IV SA/Gl 870/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2008r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy Policji oddala skargę Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] Komendant Miejski Policji w R., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) zwolnił D.K. ze służby z dniem [...]. W uzasadnieniu wskazał, że Prokurator Okręgowy w G. przedstawił wyżej wymienionemu zarzut [...]. Organ orzekający podniósł, że z uwagi na to, iż okoliczności sprawy wskazywały na oczywistość popełnienia przestępswta, spełnione zostały przesłanki zwolnienia ze służby, określone w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez D.K., Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K., decyzją z dnia [...] Nr [...], uchylił w całości decyzję organu pierwszej i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uzasadniając, że doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Raportem z dnia [...] D.K. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w R. o zwolnienie ze służby w Policji z uwagi na nabycie [...]. W dniu [...] Komendant Miejski Policji w R. poinformował go, że jego raport nie może być rozpatrzony pozytywnie i rozkazem nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i art. 45 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji zwolnił ze służby D.K. z dniem [...]. W uzasadnieniu podniósł, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż zostało udowodnione popełnienie przez wyżej wymienionego przestępstwa z art. [...] Kodeksu karnego. Po rozpatrzeniu odwołania, Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K., decyzją Nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji i podzielił motywy tego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 6 marca 2006 r. w sprawie o sygn. akt IVSA/Gl 825/04 uchylił zarówno decyzję organu odwoławczego, jak i Komendanta Miejskiego Policji w R. z dnia [...]. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. We wskazanym terminie organ administracji może uwzględnić wniosek, względnie zwolnić policjanta ze służby w oparciu o inną podstawę prawną. Jednakże z chwilą upływu tego terminu, przysługująca organowi administracji możliwość wyboru trybu odpada i jest zobligowany uwzględnić zgłoszony wniosek. Z uwagi na to, że pierwszy raport o zwolnienie ze służby, skarżący złożył w dniu [...], organy administracji zobowiązane były w terminie do [...] zakończyć postępowanie administracyjne dotyczące zwolnienia ze służby w oparciu o inną podstawę prawną niż art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, dający możliwość policjantowi samodzielnego rozwiązania stosunku służbowego. Jeśli we wskazanym terminie organy administracji nie zakończyły postępowania zmierzającego do zwolnienia skarżącego z Policji w oparciu o inną podstawę prawną, to powinny postępowanie umorzyć, a stosunek służbowy rozwiązać we wskazanym trybie. W tym stanie faktycznym podjęcie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego. W dniu [...] Zastępca Komendanta Miejskiego Policji w R. zawiadomił D.K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie przywrócenia go do służby w Policji na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o Policji. Następnie rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] Komendant Miejski Policji w R., na podstawie art. 42 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji przywrócił D.K. do służby w Policji i mianował na stanowisko równorzędne z zajmowanym przed zwolnieniem ze służby w Policji – z dniem [...]. Ponadto wskazał, że w razie niezgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji - rozkazu personalnego, Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją Nr [...] z dnia [...] uchylił decyzję w części dotyczącej określenia daty przywrócenia do służby i określił tę datę na dzień [...], a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia policjanta na stanowisko równorzędne z zajmowanym przed zwolnieniem. Uchylenie bowiem decyzji wywołuje skutki na przyszłość, w konsekwencji wadliwa decyzja administracyjna obowiązuje i wywołuje skutki prawne, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Z datą uchylenia przestaje obowiązywać na przyszłość (ex nunc). Pismem z dnia [...] D.K. zgłosił gotowość podjęcia służby. W dniu [...] doręczono mu zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Następnie rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] Komendant Miejski Policji w R. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. Nr 43 z 2007 r., poz. 277) oraz art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego zwolnił D.K. ze służby w Policji z dniem [...] i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu wskazał, że wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] w sprawie o sygn. akt [...] D.K. został uznany za winnego popełnienia czynu z art. [...] Kodeksu karnego i [...]. Na skutek wniesienia apelacji, wyrokiem z dnia [...] w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w G. uznał go za [...] popełnienia przestępstwa z art. [...] Kodeksu karnego i [...]. Natomiast zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. W odwołaniu z dnia [...] D.K. podniósł zarzut rażącego naruszenia przepisu art. 153 P.p.s.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 6 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 825/04 uchylającym decyzje o zwolnieniu go ze służby. Wskazał, że według oceny wyrażonej w uzasadnieniu tego wyroku, organ administracji zwalniając go ze służby w Policji zastosował wadliwe przepisy i wobec tego dopuścił się naruszenia prawa. Zastosowanie przez Komendanta Miejskiego Policji w R. innej podstawy prawnej zwolnienia ze służby niż wskazana przez Sąd, stanowiło rażące naruszenie prawa i próbę uchylenia się spod sądowej kontroli legalności jego działania. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przedstawił obszerne sprawozdanie z dotychczasowego postępowania, a odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, mającego istotny wpływ na wynik postępowania – uchyla ją. W związku z tym przepis art. 42 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji jest podstawą przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne z zajmowanym przed zwolnieniem. Organ administracji publicznej ma zatem obowiązek wykonać prawomocny wyrok sądu administracyjnego, tzn. przywrócić policjanta do służby, mianować na stanowisko równorzędne z zajmowanym w dacie zwolnienia. W wykonaniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, D.K. został przywrócony do służby rozkazem personalnym Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w R. z dnia [...] i w wyznaczonym terminie zgłosił gotowość niezwłocznego podjęcia służby. Jednakże zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy o Policji, jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby, policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, chyba, że zaistnieje inna podstawa zwolnienia. Wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] w sprawie o sygn. akt [...] D.K. został uznany za [...] popełnienia czynu z art. [...] Kodeksu karnego i [...]