań lekarskich.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podtrzymał ustalenia faktyczne dokonane przez ten organ dotyczące przebiegu pracy odwołującego i zajmowanych przez niego stanowisk. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). Zaznaczył, iż przeprowadzone w rozpoznanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w czasie pracy [...] w latach [...] odwołujący był eksponowany na [...] o poziomach przekraczających normatywy higieniczne, a więc w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania [...]. Jednakże orzeczenie z dnia [...]r. wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. rozpoznało u odwołującego [...]. Tym samym nie upoważniało do rozpoznania choroby wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych i wykluczyło istnienie choroby zawodowej [...] spowodowanego działaniem [...]. Dlatego, chociaż odwołujący pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania [...] nie można było uwzględnić jego odwołania i stwierdzić choroby zawodowej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) i w ten sposób wyczerpano przewidziany w tych przepisach dwuszczeblowy tryb diagnozowania choroby zawodowej.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego, jako wydanej z naruszeniem § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych polegającym na tym, że rozstrzygnięcie oparto wyłącznie na orzeczeniach lekarskich, a pominięto fakt narażenia na działanie szkodliwego czynnika. Zaznaczył również, że stan jego [...] potwierdza [...] nawet na poziomie [...] przy częstotliwościach [...].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem.
Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik, a ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Z dniem 3 września 2002 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, póz. 1115), zwane dalej w skrócie rozporządzeniem z dnia 30 lipca 2002 r. Ma ono zastosowanie do wszystkich postępowań administracyjnych w sprawach chorób zawodowych wszczętych w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia lub później. Natomiast w odniesieniu do postępowań w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia rozpoczętych przed dniem 3 września 2002 r., zgodnie z § 10 tego rozporządzenia, mają zastosowanie dotychczasowe przepisy, tj. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, póz. 294 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie podejrzenie choroby zawodowej zostało zgłoszone w dniu [...] r. przez ostatniego pracodawcę skarżącego [...] w K., czyli już po wejściu w życie nowych przepisów. Dlatego organy sanitarne prawidłowo rozpoznały sprawę w oparciu o rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002 r.
W orzeczeniu lekarskim Nr [...] wydanym w dniu [...] r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. rozpoznano u skarżącego [...]. Jednakże z uwagi na poziom [...] nie rozpoznano choroby zawodowej. Również Przychodnia Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w swoim orzeczeniu z dnia [...] r. Nr [...] rozpoznała u skarżącego [...] oraz uznała, z uwagi [...], że brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - [...].
Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. chorobę zawodową można stwierdzić, jeżeli została ujęta w wykazie chorób zawodowych. Nadto, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że ta choroba spowodowana została działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednoznacznie z powołanego przepisu wynika, iż "choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w ścisłym związku przyczynowym z pracą. Dodatkowo przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, jak również warunki jej wykonywania. Jednakże niezbędnym warunkiem jej stwierdzenia jest uprzednie rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych, a następnie wykazanie, że do zachorowania doszło bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem na skutek działania w środowisku pracy czynników szkodliwych bądź w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Choroba zawodowa [...] została opisana w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., gdzie ujęto ją jako [...] spowodowany [...],. Jednocześnie udokumentowane objawy choroby muszą wystąpić w ciągu 2 lat od ustania narażenia na działanie [...].
Wskazać w tym miejscu należy, że zarówno sądy administracyjne, jak i organy inspekcji sanitarnej prowadzące postępowania administracyjne w sprawie stwierdzania chorób zawodowych nie są uprawnione do poszerzania katalogu chorób zawodowych rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., jak również do rozszerzającej interpretacji jego przepisów, prowadzącej w istocie do poszerzenia tego katalogu chorób o [...].
W rozpoznawanej sprawie lekarze dwóch placówek diagnostycznych jednoznacznie stwierdzili, iż ujawnione u skarżącego zmiany w [...] nie dają obecnie podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, bowiem nie odpowiadają definicji choroby zawodowej [...]. Zatem w "sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem" nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy. Tym samym nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek skarżącego o skierowanie go na kolejne badania, bowiem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przeprowadza się tego rodzaju dowodów. Jedynie w ograniczonym zakresie sąd może dopuścić dowód z dokumentu, jeśli przyczyni się to do wyjaśnienia sprawy.
W odwołaniu skarżący zakwestionował wyniki badań przeprowadzonych przez placówkę orzeczniczą l stopnia, dlatego organ odwoławczy skierował go do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Tym samym wyczerpany został dwustopniowy tryb orzeczniczy i wbrew zarzutom skarżącego w obu wydanych orzeczeniach nie rozpoznano u niego choroby zawodowej. Dodatkowo, skarżący kwestionując wyniki ponowionych badań, nie przedstawił żadnego dowodu, który mógłby ewentualnie poddać w wątpliwość spójne i jednoznaczne stanowiska lekarzy orzeczników. Zatem nie było podstaw do podważenia ich opinii.
Słusznie też organy sanitarne obu instancji uznały, że do stwierdzenia choroby zawodowej nie jest wystarczające samo występowanie narażenia zawodowego pracownika, lecz konieczne jest rozpoznanie u pracownika choroby przewidzianej w wykazie chorób zawodowych rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., a wobec braku tej drugiej przesłanki w sprawie musiało zapaść negatywne rozstrzygnięcie.
Trafnie podkreślił organ odwoławczy, że stwierdzenie choroby zawodowej wymaga wystąpienia przesłanek określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., a więc schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sprawy i definicję prawną choroby zawodowej organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Zatem brak było podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, opartej na prawidłowych orzeczeniach lekarskich, które nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej.
Reasumując, skoro zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, to skarga nie jest uzasadniona.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło