IV SA/Gl 866/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-01-23
Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Elżbieta Kaznowska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji sanitarnej prawidłowo odmówił stwierdzenia choroby zawodowej, jeśli istnieją dowody na narażenie pracownika na szkodliwe czynniki, ale placówki medyczne nie rozpoznały choroby zawodowej?Ratio decidendi
Organ administracji sanitarnej prawidłowo odmówił stwierdzenia choroby zawodowej, ponieważ kluczowym warunkiem jest nie tylko narażenie na szkodliwe czynniki, ale przede wszystkim rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej przez uprawnioną placówkę medyczną i wykazanie związku przyczynowego. W sytuacji, gdy opinie medyczne wykluczyły zawodową etiologię schorzenia, brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, nawet przy udokumentowanym narażeniu.Stan faktyczny
J. Z. złożył skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. o odmowie stwierdzenia u niego choroby zawodowej. Organ pierwszej instancji wskazał, że dwie placówki medyczne nie stwierdziły zawodowej etiologii schorzenia, mimo potwierdzonego narażenia na szkodliwe czynniki. J. Z. odwołał się, kwestionując wyniki badań i podkreślając narażenie. Organ odwoławczy podtrzymał decyzję, wskazując na mieszany charakter schorzenia, niezwiązany przyczynowo z pracą.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant Referent Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm./ oraz § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych i § 10 rozporządzenia Rady Miniasto z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach nie stwierdził u J. Z. choroby zawodowej – [...] wywołane działaniem [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 18 listopada 1883 r. warunkami koniecznymi do stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie danej jednostki chorobowej występującej w wykazie chorób zawodowych, wykazanie w postępowaniu epidemiologicznym istnienia czynnika patogennego, czyli w tym przypadku [...] oraz udowodnienie, że rodzaj, czas i stopień narażenia na ten czynnik, sposób wykonywania pracy daje prawdopodobieństwo wystąpienia danej jednostki chorobowej. W rozpatrywanej sprawie dwie uprawnione do przeprowadzenia badań placówki: Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. stwierdziły brak podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii [...]. Jednostki diagnostyczne rozpoznały [...], nietypowy dla skutków działania [...] na [...] a związany z [...]. Stwierdzając, że stan [...] nie przedstawia sobą skutków uszkodzenia spowodowanego działaniem [...], wskazał, że nie upoważnia to do rozpoznania choroby zawodowej [...], chociaż przebieg pracy zawodowej (zatrudnienie w [...]S.A. w C. oraz [...] sp. z o.o. w C.) potwierdził fakt narażenia na działanie [...]. Jednakże brak rozpoznania przez kompetentne jednostki medyczne choroby [...] nie daje podstaw do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. Z., który uznał orzeczenia jednostek medycznych, jak również decyzję administracyjną odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej za krzywdzące, podkreślając, ze zostało w postępowaniu wykazane, że przez cały okres pracy zawodowej narażony był na [...] przekraczający dopuszczalne normy, a stwierdzony [...] jest znaczny, w pierwszym badaniu ([...]r.) [...], a nieco później ([...]r.) – [...]. Kwestionując te badania podkreślił, że w jego odczuciu takie polepszenie [...] jest niemożliwe i trudno wytłumaczalne.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia
[...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia zauważył, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia występującego schorzenia zakwalifikowanego przez orzeczników jako choroba zawodowa oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracą a rozpoznaną chorobą, czyli wykazania narażenia na działanie czynnika szkodliwego. Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji dotyczące przebiegu pracy zawodowej J. Z. przyznając, że ten pracował w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania przewlekłego [...]. Jednocześnie wskazał, że lekarze specjaliści obu uprawnionych placówek medycznych wypowiadając się w sprawie w konkluzjach swoich orzeczeń wykluczyli u wyżej wymienionego istnienie choroby zawodowej [...]. W oparciu o przeprowadzoną diagnostykę [...] rozpoznano u J. Z. [...] powstały z udziałem czynników pozazawodowych i nie związanych przyczynowo z zawodowym narażeniem na [...], a to mimo zatrudnienia w warunkach narażenia na [...], nie pozwala na uznanie etiologii zawodowej [...]. Zdaniem specjalistów zespół objawów choroby zawodowej [...] powinien odpowiadać skutkom biologicznym działania [...] na [...]. Natomiast mieszany charakter [...], stwierdzony u J. Z., jest nietypowy dla skutków działania [...] na [...] i związany jest z [...] patologią [...]. Wobec braku rozpoznania choroby zawodowej w rozumieniu § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, brak było podstaw do uwzględnienia odwołania i orzeczenia choroby zawodowej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł J. Z.. W skardze tej wyraził niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i ponownie zaznaczył, że w czasie pracy narażony był na [...]. Podniósł, że już w [...] r. (w wyniku badań okresowych) badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. uzyskał wynik "[...] nie upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej". Dodał, że z przedłożonych także wówczas dokumentów wynikało, że w całym okresie zatrudnienia narażony był na [...], stwarzający potencjalne ryzyko [...].