. W wyniku wniesienia apelacji – Sąd Okręgowy w G. uznał go za [...] popełnienia przestępstwa z art. [...] Kodeksu karnego i [...]. Wobec tego, pomimo gotowości niezwłocznego podjęcia służby, D.K. nie mógł być do niej dopuszczony, gdyż nie spełniał kryteriów określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi m. in., że służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 42 ust. 3 ustawy o Policji, stosunek służbowy D.K. musiał ulec rozwiązaniu. Wystąpiła przesłanka obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby w Policji, określona w art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, D.K. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Podniósł zarzut rażącego naruszenia przepisu art. 153 P.p.s.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 6 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 825/04 uchylającym decyzje o zwolnieniu go ze służby. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Odmienny sposób postępowania organów administracji czyni kontrolę sadową iluzoryczną (wyrok WSA ISA/Łd 119/2004 z dnia 12 kwietnia 2005 r.). Podniósł, że według oceny wyrażonej w uzasadnieniu tego wyroku, organ administracji zwalniając go ze służby w Policji zastosował wadliwe przepisy i wobec tego dopuścił się naruszenia prawa materialnego. Zastosowanie przez Komendanta Miejskiego Policji w R. i Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. innej podstawy prawnej zwolnienia ze służby niż wskazana przez Sąd, stanowiło rażące naruszenie prawa. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący wnosił i wywodził jak w skardze. Pełnomocnik organu wnosił jak w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd dokonuje kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie, stwierdzić należało, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy postępowania i nie stwierdzono naruszenia prawa materialnego, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. Nr 43, poz. 277 z 2007 r. ze zm.), policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Według ustaleń organów obydwu instancji, skarżący [...] z art. [...] kodeksu karnego. Akta administracyjne zawierają odpis wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] w sprawie o sygn. akt [...] oraz wydanego w wyniku wniesienia apelacji, wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] sygn. akt [...], na mocy którego D.K. został uznany za [...] popełnienia przestępstwa z art. [...] Kodeksu karnego i na podstawie art. [...]. Prawidłowe były zatem ustalenia organów obydwu instancji, że D.K. został [...]. W ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić więc należało, że powyższe okoliczności zostały ustalone przez organ administracji w wyniku trafnej oceny, zebranego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Organ administracji zastosował również prawidłową ocenę prawną do ustalonego stanu faktycznego stwierdzając, że wystąpiła przesłanka obligatoryjnego zwolnienia D.K. ze służby w Policji, określona w art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Na podstawie powyższych ustaleń oraz przedstawionej oceny prawnej Komendant Wojewódzki Policji w K. – w zaskarżonej decyzji – utrzymał w mocy decyzję - Rozkaz Personalny Nr [...] z dnia [...] w sprawie zwolnienia D.K. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Przy rozpoznaniu sprawy – jak już była o tym mowa - nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego ani też nie stwierdzono naruszenia prawa materialnego. Odnośnie zarzutu skargi, dotyczącego niewykonania przez organy obydwu instancji wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 marca 2006 r. w sprawie IV SA/Gl 825/04 poprzez zastosowanie innej podstawy prawnej zwolnienia ze służby niż wskazana przez Sąd, podnieść należało, że wytyczne wyrażone w cytowanym wyżej wyroku dotyczyły sprawy, w której wniesiono wówczas skargę do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. organy administracji były związane wskazaniami sądu w postępowaniu w tej sprawie, w której te wskazania zostały wyrażone. W cytowanym wyroku Sąd podkreślił przecież, że zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji – w rozważanym konkretnie w tej sprawie stanie faktycznym – stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego. Jednoznacznie wynika z powyższego, że ocena prawna uwzględniała właśnie te okoliczności faktyczne, na podstawie których wydano, zaskarżoną wówczas decyzję administracyjną. Podkreślenia również wymaga, że w konsekwencji uchylenia cytowanym wyrokiem sądu, decyzji organów obydwu instancji, organ administracji był zobowiązany do zastosowania art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, który stanowi, że uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Dodać również należało, że oświadczeniem z dnia [...] D.K., zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji o przywróceniu go do służby, zgłosił gotowość niezwłocznego jej podjęcia. W następstwie tego, że decyzja o przywróceniu skarżącego do służby, stała się ostateczna, zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, tj. z powodu skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. W ramach podsumowania przedstawionych wyżej rozważań, podkreślenia wymaga, że okoliczności stanowiące podstawę decyzji organów obydwu instancji, dotyczące skazania D.K., zostały ustalone w wyniku trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przy wydaniu rozstrzygnięć zastosowano również prawidłową ocenę prawną do ustalonego stanu faktycznego stwierdzając, że wystąpiła przesłanka obligatoryjnego zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, określona w art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Organy administracji obydwu instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i nie naruszyły przepisów prawa materialnego. Na podstawie przytoczonych na wstępie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uznać zatem należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a wobec tego została oddalona – zgodnie z art. 151 P.p.s.a.