IV SA/Gl 87/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe; 2. ustanowić adwokata dla skarżącego. W treści skargi z dnia [...] D. L. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu powołując się na okoliczność, iż jest osobą [...], [...] i osiąga niewielki dochód. Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia [...] skarżącego wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. D. L. złożył rzeczony formularz w dniu [...], potwierdzając, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Równocześnie skarżący zadeklarował, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnią córką oraz oświadczył, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, zaś jedynym źródłem dochodu jest dla niego [...] w kwocie brutto [...]. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie złożona została na decyzję odmawiającą przyznania skarżącemu zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Cel i charakter tych świadczeń wskazują przy tym jednoznacznie, iż stanowią one formę pomocy społecznej sensu largo. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w kwestii zwolnienia go od rzeczonych kosztów było bezprzedmiotowe i z tego powodu należało je umorzyć działając na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy. Odnosząc się natomiast do wniosku D. L. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, zaś jedynym źródłem dochodu dla niego i pozostającej na jego utrzymaniu małoletniej córki jest [...] w wysokości zaledwie [...] (z dołączonej do akt administracyjnych niniejszej sprawy decyzji [...] wynika, że wartość świadczenia netto wynosi [...] – patrz: karta nr 14). Nie sposób przy tym tracić z pola widzenia, że wnioskujący jest osobą uskarżającą się na poważne problemy zdrowotne i [...] (vide: orzeczenie z dnia [...], stanowiące kartę nr 16 akt administracyjnych). Mając na uwadze powyższe uznano, iż jest bezspornym, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie adwokata przekracza możliwości płatnicze skarżącego i mogłoby go narazić na niemożność zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych własnych i córki. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 oraz z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.