IV SA/Gl 868/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy; Wyrokiem wydanym w dniu 21 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę w niniejszej sprawie. Następnie, postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2017 r. starszy referendarz sądowy uwzględnił wniosek W.W. o przyznanie prawa pomocy ustanawiając dla niego pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła adwokata A.P. W dniu 25 września 2017 r. wspomniany pełnomocnik złożył do Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od przywołanego wyroku podnosząc, że orzeczenie to nie narusza obowiązującego prawa. Zarządzeniem z dnia 9 października 2017 r. Sąd ocenił powyższą opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jako rzetelną. Odpis przedmiotowej opinii został doręczony skarżącemu w dniu 24 października 2017 r. wraz z pouczeniem o przewidzianej w art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a." możliwości złożenia skargi kasacyjnej w terminie liczonym od daty doręczenia tego odpisu. W terminie tym strona nie podjęła jednak jakichkolwiek działań, w związku z czym wydany w sprawie wyrok stał się prawomocny z dniem 24 listopada 2017 r. Dopiero w dniu 26 marca 2018 r. (czyli ponad 4 miesiące później), W.W. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie innego pełnomocnika z urzędu. Dał przy tym wyraz swojemu niezadowoleniu z wydanego w sprawie orzeczenia jak również z działań podjętych przez reprezentującego go dotychczas adwokata. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego, który jest świadczeniem z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżący jest w tej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a." Wobec ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, wniosek strony o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 5 kwietnia 2018 r. - karta nr 95 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku W.W. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika trzeba wskazać, że stosownie do treści art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Taki właśnie stan rzeczy ma miejsce w niniejszym przypadku. Rozpoznanie ponownego wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika jest bowiem zbędne, gdyż - jak wskazano powyżej - kwestia ta została już w sprawie rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 3 sierpnia 2017 r., którym ustanowiono dla W.W. adwokata z urzędu. Wyznaczony w tym zakresie pełnomocnik - adwokat A.P. podjął w sprawie stosowne czynności procesowe, w tym złożył opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, co stanowi wykonanie wydanego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Tutejszy Sąd uznał, iż wspomniana opinia została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. Subiektywny brak zadowolenia strony ze sposobu świadczonej pomocy prawnej przez adwokata z urzędu nie uprawnia przy tym Sądu do zmiany osoby pełnomocnika. W zakresie kompetencji Sądu mieści się bowiem jedynie ustanowienie pełnomocnika z urzędu w ramach prawa pomocy, z kolei wyznaczenie na tego pełnomocnika konkretnej osoby należy do zadań właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej. Sporządzenie przez pełnomocnika ustanowionego dla strony opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powoduje, że nie może ona skutecznie wnioskować o ustanowienie kolejnego pełnomocnika, gdyż przyznane jej w tym zakresie prawo pomocy zostało już skonsumowane. Pogląd ten jest zbieżny ze utrwalonym stanowiskiem wielokrotnie prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1704/12, postanowienia tego Sądu: z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1076/09 oraz z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 45/10, a także postanowienia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Kielcach, z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 1130/15 i we Wrocławiu z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Wr 699/13 - wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z tych względów rozpoznanie wniosku skarżącego o ustanowienie kolejnego pełnomocnika z urzędu należało uznać za zbędne, a w rezultacie postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., o czym rozstrzygnięto działając w oparciu o art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.