IV SA/Gl 867/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.W. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W dniu 12 stycznia 2012 r. W.W. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu powołała się na trudną sytuację materialną wywodząc, że ponosi znaczne koszty utrzymania i leczenia, a nadto ma na utrzymaniu dwoje studiujących dzieci. Równocześnie oświadczyła, iż posiada dom o powierzchni 130 m2 i mieszkanie o powierzchni 37 m2. nie dysponuje natomiast żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Miesięczny dochód przypadający na rodzinę strony zadeklarowany został w kwocie 1.574 zł uzyskiwanej przez nią w ramach emerytury. Zarządzeniem z dnia 24 stycznia 2012 r. wnioskującą wezwano o uprawdopodobnienie danych, na które się powołała. W tym zakresie wezwano ją o: - udokumentowanie uzyskiwanego dochodu. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać przekaz pocztowy (tzw. odcinek) dokumentujący pobranie emerytury za ostatni miesiąc ewentualnie kopię decyzji organu rentowego ustalającej aktualną wysokość tego świadczenia; - nadesłanie zaświadczeń wyższych uczelni potwierdzających, że jej pełnoletnie dzieci studiują w systemie dziennym. O ile natomiast kształcą się one w systemie zaocznym - o nadesłanie zaświadczeń właściwego powiatowego urzędu pracy, potwierdzających, że są oni bezrobotni, bez prawa do zasiłku ewentualnie zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego potwierdzających fakt, iż nie osiągnęli dochodu w ostatnim roku podatkowym; - podanie i udokumentowanie (np. stosownymi odpisami z ksiąg wieczystych lub aktami notarialnymi) tytułów prawnych, jakie przysługują skarżącej do wskazanych we wniosku nieruchomości, to jest domu o pow. 130 m2 i mieszkania o pow. 37 m2. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie W.W. nie udzieliła na powyższe wezwanie żadnej odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie choroby zawodowej. Tymczasem z art. 239 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wynika, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach chorób zawodowych, świadczeń leczniczych i świadczeń rehabilitacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskująca korzysta więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (strona została już o tym poinformowana przez Sąd wcześniejszym pismem z dnia 23 stycznia 2012 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku W.W. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Należy bowiem podkreślić, iż treść przywołanego art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy użyte w nim słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a nie rozpoznającego wniosek. Jest zatem jednoznaczne, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie zdołała wykazać, że zachodzą w jej przypadku przesłanki uzasadniające zastosowanie prawa pomocy. Wbrew wyraźnemu wezwaniu referendarza sądowego nie nadesłała bowiem jakichkolwiek dokumentów, które mogłyby potwierdzać okoliczności, na które się powołała. Wspomniane wezwanie z dnia 24 stycznia 2012 r. zostało wysłane na wyraźnie wskazany przez skarżącą we wniosku (rubryka nr 2.2 formularza "PPF") adres do doręczeń ([...]) i jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, zostało jej doręczone w dniu 1 lutego 2012 r., kiedy to odebrała je osobiście. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 8 lutego 2011 r. nie udzielono na powyższe wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W tym stanie rzeczy nie sposób przyjąć, aby stan majątkowy strony został zobrazowany w sposób dostatecznie dokładny. Tymczasem przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. To na nim spoczywa więc obowiązek wykazania zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak jest natomiast prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej strony, jeżeli ona sama nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie swojego żądania. W rezultacie, uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym uniemożliwia przyznanie mu rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odstępując od złożenia wymienionych wyżej - żądanych w wezwaniu z dnia 24 stycznia 2012 r. dokumentów, skarżąca nie usunęła wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jego stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, a tym samym nie spełniła przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Z tych względów, działając na podstawie przywołanego unormowania w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.