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wnosząc o oddalenie skargi, przywołał dotychczasową argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ administracji sanitarnej nie naruszył prawa.
W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, iż pierwsze czynności w sprawie dokonane zostały jeszcze w [...] r., kiedy to po raz pierwszy wystąpiły udokumentowane objawy choroby. Dlatego też pomimo, że w dniu [...]r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, to w niniejszej sprawie, zgodnie z treścią § 10 tego rozporządzenia mają zastosowanie przepisy rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze, zm.).
Przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej wyznaczał przepis § 1 ust. 1 wymienionego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych. W myśl tego przepisu przez choroby zawodowe rozumiało się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do wymienionego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający był obowiązany ustalić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem "choroba zawodowa" była i jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj i warunki jej wykonywania. Oceniając zaś działanie czynnika szkodliwego mogącego wywołać chorobę, uwzględnić należało rodzaj i stopień narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy, bezpośredni kontakt.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zaskarżona decyzja zapadła na skutek dostatecznego wyjaśnienia sprawy, tj. zgromadzenia potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny, prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych. Organ administracji sanitarnej dysponując orzeczeniami placówek diagnostycznych zasadnie ustalił, że u J. Z. nie stwierdzono choroby zawodowej – [...]. Organy administracji sanitarnej oparły swe decyzje na opiniach diagnostycznych specjalistycznych jednostek medycznych, dokonując ich oceny w ramach art. 80 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego, uwzględniając przy tym ukształtowane orzecznictwo sądowe. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów Sąd stwierdził, iż ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem:" Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też było w niniejszej sprawie.
Rozpatrywana decyzja nie uchybia także przepisom prawa materialnego. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne wystąpienie czynników w postaci pracy w warunkach szkodliwych oraz rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej przez upoważnioną placówkę lekarską oraz istnienia związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach a chorobą. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że badające skarżącego zespoły lekarzy nie rozpoznały u niego choroby zawodowej, stwierdzając, że [...] "nie przedstawia skutków [...] spowodowanego działaniem [...]". Jest tak dlatego, że stwierdzone [...] ma charakter [...], nietypowy dla skutków działania [...] na [...] a związane jest z [...], które to schorzenie nie może być uznane za chorobę zawodową. Przedłożone w sprawie orzeczenia lekarskie są ze sobą spójne, wydane są po przeprowadzeniu specjalistycznych badań przez lekarzy specjalistów, dlatego też trudno z nimi polemizować i podważać ich końcowy wniosek o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego.
Biorąc powyższe pod uwagę pomimo, iż w rozpatrywanej sprawie wyniki dochodzenia epidemiologicznego wykazały, że J. Z. w okresie wykonywania pracy zawodowej w latach od [...] był narażony na działanie [...], to kompetentne jednostki medyczne nie zakwalifikowały istniejącego u skarżącego schorzenia jako choroby zawodowej. Konkludując więc, brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby przez upoważnioną placówkę medyczną uniemożliwia stwierdzenia choroby zawodowej.
W tym stanie rzeczy argument skarżącego, iż pracował w warunkach narażenia na czynnik szkodliwy w postaci [...] nie mógł wpłynąć na zmianę stanowiska w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło